کد خبر : 64017
/ 10:58
امسال متفاوت‌تر از هرسال سبزه عیدتان را سبز کنید

سین سبز زندگی

معصومه متین‌نژاد- با نیمه‌شدن ماه اسفند، کم‌کم وقت انداختن سبزه سفره هفت‌سین هم می‌رسد. سینی که نشانه طراوت و زندگی است و کدبانوهای ایرانی طبق یک رسم دیرینه، هرساله همین موقع‌ها، دست به‌کار شده و بخشی از هنرنمایی‌شان را نشان می‌دهند.

سین سبز زندگی

هرچند سبزه انداختن کارساده‌ای است، ولی فوت و فن‌هایی هم دارد که برخی از عهده‌اش برنمی‌آیند.

این افراد ترجیح ‌می‌دهند کل لذت انداختن سبزه و مراقبت از آن را با چند اسکناس معاوضه کنند و به قول معروف عطایش را به لقایش ببخشند. هرچند ما به این افراد حق می‌دهیم ولی امروز قصد داریم؛ کاری بکنیم کارستان! 

یعنی همه آنچه را که برای انداختن و مراقبت از یک سبزه تا ١٣‌نوروز نیاز است که بدانید یک‌جا و در این مطلب برای شما بیاوریم.

﷯ 

ازچه سبزه‌ای خوشتان می‌آید؟

خوب، حالا که تصمیم گرفتید خودتان سبزه سبز کنید، قبل از انجام هر کاری باید بذر سبزه‌تان را انتخاب کنید؛ گندم، عدس، ماش، شاهی، مرکبات و... انتخاب هرکدام ازاین بذرها، افزون براینکه ظاهر سبزه شما را متفاوت خواهد کرد، در روش کار و زمان شروع آن تاثیرگذار خواهد بود. توصیه می‌کنیم؛ امسال بذری را انتخاب کنید که در سال‌های قبل امتحانش نکرده‌اید.

وقتی بذرتان را انتخاب کردید، آن‌ها را داخل ظرفی ریخته و رویش آب بریزید؛ به‌طوری‌که روی دانه‌ها را کاملا آب بگیرد. دانه‌ها باید حدود ٢۴‌ساعتی در این وضعیت بمانند؛ البته حواستان باشد؛ برخی بذرها مانند گندم به زمان بیشتری نیاز دارد و بیشتر از این باید در آب بماند. زمانی‌که دانه‌ها جوانه زدند باید آن‌ها را از آب بیرون آورده و به ظرف اصلی منتقل کنید. این فرایند به ظاهر کوتاه نیازمند رعایت نکاتی است که در ادامه باهم مرور می‌کنیم.

﷯ استفاده از ظروف سفالی و چینی برای این منظور نتیجه بهتری خواهد داشت تا ظروف پلاستیکی.

﷯ هر قدر قطر بستر سبزه کمتر باشد، عمر سبزه بیشتر خواهد شد.

﷯ آبی که در طی مراحل کشت سبزه استفاده می‌کنید، بهتر است که آب ولرم باشد.

﷯ بذرهای کهنه، دیرتر و بذرهای تازه، زودتر جوانه خواهند زد.

﷯ مقدار بذرها نه خیلی زیاد باشد که ریشه‌ها نتوانند نفس بکشند و نه خیلی کم که سبزه‌تان کم پشت و زشت شود.

﷯ سبزه‌ در جای گرم زود رشد می‌کند و زود هم فاسد می‌شود و بو می‌گیرد. درجای سرد هم دیر جوانه می‌زند و بزرگ می‌شود.

﷯ تا زمانی که سبزه‌تان ریشه و ساقه اولیه‌اش سبز می‌شود، بهتر است که زیر و روی آن را با دستمال مرطوب بپوشانید و با انگشت یا اسپری آن را مرطوب نگهدارید.

﷯ سبزه را باید مرتب آب‌پاشی کنید، اما نباید آبی کف ظرف جمع شود، چون ریشه‌ها می‌پوسند.‌روزهای گرم به آب بیشتری نیاز دارند و‌روزهای سرد به آب کمتری.

﷯ اگر ریشه‌ها بو بگیرند، کف آن را باید چندبار آب بگیرید و عوض‌ کنید. 

﷯ سبزه‌تان را جلو باد قرار ندهید و سعی کنید نور هم به تمام نقاطش به طور یکنواخت بتابد تا یک‌طرفه رشد نکند.

﷯ برای خیس کردن گندم‌روز ٢٠‌اسفند دست بکار شوید. برای عدس ١۵اسفند، برای ماش ‌١٨اسفند، برای خرفه و شاهی هم که زودتر از همه سبز می‌شوند، ۶‌روز مانده به عید خوب است.

﷯ اگر سبزه‌تان یک‌دست شده و بهم چسبیده، آن را از ظرفش خارج کنید و روی سبد یا توری بگذارید تا کمی زیر آن هوا بخورد، بعد دوباره به ظرف اصلی‌اش برگردانید.

﷯ اگر رشد سبزه‌تان خیلی زیاد است و زود به زود قد می‌کشد و می‌خواهید که رشدش را کنترل کنید، بهتر است که آن را به جای خنک‌تری ببرید و اگرهم رشد کمی دارد، مکان گرمتری را برایش انتخاب کنید.

﷯ 

طرز انداختن سبزه‌های مختلف

﷯ سبز کردن گندم: ۱٠‌روز مانده به عید، مقداری گندم(بسته به اندازه سبزه‌) درون کاسه‌ای ریخته و به اندازه ۲ تا ۳ بند انگشت روی آن آب می‌ریزیم و تا ۲روز صبر می‌کنیم. طی این مدت ۲ بار باید آب آن را عوض کنید. وقتی گندم‌ها شروع به جوانه زدن کردند، آب کاسه را خالی کرده و گندم‌ها را به ظرف دیگری منتقل می‌کنیم.

بعد زیرو روی گندم‌ها یا دست‌کم بالای آن‌ها را با دستمالی مرطوب می‌پوشانیم تا یک سانتی‌متری رشد کنند و ساقه نقره‌ای آن‌ها دیده شود. دراین مرحله باید پارچه را از روی آن‌ها برداشت و ظرف را در زیر نور قرار داده و هر‌روز مقدار کمی آب در حدی که مرطوب بماند روی آن‌ها اسپری کرد. 

شما همچنین می‌توانید از یک لایه پنبه برای زیر گندم‌ها استفاده کنید که فقط ریشه‌ها را مرطوب نگهدارد.

﷯ سبزکردن عدس: ١۵‌روز قبل از عید داخل کاسه‌ای مقداری عدس ریخته و با آب پر می‌کنیم و می گذاریم چند‌روز در دمای اتاق بماند. عدس معمولا آب را به خود جذب می‌کند. گاهی‌ کنترل کنید و اگر آب عدس کشیده شده بود باز هم به آن آب اضافه ‌کنید تا عدس‌ها جوانه بزنند. 

ادامه روند کار هم درست مانند سبزه گندم است. فقط عدس‌ها را به صورت لایه‌ای نازک در ظرف نریزید. بهتر است که کمی‌ به صورت گنبدی شکل باشند.

﷯ سبزکردن قره ماش: ١٢‌روز مانده به عید، مقداری قره ماش درون کاسه‌ای ریخته و تا ۲ بند انگشت روی آن‌ آب ‌بریزید. پس از ٣‌روز ماش‌ها سفید می‌شوند. دراین مرحله آن‌ها را به ظرف دیگری منتقل کنید. ادامه روند کار هم مانند سبزه‌های قبلی است. این دانه‌ها طی ۲ هفته به شکل زیبایی رشد کرده و آماده خواهند شد.

﷯ سبز کردن تخم مرکبات: کاشت تخم لیمو، نارنگی و پرتقال و امثال آن باعث می‌شود که دانه‌های خوراکی مانند گندم، عدس و... و همچنین منابع آبی با ارزش روانه سطل زباله و کوچه و خیابان نشوند. این تخم‌ها حدود ١٠ تا ٢٠‌روز طول می‌کشد که سبز شوند ولی سرسبزی بسیار زیبایی دارند. شما می‌توانید تخم مرکبات سبز شده را آخر فروردین به گلدانی منتقل کنید تا تبدیل به نهال شود.

برای این منظور، هسته نارنج، پرتقال یا لیمو را به مدت ۲۴‌ساعت توی آب بگذارید تا نرم شود. پوست روی هسته را با دقت جدا کنید، به طوری که به مغز دانه آسیبی نرسد. تخم‌ها را توی آب بگذارید تا خشک نشوند. حالا آن‌ها را با دقت و مرتب روی خاک گلدان بچینید؛ نه خیلی دور و نه خیلی نزدیک به هم. خاک گلدان هم باید سبک باشد.

روی دانه‌ها را یک لایه نازک خاک ریخته و با سنگ‌های ریز بپوشانید. سپس با اسپری خاک را خیس کنید. بهتر است که ٢روز اول با پلاستیکی روی گلدان را بپوشانید و چند بار هم آب بدهید. کم‌کم تخم‌ها سبز می‌شوند و از لابلای سنگ‌ها خارج می‌شوند و تبدیل به نهال‌های سبز کوچک و زیبایی خواهند شد. یک سبزه زیبا و واقعا متفاوت.

﷯ سبز کردن منداب، شاهی: ویژگی بذرهایی مانند شاهی، منداب و… این است که بعد از خیس شدن، حالت ژله‌ای پیدا کرده و قابلیت چسبندگی روی سطوح مختلف حتی سطوح عمودی را دارند. برای این منظور مقدار مناسبی بذر را پس از یکبار شستن به مدت ۴ساعت با آب لازم بخیسانید. 

سپس روی سطحی را که می‌خواهید سبزه رشد کند با آب فشان خیس کنید و یک لایه پنبه با ضخامت یک سانتی‌متر روی آن قرار دهید، به طوری که همه جای ظرف را بپوشاند. 

حالا روی پنبه یک لایه پارچه تنظیف بکشید و سطح ماکت را با آب فشان دوباره کاملا خیس کنید و بذرهای خیس خورده را روی ظرف یا ماکت بمالید. دقت کنید فقط یک لایه بذر روی تنظیف بمالید و پس از اتمام کارسطح ماکت را خیس کنید. در این مرحله یک نایلون شفاف که دو نقطه آن سوراخ‌هایی داشته باشد روی کار قرار دهید ولی مراقب باشید که به سطح ماکت نچسبد.

روز اول و دوم سبزه شما به‌روزی ۳ بار آبدهی با آب پاش نیاز دارد. از‌روز سوم که بذرها جوانه زد و به رنگ سبز کم رنگ درآمد دیگر احتیاجی به روکش ندارد. در این مرحله باید سبزه‌ها را‌روزی ۲ بار آبیاری کنید. درضمن در ٢ – ٣‌روزی که سبزه پوشش نایلونی دارد سبزه را در محیط معمولی و به دور از نور آفتاب قرار دهید و زمانی که نایلون را برداشتید یک‌روز دیگر هم در همان محیط قرار دهید ولی از‌روز بعد حتما سبزه را‌روزی چند‌ساعت در هوای آزاد بگذارید، البته نه در معرض باد. ازاین‌روز به بعد سبزه نیاز به‌روزی یکبار آب دهی دارد.

﷯ سبز کردن خرفه: برای کاشت بذرهایی مانند خرفه که لعاب ندارند ومی‌خواهیم از آن‌ها برروی ماکت‌های مختلف استفاده کنیم باید مقداری بذر خرفه و بذر خاکشیر را که لعاب می‌دهد در ظرف‌های جداگانه خیس کرد، سپس آن‌ها را باهم مخلوط و روی سطح کار مالید. برای این منظور باید سه واحد بذر خرفه را با یک واحد بذر خاکشیر مخلوط کرد. بقیه روند کار هم، درست مانند انداختن سبزه شاهی و منداب می‌ماند.

﷯ 

معرفی چند ماکت زیبا و خلاقانه

یادتان باشد کلیت کار در تمام روش‌ها یکی است و فقط بذر و ماکتی که برای این کار انتخاب می‌کنید، کمی در جزئیات کار تاثیرگذار خواهد بود. درضمن شما می‌توانید از این هنرتان برای یک درآمدزایی موقت هم استفاده کنید. اگر می‌خواهید برای عرضه سبزه‌هایتان دچار مشکل نشوید، بهتر است با چندتا از فروشگاه‌هایی که می‌شناسید دراین‌باره رایزنی بکنید. 

﷯ سبزه‌های کوزه‌‏ای: تهیه کوزه سبز بسیار جالب است. با استفاده از یک کوزه سفالی و مقداری بذر تره‌‏تیزک (شاهی) می‏‌توانیم سبزه کوزه‌ای درست کنیم. کوزه‌ای از بازار بخرید و آن را از آب پر ‏‌کنید و برای مدت یک شبانه‌روز آن را همان‏‌طور پر از آب نگهدارید تا جدار کوزه کاملا خیس شود. سپس یک جوراب نایلونی روی کوزه بکشید. بذر شاهی را که برای مدت ٢۴‌ساعت در آب خیس کرده‌اید به آرامی با دست روی جوراب بکشید تا به‌طور یکنواخت همه جا پخش شوند.

چون هر‌روز مقداری از آب کوزه تبخیر می‏‌شود باید به‌طور مرتب در آن آب بریزید. آب از داخل کوزه به جداره آن راه یافته و جوراب را مرطوب می‏‌کند به این ترتیب بذر شاهی جوانه زده و ریشه‏‌ها به سطح بیرونی کوزه می‏‌چسبند. 

کوزه را در محل پر نور قرار دهید و گاه گداری آن را بچرخانید تا نور به همه جای آن برسد. بعد از چند‌روز کوزه سبز شده و از تماشای آن لذت خواهید برد.

﷯ سبزه‌های عروسکی: عروسک‌ مناسبی‌ انتخاب‌ کنید؛ عروسکی‌ که‌ دامن‌ بلندی‌ داشته‌ باشد. پارچه‌ کنفی‌ را به‌ شکل‌ دامن‌ برش‌ بزنید و دامن‌ را با سوزن‌ و نخ‌ بدوزید و قسمت‌ کمر را محکم‌ به‌ عروسک‌ متصل‌ کنید.

می‌توانید زیر دامن عروسک را با پارچه یا پنبه پر کنید تا حالتی پف‌دار بگیرد. حالا بذر شاهی را مثل کوزه، روی دامن عروسک قرار دهید.

عروسک‌ را در محل‌ گرم‌ قرار دهید و هر‌روز دو نوبت‌ با آبفشان‌ به‌ آن‌ آب‌ بپاشید تا همواره‌ مرطوب‌ بماند. زمانی ‌که‌ شاهی‌ها جوانه‌ زد بهتر است‌ آن‌ را به‌ محل‌ خنک‌تری ببرید، چون گرما رشد جوانه‌‌ها را سرعت‌ می‌‌بخشد و عمر سبزه‌ کوتاه‌‌تر می‌شود. دامن‌ سبز عروسک‌ را می‌توان با گل‌های‌ رنگی‌ تزئین کرد تا جلوه‌ بیشتری‌ داشته باشد.

﷯ سبزه‌های مدل‌دار: اگر می‌خواهید کارهای ساده‌تری برای سبز کردن سبزه عید انجام دهید، می‌توانید از ظرف‌های مدل‌دار کمک بگیرید. به‌طور مثال اگر ظرفی به شکل قلب دارید، برای این کار مناسب خواهد بود یا ١٠سانت پایین بطری‌های پلاستیکی آب و نوشابه. همچنین می‌توانید میوه کاج را داخل آب انداخته تا پولک‌های آن از هم باز شود بعد بین پولک‌ها گندم جوانه زده بگذارید تا سبز شود.

روش خوشه گندم هم بسیار زیبا و خلاقانه است و شبیه یک دسته گل خواهد شد که ساقه بلند دارد. برای این کار باید یک دسته خوشه گندم را خیس کرده داخل کوزه یا ظرف گودی قرار دهید تا سبز شود.‌ 

روزهای اول دور آن را با پارچه‌ای بپیچید و به آن کمی آب اسپری کنید تا سریع‌تر جوانه بزند. فقط تهیه خوشه گندم کمی سخت است و باید فکر آن را از خیلی وقت پیش‌ترها می‌کردید.

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی