• خانه
  • فرهنگی
  • زنجانی‌زاده: فرهنگ برابری در غرب هدیه مردان نیست و زنان برای به‌دست‌آوردن آن مبارزه کرده اند
کد خبر : 81133
/ 11:21

زنجانی‌زاده: فرهنگ برابری در غرب هدیه مردان نیست و زنان برای به‌دست‌آوردن آن مبارزه کرده اند

حمیده وحیدی ـ کوچکی اتاق را ابهت کتاب‌هایی که تا سقف بالارفته‌اند، محو کرده است. همه چیز برای یادگیری و آموزش جلوی دست است. تخته وایت برد، کاغذ سفید، کامپیوتر و حتی چرتکه پدری! روی خوش دکتر «هما زنجانی‌زاده» و حرف‌های مادرانه‌اش و خاطرات سال‌ها آموزش نمی‌گذارد گذر زمان را احساس کنم. دلم می‌خواهد می‌توانستم شاگردش باشم و توی کلاس‌های جامعه‌شناسی از نظریه‌هایی بدانم که هر‌کدام در طول تاریخ بارها مورد نقد‌و‌بررسی قرار گرفته‌اند. مسلما در یک صفحه نمی‌توان چکیده کاملی از ساعت‌ها گفت‌وگو را آورد اما پرداختن به گوشه‌ای از صحبت‌های بانویی که سال‌ها عمرش را صرف دفاع از حقوق زنان کرده است، خالی از لطف نیست.

زنجانی‌زاده: فرهنگ برابری در غرب هدیه مردان نیست و زنان برای به‌دست‌آوردن آن مبارزه کرده اند

 دکتری جامعه‌شناسی را از دانشگاه سوربن پاریس گرفتید و سال 54 به ایران آمدید. چه زمانی فعالیت‌های اجتماعی شما شروع شد؟
در دهه 60 تمام وقتم صرف ترجمه، تحقیق و تدریس می‌شد. اتفاقا دانشجویان خوبی هم داشتم که الان برخی از آن‌ها مسئولان تراز اول شهر هستند. قبل از اینکه برای ادامه تحصیل از ایران بروم نیز کارهای فرهنگی زیادی انجام می‌دادم. فکر می‌کنم اولین خانمی هستم که برای روزنامه خراسان جدول کلمات متقاطع طرح کرد.

چه سالی؟
سال 42 بود و جالب اینجاست که هیچ وقت نامم را پایین جدول ننوشتم. همان زمان در روزنامه این جمله درج شده بود: از آقای ناشناس خواهش می‌کنیم باز هم برای ما جدول بفرستند! همان زمان به خودم گفتم یعنی چه؟ یعنی این‌ها فکر می‌کنند من مرد هستم!

چرا اسمتان را پنهان کرده بودید؟
نه اینکه بخواهم هویت زنانه‌ام را پنهان کنم اما نمی‌دانم که چرا اسمم را نمی‌نوشتم!

چگونه با حوزه زنان و مطالبات آن‌ها آشنا شدید؟
آشنایی من با جنبش زنان به سال 1970 در فرانسه باز می‌گردد. در آنجا خانم «آندره میشل» را دیدم و برای اولین بار با مطالبات زنان آشنا شدم. مطالبات زنان در همه جای جهان سرکوب شده است. فرهنگ برابری زن و مرد در غرب نیز هدیه مردان نیست. زنان برای آن مبارزه کردند تا توانستند به حق و حقوق خود دست پیدا کنند. در ایران هم آشنایی با مطبوعات در قرن نوزدهم باعث شد تا مسئله زنان مطرح شود. مسئله آموزش در امور فرزندان اولین گامی بود که در این راستا برداشته شد. بالا رفتن سطح آگاهی جامعه زنان را تغییر داد و تا امروز تنها راه رستگاری زنان مجهز شدن به تفکر انتقادی بوده است.

منظورتان از تفکر انتقادی چیست؟
شناخت به معنای تغییر.

به عنوان جامعه‌شناس و فعال در حوزه زنان فکر می‌کنید چرا مشهد یکی از بالاترین آمارها را در استفاده از لوازم آرایشی و جراحی زیبایی دارد؟
آسیب‌های ناشی از نابرابری زنان در جامعه دقیقا در همین‌جا خودنمایی می‌کند. وقتی زنان را تنها به عنوان عامل جنسی نگاه می‌کنیم، در قانون نانوشته‌ای به آن‌ها القا کرده‌ایم که حتما زیبا و جوان باشند و آن‌ها برای به دست آوردن این زیبایی به سمت استفاده افراطی از لوازم آرایش می‌روند. اما در جایی که برابری جنسی وجود داشته باشد، قیافه و چهره زنان مورد بررسی نیست بلکه میزان آگاهی، تحصیلات و فعالیت‌های اجتماعی و مادرانه آن‌ها در مقام مقایسه قرار می‌گیرد. بنابراین افزایش جراحی زیبایی در مشهد نیز از همین آسیب منشأ می‌گیرد. جالب است زنان کشورهایی که خودشان تولیدکننده بهترین برند لوازم آرایش هستند، کمتر از آن استفاده می‌کنند. مثلا در فرانسه که مهد آزادی زنان و جنبش‌های متعدد است، صرفا کارمندان بانک و فروشندگان لوازم بهداشتی و زنان مسن از مواد آرایشی استفاده می‌کنند.

برخی‌ افراد معتقدند که زنان باید بیشتر در خانه باشند و به وظیفه مادری بپردازند و حضور زنان را در مشارکت‌های اقتصادی و اجتماعی تأثیرگذار نمی‌دانند.
اصلا حضور نیافتن زنان را در عرصه‌های اجتماعی و مدیریتی به دلیل حاشیه‌های مذهبی و اسلامی نمی‌دانم! حضرت خدیجه در بدو اسلام تاجر بود و این خود بهترین الگوی ماست. وقتی دختران ما بالاترین رتبه‌های کنکور را به دست می‌آوردند، چرا هنوز می‌خواهیم بگوییم زنان نباید در عرصه‌های اجتماعی فعالیت کنند؟ تحقیقات نشان می‌دهد زنانی که در مصدر کار هستند، بسیار دقیق‌تر عمل می‌کنند. ذات تفکر زنان این‌گونه است که می‌توانند در یک لحظه به چند مورد فکر کنند اما سیستم تفکر مردان روی یک محور تمرکز دارد.
البته منظورم این نیست که جامعه را واژگون کنیم و صرفا کارها در دست زنان باشد، بلکه باید تعدد نقش زنان را در نظر بگیریم و اگر الگوهای خوب رفتاری از زنان در شهرمان بسازیم، قطعا جامعه‌ بهتری خواهیم داشت.

چرا هنوز عده کمی از بالا رفتن سطح سواد و آگاهی زنان ترس دارند؟
از نظر اسلام علم فریضه‌ای دینی است. وقتی آموزش را گسترده کردید نباید توقع داشته باشید که زنان را خانه‌نشین کنیم. استقلال مالی باعث اطاعت صددرصدی نمی‌شود و عده‌ای از همین می‌ترسند. باید قوانین مربوط به زنان تغییر کند؛ زیرا اگر این اتفاق نیفتد ما شاهد کاهش تمایل به ازدواج خواهیم بود. 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی