• خانه
  • یادداشت
  • چرا تئاتر خراسان در سطح بین‌المللی مطرح نمی‌شود؟
کد خبر : 79986
/ 11:26
آرش خیرآبادی

چرا تئاتر خراسان در سطح بین‌المللی مطرح نمی‌شود؟

تعداد اجراهای تئاتر خراسانی در خارج از کشور، انگشت‌شمار است. کم هستند کارگردان‌ها، نویسندگان و بازیگرانی که در خراسان اقدام به تولید اثری نمایشی کنند و پس از آن بتوانند نگاه مردم جهان را به سوی خویش بگردانند. نخست باید پرسید «آیا جهانی نبودن تئاتر خراسان، به خودی‌ خود، ایراد دارد؟»

چرا تئاتر خراسان در سطح بین‌المللی مطرح نمی‌شود؟

تعداد اجراهای تئاتر خراسانی در خارج از کشور، انگشت‌شمار است. کم هستند کارگردان‌ها، نویسندگان و بازیگرانی که در خراسان اقدام به تولید اثری نمایشی کنند و پس از آن بتوانند نگاه مردم جهان را به سوی خویش بگردانند. نخست باید پرسید «آیا جهانی نبودن تئاتر خراسان، به خودی‌ خود، ایراد دارد؟»
در پاسخ باید گفت: خیر. این که تئاتر کشوری یا شهری جهانی نباشد، به هیچ وجه ایراد نیست. نه نشانه‌ ضعف است نه نشانه‌ ایراد. بلکه نشانه‌ انزواست. ما در مشهد تنها برای مردم استان خودمان سخن می‌گوییم و حداکثر، صدایمان تا تهران می‌رسد.
هرچه قدر که سینمای ما توانسته جای خود را در سینمای بین‌الملل باز کند، تئاترمان منزوی و خامل است. ولی این گمنامی و خمول، از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ دلیل آن چیست؟ در این یادداشت، به چند دلیل از مجموعه‌ دلایل موجود، اشاره می‌کنیم:

الف: نمایش‌کاران ما به زبان‌های زنده‌ دنیا آشنایی ندارند
شما در میان تئاتریست‌های خراسان اگر بگردید، کمتر کسی را پیدا می‌کنید که به زبان دیگری جز زبان پارسی مسلط باشد. همین باعث می‌شود که ما در جریان فرصت‌ها و موقعیت‌های پیش‌آمده در بیرون مرزهای شهر و کشورمان، قرار نگیریم و طبیعتا نتوانیم از آن استفاده کنیم.
از دیگر سو، به همین علت، ارتباط ما با جهان بیرون تا حدود بسیاری، قطع است.

ب: نمایش‌کاران ما اهداف بلند و جهانی ندارند
اگر حتی زبان دیگری جز زبان پارسی ندانیم، باز هم راه‌های ایجاد ارتباط با دنیای بیرون هست. پس ندانستن زبان به خودی‌ خود نمی‌تواند جلوی کسی که به راستی تصمیم به اجرای بین‌المللی داشته باشد، بگیرد. منتها بسیار کم هستند در میان تئاتری‌های ما که «عزم» این‌چنین در سر بپرورند. ما اغلب به همین سالن‌های شهری‌مان قانع‌ هستیم.

پ: دغدغه‌های جهانی در تئاتر ما کم است
اگر زبان خارجی بلد نباشیم ولی عزم اجرا در کشورهای دیگر را هم داشته باشیم، باز سد دیگری جلوی پای‌مان وجود دارد: «اغلب آثار ما، به دردهای مشترک بشری نمی‌پردازد». بسیاری از آثار ما مناسبتی‌اند. بسیاری‌شان تاریخ مصرف دارند و بسیاری‌شان نیز تنها برای مخاطب ایرانی قابل فهم و هضم‌ هستند. ما کمتر به دردهای مشترک بشری می‌پردازیم و اگر بخواهیم سراغ چنین مضامینی برویم، ترجیح می‌دهیم از متن‌های معروف جهانی استفاده کنیم.

ت: ابتکار و خلاقیت در اجراهای ما کمیاب است
باید بپذیریم که تئاتر خراسان، تئاتر خلاقی نیست. ما در بهترین حالت، در بسیاری از اجراهای‌مان، همان شیوه‌های صد سال پیش تئاتر را تکرار می‌کنیم. مشکلات اقتصادی، نبود آموزش آکادمیک یا کارگاهی، نبود امکانات سالن و خیلی چیزهای دیگر هم علت‌های اصلی‌اش هستند.

ث: اعتماد به نفس تئاتری‌های‌مان پایین است
کم هستند تئاتری‌هایی که جسورانه فکر و عمل کنند. به فرض اگر به کسی بگویی که «آیا می‌خواهی در پاریس اجرا داشته باشی؟» به ما می‌خندد و پاسخ می‌دهد: «ما را چه به اجرا در پاریس؟» نباید خود را دست کم بگیریم. نباید بترسیم. باید جسور بود و شجاعانه عمل کرد.

ج: مشکلات اقتصادی در تئاترمان موج می‌زند
اگر هیچ یک از مشکلاتی که اشاره شد هم وجود نداشت، باز اقتصاد تئاتر ما اجازه‌ اجرای چنین برنامه‌هایی را نمی‌داد. شاید بهترین وضعیت هم‌اکنون این باشد که مسئولان تئاترمان، مبادله‌ اثر کنند. گروه‌های برگزیده از تئاتر جهان را به کشور و شهرمان دعوت کرده و در مقابل، گروه‌های نمایش ما را به آنجا بفرستند.
آرش خیرآبادی 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی