• خانه
  • یادداشت
  • در«خیابان» خبری هست
کد خبر : 81294
/ 13:10
وحید اقدسی

در«خیابان» خبری هست

خیابان یکی از مؤلفه‌های اساسی در کیفیت‌بخشی و ادراک شهر است، به‌ویژه در جوامع مدرن که مردم بخش عمده‌ای از وقت خود را چه به اجبار چه به اختیار در آن می‌گذرانند. به همین دلیل، امروز خیابان برای مردم نقشی فراتر از یک مسیر و گذرگاه بازی می‌کند.

در«خیابان» خبری هست

اسفند از نیمه گذشته است و روزها با شتاب بیشتری از پی هم می‌آیند و می‌روند. شهر پس از یک زمستان کم‌رمق، با باران‌های گاه و بیگاه، خود را مهیای میزبانی از بهار می‌کند و می‌خواهد که لباس تازه‌اش را بر تن کند. گل‌ها به میدان‌ها برگشته‌اند و رنگ‌ها به دیوارها. در این میان، قاب‌هایی از معاصران بلندآوازه ادبیات کشور خودنمایی می‌کنند، از استاد شفیعی کدکنی تا مهدی اخوان ثالث و هوشنگ ابتهاج. حالا خیابان‌ها جانی دوباره گرفته‌اند و حرف‌های تازه‌ای برای رهگذران و عابران خود دارند.
خیابان یکی از مؤلفه‌های اساسی در کیفیت‌بخشی و ادراک شهر است، به‌ویژه در جوامع مدرن که مردم بخش عمده‌ای از وقت خود را چه به اجبار چه به اختیار در آن می‌گذرانند. به همین دلیل، امروز خیابان برای مردم نقشی فراتر از یک مسیر و گذرگاه بازی می‌کند. برای بسیاری، جایی برای دادوستد و مبادلات اقتصادی است و برای بخش عمده‌ای عرصه‌ای برای مصرف، پرسه‌زنی و گذران زندگی.
از بعد تاریخی نیز خیابان‌ها همواره نقشی مهم و اثرگذار داشته‌اند. بزرگ‌ترین تجمع‌های انسانی در طول تاریخ کشورها در خیابان‌ها رقم خورده و نقطه آغاز بسیاری از جنبش‌ها و انقلاب‌ها خیابان بوده است. فارغ از همه این‌ها خیابان بستری است برای ارتباط، فضایی که در آن انسان‌ها یکدیگر را می‌یابند و به کنش متقابل می‌پردازند. از همین رو خیابان را صحنه «رویارویی اجتماعی» دانسته‌اند که می‌تواند میان گروه‌های مختلف زمینه تعامل را فراهم کند. طبقات مختلف اجتماعی با هر سطح و توانمندی اقتصادی، سیاسی یا فرهنگی‌ای قادر به عرضه خود در خیابان و ارتباط با سایرین هستند. به این اعتبار، خیابان به مثابه یک فضای عمومی می‌تواند با زندگی روزمره پیوند برقرار کند. به همین علت، مردم باید خیابان را در ادامه زندگی خود بدانند و از حضور در آن لذت ببرند. در این صورت، ازدحام و تراکم انسانی در خیابان افزایش می‌یابد و کیفیت بیشتری خواهد یافت همانند ورزشگاهی که مشتاق پر شدن سکوهایش از تماشاگر است تا از این طریق، زنده بودن خود را به همه نشان دهد.
از همین رو، اگر سازمان‌ها و متولیان شهری می‌خواهند فضای شهر از سرزندگی و طراوت لازم برخوردار باشد، باید تا حد امکان به گسترش خیابان‌های دوطرفه همت گمارند. خیابان دوطرفه در اندیشه برقراری ارتباط متقابل میان خیابان و شهروند است. در این خیابان خواست، علاقه و سلیقه شهروندان محترم و تکثر آن‌ها به رسمیت شناخته می‌شود.
به این معنا، خیابان دوطرفه عریض‌تر می‌شود، آن‌قدر که بتواند دامنه گسترده‌تری از شهروندان را در خود جای دهد، دقیقا بر خلاف خیابان یک‌طرفه که پیام‌هایی بسته‌بندی‌شده و عموما ایدئولوژیک و سیاسی به شهروندان تحمیل می‌کند. چنین رویکردی دل‌زدگی و فرار از خیابان را به دنبال خواهد داشت.
اقدام اخیر شهرداری مشهد در حقیقت استفاده بهینه از سرمایه‌های فرهنگی و تاریخی است تا از این طریق، حس تعلق به مکان را در شهرنشینان افزایش دهد و امکان وقوع خاطره‌های فردی و جمعی را محقق کند.
می‌خواهم از هم‌زمانی این رویکرد جدید به خیابان با سال و فصل نو استفاده کنم و برای چنین خیابان‌هایی، معادلی درخور بیابم. من اسمشان را می‌گذارم «خیابان بهار».
پژوهشگر و مدرس ارتباطات، وحید اقدسی
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی