کد خبر : 43545
/ 13:42

«هویزه»؛ شکوه ماندگار سینمای مشهد

شهرآراآنلاین- سینما، آشنای يكصد ساله مشهدي‌هاست و پرونده پيدايش سينما در مشهد با فراز و فرودهاي بسياري روبه‌رو بوده است.

«هویزه»؛ شکوه ماندگار سینمای مشهد

داستان سينما در مشهد از آنجا آغاز شد كه موسي‌خان اعتبارالسلطنه رئيس قورخانه مشهد تصميم گرفت در عمارت خود واقع در ناحيه يك محله ارگ مشهد، تالاري را براي اجراي جشن‌ها و ساز و آواز مهاجران قفقازي داير كند تا اعيان و اشراف شهر به همراه بريگاد قزاق بتوانند اوقات فراغت خود را در اين تالار سپري كنند.

با راه‌اندازي چند سينما در تهران و تبريز، موسي‌خان با خريد يك دستگاه آپارات هندلي كه با چراغ كارپيت قادر به نمايش فيلم بود، در اين تالار براي اولين بار چند حلقه فيلم روسي را به نمايش گذاشت كه حيرت همگان را برانگيخت. او كه استقبال را بيش از حد انتظار ديد، هر بار كه موفق به تهيه فيلمي مي‌شد، اعيان و اشراف را به تماشاي فيلم دعوت مي‌كرد و رفته‌رفته اين مكان به تالار اعتبارالسلطنه شهرت يافت و او از فرصت استفاده كرد و رسماً تالار را به سالن سينما اختصاص داد و ورود همه مردم به ازاي پرداخت «پنج شاهي» براي ديدن فيلم در اين تالار آزاد شد. تالار اعتبارالسلطنه از سال 1286 تا سال 1305 خورشیدی داير بود و در اين سال با راه‌اندازي دو سالن نمايش فيلم در مشهد، از رونق افتاد اما همچنان از اين مكان به عنوان كلوپ اعتبارالسلطنه استفاده شد.

از آن پس تعداد زیادی سینما  از جمله سینماهای باغ ملی، ملی(هما)، دیده‌بان(ایران)، مایاک(فردوسی)، شهرزاد، طوس(محل فعلی هتل سپید)، خیام(درمانگاه رازی فعلی)، جهان(متروپل)، کریستال، رادیوسیتی، آسیا، سعدی و مولن‌روژ در مشهد گشایش یافت و سينماداري در مشهد از حرفه‌هاي پول‌ساز به‌شمار آمد، تا جايي كه اداره‌كنندگان سينماهاي متروپل و كريستال با دريافت وام از بانك و صرف سرمايه هنگفتي در سال 1347ش بزرگترين سينماي خاورميانه را با ظرفيت دوهزار و200 صندلي به بهره‌برداري رساندند.(پورحسین، صد سال سینما)

روزي روزگاري سينما «دياموند»

22 ارديبهشت ماه 1347 خورشيدي «وارطان پطروسيان» سينمايي را با دو هزار و200 صندلي در بهترين خيابان مشهد آن روز افتتاح كرد كه انگشت تحير خاورميانه را به دندان برده بود.

سينما «دياموند» (هویزه فعلی) جشنواره هنر و تكنولوژي دوران خود بود و اهالي ديروز خوب مي‌دانند كه فيلم‌هاي 70ميليمتري آپارات‌هاي «دياموند» چه درخششي در آن ايام به پرده نقره‌اي بزرگترين و با شكوهترين تماشاخانه خاورميانه مي‌داده است و ديگر، صداي استريوفونيك شش باندي اين سينما در آن روزگار چنان تأثيري بر ذهن مخاطبانش داشته كه هنوز هستند مردان و زنان کهنسالی كه ديالوگ‌هاي «اسپارتاكوس»، «10فرمان» و «جنگ و صلح» را با تمام وجود و غايت دقت به ياد دارند.

   «دياموند» را دوست‌داران فرهنگ اين شهر پي‌ ريختند تا فرزندان اين مُلك در فضايي آبرومند و فارغ از صداي قژقژ صندلي و وزوز بلندگوها، آثار روز هنر هفتم را ببينند و در طريق پيشرفت فكري و فرهنگي گام بردارند.

سازندگان «دياموند» حتي در مجموعه، كافه مجللي را  با درايت تعبيه كرده بودند تا علاقه‌مندان و نقادان به راحتي و فراغ‌ بال بنشينند و چاي و قهوه‌اي بنوشند و سخن برانند و نقد كنند و بشنوند از آنچه كه بنيان‌گذاران سينما «دياموند» با دقت انتخاب كرده بودند و آنها با بهترين كيفيت ديده بودند.

«دياموند» فاصله چنداني با دانشكده ادبيات نداشت و از درايت بنيان‌گذاران اين تماشاخانه همين بس كه به دانشجويان تخفيف ويژه مي‌دادند تا فرهيختگان و روشنفكران به راحتي بتوانند به اين سينما بيايند و ببينند و بگويند و بشنوند. (ایسنا)

امروز؛ از «دیاموند» تا «هویزه»

با پيروزي انقلاب اسلامي و پس از يك دوره ركود كوتاه، كار سينما دوباره رونق گرفت. ؛ در همين ايام «دياموند» را «هويزه» ناميدند و هويزه همگام با سينماي ايران پيش مي‌رفت و از سينماي انقلاب و سينماي جنگ گرفته تا سينماي روشنفكري اواخر دهه 70 و حتي در سينماي پيش‌پا افتاده و سطحي نيمه دوم دهه 80 شاهد حضور پررنگ «هويزه» بوده‌ايم.

اما «هويزه» مدتی درخشش «دياموند» را نداشت و به مخروبه‌ای بدل شده بود که خاطره باشکوه دیاموند را کمرنگ می‌کرد، چراكه از يك طرف تكنولوژي سرعت بالايي داشت و از ديگر سو در دورانی شاهد بی‌توجهی به ظرفيت‌هاي «دياموند» در «هويزه» بودیم و اين‌گونه بود كه متوليان امروز «هويزه» بر آن شدند كه آن را بازسازي كنند.

سرانجام «پردیس سینمایی هویزه» با پنج سالن نمایش و آخرین استانداردهای روز دنیا پس از طی دوران ۱۶ ماهه بازسازی، شهریورماه 1391ش افتتاح شد. به گفته رئیس سازمان سینمایی کشور، این مجموعه بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین پردیس سینمایی ایران است. این مجموعه پنج سالن نمایش دارد که همگی مجهز به سیستم آپارات دیجیتال ۳۵میلیمتری و full HD و صدای دالبی‌ساراند هستند و یکی از سالن‌ها نیز امکانات پخش فیلم‌های سه بعدی دارد. از دیگر امکانات این پردیس سینمایی می‌توان به کافه سینما، سینما گالری، دو واحد کافی‌شاپ، کافی‌نت مجهز و رایگان، پله‌برقی، سرویس‌های بهداشتی، نمازخانه و مدرن‌ترین سیستم‌های سرمایش و گرمایش و برق اضطراری و اطفای حریق اشاره کرد. همچنین بزرگ‌ترین پرده سینمای ایران و نیز بزرگ‌ترین تلویزیون شهری سینمایی کشور از دیگر وجوه تمایز این مجموعه با مجموعه‌های مشابه است.نخستین فيلم سه بعدي ايران نیز با عنوان «آقاي الف»ساخته علي عطشانيچهارشنبه ۱۸ ارديبهشت ماه1392بر روي پرده سينما هويزه مشهد به نمایش درآمد.


اما آنچه بايد گفت اين است كه «دياموند» جايي فراتر از يك سينما در قلب مردم مشهد دارد؛ «دياموند» يكي از مناظر نوستالژيك شهر ماست، حافظه مردم مشهد است، خاطره اولين سينماي زندگي مشترك بسياري از پدرها و مادرهاي اين شهر است ...

روزگاری پس از «دیاموند»

با افتتاح سينما دياموند، كار رقابت بالا گرفت. یک سال پس از افتتاح این سینما، سينما آرياي مشهد با ظرفيت هزار و200 صندلي در خيابان جَم توسط دكتر عباس اسكوئيان افتتاح شد.

دو سال بعد به وسیله منگاساريان سینمایی در ميدان تقي‌آباد با نام «سينما شهر فرنگ» و ظرفيت هزار و 100 صندلي زير نظر شركت «تي.ام.دي» شروع به كار كرد.

مدتی پس از پيروزي انقلاب‌اسلامي در سال 1359، اداره تمام سينماهاي مشهد به بنياد مستضعفان سپرده شد و سينماها به آزادي، استقلال، انقلاب، فلسطين، آفريقا، قدس، هويزه و شهرتماشا تغييرنام دادند. پس از چند سال هم سينماها به مالكيت مجتمع اقتصادي كميته‌امداد امام‌خمینی(ره) درآمدند. تمام سينماهاي راسته خيابان امام‌خميني(ره) (ارگ سابق) به دليل قدمت و نبود ايمني لازم، موفق به دريافت پروانه ايمني نشدند و چند سال بعد، دو سينما در اثر آتش‌سوزي و بقيه هم به دليل نداشتن ايمني تعطيل و تخريب شدند و عمر طولاني اين سينماها هم پايان يافت.

سينما ايران قبل از پيروزي انقلاب‌اسلامي به شهسوار فروخته شد و در آن مكان، پاساژی داير شد. سينما مولن‌روژ تبديل به انبار كالاي تجاري گرديد و از مجموع 12 سينما، 9 سينما براي هميشه با ظرفيت حدود 6هزار صندلي در سالن‌هاي سرپوشيده و 4هزار صندلي سينماهاي تابستاني از چرخه سرويس‌دهي به تماشاگران سينما خارج شد.

در سال 1374 اولين سينماي كوچك پس از انقلاب با ظرفيت 200 صندلي به بهره‌برداري رسيد. اين سينما كه «شهر قصه» نام‌گذاري شده بود، چند سال بعد به مؤسسه «سينما شهر» فروخته شد و در حال حاضر تعطيل است.

سه سينما به نام‌هاي رسالت، پيام و سينما تئاتر گلستانه هم مدتي در نقاط مختلف مشهد راه‌اندازي شدند كه پس از چند سال جملگي به دلايل مختلف مانند رعايت نكردن ضوابط و مقررات سينماسازي تعطيل شدند.

در سال 1377، مجموعه سينمايي سيمرغ با پنج سالن نمايش به ظرفيت‌هاي 444، 312، 243، 176 و 168 صندلي به بهره‌برداري رسيد.

در سال 1378، نیز مجتمع سينمايي بهمن با سه سالن نمايش و ظرفيت حدود 450 صندلي افتتاح شد.

در سال1380، سينما مهران با ظرفيت 400 صندلي شروع به كار كرد و در شهريور ماه 1387 سينما پيروزي با ظرفيت 220 صندلي داير شد و رقم كل صندلي‌هاي سينماهاي مشهد به 6هزار و 613 کرسی رسيد، اما سرانجام با تعطيلي سينماهاي مهران و شهر قصه، اين رقم به 6هزار صندلي كاهش يافت.(پورحسین)

نویسنده: شبنم کرمی

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی