کد خبر : 81344
/ 18:18
گذری بر پارک ملت، مهم‌ترین مقصد مسافران نوروزی در منطقه

عطربهار در کنار صدای چرخ ریسک‌های اوراسیایی

پارک ملت مشهد، به عنوان قدیمی‌ترین بوستان شمال شهر مشهد یکی از محل ها‌یی‌است که در ایام نوروز بیشترین حال و هوای عید و نو شدن سال را در آن می‌توان دید.

عطربهار در کنار صدای چرخ ریسک‌های اوراسیایی

امیری- شهرآراآنلاین، پارک ملت مشهد، به عنوان قدیمی‌ترین بوستان شمال شهر مشهد یکی از محل ها‌یی‌است که در ایام نوروز بیشترین حال و هوای عید و نو شدن سال را در آن می‌توان دید. درحالی که مسافران نوروزی که وصف پارک ملت مشهد را شنیده‌اند دوست دارند سری به این محل بزنند. خود ساکنان منطقه نیز در ایام تعطیلات بیشتر در این بوستان گذر می‌کنند. این درحالی است که شاید خیلی از مراجعان و رهگذران بوستان بزرگ ملت از اجزا و بخش‌ها‌ی مختلف این بوستان مطلع نیستند.از همین‌رو و به بهانه فرارسیدن سال نو چند سطری درباره این بوستان قدیمی می‌نویسیم. در قسمتی از این گزارش سال‌ها‌ی ابتدایی احداث پارک را برایتان تصویر می‌کنیم و در بخشی دیگر از گزارش گفت‌وگویی با مدیر فعلی پارک ملت ترتیب داده‌ایم و سعی داریم بخش‌ها‌ی‌مختلف بوستان را همراه با تصاویر معرفی کنیم. 

مهندس انگلیسی نقشه پارک ملت را با نوک پا کشید

بوستان بزرگ ملت در سال ۱۳۴۳ و در دوران شهرداری مهندس جواد شهرستانی در اراضی بولوار وکیل‌آباد که آن زمان خارج شهر بود، احداث شد.

اینکه مالک زمین وقف شده پارک ملت چه کسی بوده‌است اطلاعات زیادی در دست نیست و اصلا در رابطه با اراضی بولوار وکیل‌آباد و ملک‌آباد صحبت زیاد است. آن طور که می‌گویند باغ ملک‌آباد اصلا ملک حاج حسین‌آقا ملک نبوده و بنده خدایی که نامش معلوم نیست آن را وقف امام رضا(ع) کرده بود. اما چون در محدوده ملک‌آباد قرار داشته به آن نام معروف شد و به همین ترتیب درباره بوستان ملت هم نمی‌توان اطلاعات دقیقی داد. طبق اسناد این بوستان را در آن زمان دو مهندس طراح انگلیسی به سبک بوستان‌های انگلستان طراحی کردند. به روایت برخی از قدیمی‌ترها وقتی صحبت ساخت پارک ملت می‌شود یکی از مهندسان انگلیسی با نوک پا نقشه آن را روی زمین کشیده و بعد آن را با جزئیات تبدیل به نقشه و طراحی می‌کند.

113637.jpg

این بوستان در غرب مشهد و در حاشیه بولوار وکیل‌آباد و در ضلع شمال‌غربی تقاطع آزادی قرار گرفته‌ است. به همین دلیل هم هست که میدان آزادی از قدیم به عنوان «فلکه پارک» معروف شده است. بوستان ملت با ۷۲۰ هزار مترمربع یعنی ۷۲ هکتار مساحت و بیش از ۳۵ هزار اصله درخت قدیمی از بزرگ‌ترین، قدیمی‌ترین و در عین حال دیدنی‌ترین بوستان‌ها‌ی کشور است.

متأسفانه تصاویر و یا اطلاعات قابل دسترسی برای پرداختن به تاریخچه پارک ملت وجود ندارد از این رو سراغ یکی از قدیمی‌های محله آزادشهر که از دوران کودکی همسایه پارک ملت بوده‌ و پژوهش‌هایی هم در این زمینه انجام داده‌است، می‌رویم. 

بهزاد چوپانکاره که علاقه‌اش به این هویت محلی باعث شده اطلاعاتی گردآوری کند، در کنار خاطرات کودکی تصویری نسبی از پارک ملت در دهه‌های 60 به ما ارائه می‌دهد.

یک زمانی بزرگ‌ترین بوستان خاورمیانه بود

چوپانکاره که مدیر فرهنگ‌سرای ترافیک نیز هست درباره پارک ملت می‌گوید: این بوستان تا حدود سال‌های 1375 بزرگ‌ترین بوستان خاورمیانه بود. هرچند که آن زمان به خاطر بحث و جدل‌های سیاسی کسی نباید می‌گفت خاورمیانه و می‌گفتند بزرگ‌ترین بوستان منطقه است . تا قبل از حدود سال 75 شکل دیگری داشت و شامل دو بخش جنگلی و رفت و آمدی بود.

وی برایمان تصویر می‌کند که قسمت جنگلی پارک بخش بزرگی را در بر می‌گرفت که در آنجا یک مسیر دوندگی وجود داشته‌است و بقیه جنگل بود.

چوپانکاره در توصیف بخش جنگلی پارک ملت می‌گوید: در بخش جنگلی پارک درختان میوه به‌ویژه درخت توت زیاد بود. یادم می‌آید بچه‌ها می‌رفتند و از درخت‌ها میوه می‌چیدند. از آن طرف باغبان‌های پارک، سگ‌هایی برای مراقبت از درختان میوه داشتند و همین بود که همیشه درگیری بین سگ‌های باغبان‌ها‌ و بروبچه‌های محله‌ها‌ی اطراف یعنی آزادشهر و زیباشهر و سیدرضی و ... بود. در فصل بهار هم که موضوع توت‌خوری همیشه داغ بود و مردم توت جمع می‌کردند و می‌خوردند. همین طور درختان میوه مثل آلو، زردآلو و گوجه‌سبز نیز وجود داشتند.

او در ادامه می‌گوید: در سال 74 که مجتمع امام رضا(ع) را احداث می‌کردند بخش زیادی از این درخت‌ها بریده شد و گلخانه‌ای هم احداث شد که فضای پارک را تا حد زیادی به شکل امروزی آن تبدیل کرد.

سردیس‌های مشاهیر ایرانی در زمان شهردار شهرستانی ساخته شد

ساخت سردیس‌های مشاهیر ایرانی هم از کارهایی بود که به گفته این قدیمی محله آزادشهر به دستور شهردار ‌وقت آقای شهرستانی ساخته و در پارک نصب شد.

چوپانکاره می‌گوید: پارک ملت در آن زمان، زمین اسکیتی داشت که امروز تبدیل به کافی شاپ شده است و درکنار زمین شطرنج قرار دارد. نمازخانه پارک هم همان مسجد شهید بهشتی پارک بوده‌است که در سال‌های حدود 62 تا64 ساخته شد و دو دهنه چشمه داشت.

او تعریف می‌کند که پارک ملت در آن زمان چهار در ورودی داشت و اطراف پارک نیز تا 15 سال پیش نرده‌کشی بود. با جمع شدن نرده‌ها دیواره‌های پارک باقی ماند که بخش‌هایی از آن در طرح‌های عقب‌نشینی از بین رفت و سردر ضلع میدان پارک نیز احداث شد و پارک ملت را به بوستانی بدل کرد که امروز آن را می‌بینیم.

گوریل انگوری که جوک تعریف می‌کرد

به گفته چوپانکاره شهربازی پارک ملت به عنوان تنها شهربازی استاندارد کشور بسیار معروف بود. به‌ویژه که در آن زمان بلندترین و دومین فان‌فار بزرگ دنیا را در خود داشت که همین حالا هم بعد از شهربازی‌های کشورهای پاریس و ژاپن صاحب سومین فان‌فار بلند دنیا است.

او تعریف می‌کند: قدیم‌ها‌ شهربازی دری داشت که بچه‌ها موفق می‌شدند از آنجا قاچاقی وارد شهربازی شوند. بچه‌ها با شیطنت وارد تونل وحشت می‌شدند که چند تا اسکلت پلاستیکی به وحشت و جذابیت تونل می‌افزود. یک گوریل‌انگوری فایبرگلاس هم در ضلع جنوب غربی شهربازی قرار داشت که بسته به مشتی که می‌زدی برایت جوک تعریف می‌کرد. مثلا وقتی به او مشت می‌زدی می‌گفت:« آخی هرچی خورده بودم هضم شد» یا «دستت درد نکنه تو گلوم گیر کرده بود» وقتی خیلی محکم مشت می‌زدی می‌گفت:« وای دلم درد گرفت» و آن وقت بود که جایزه می‌گرفتی. آن زمان شعبده‌بازی هم بود که برنامه اجرا می‌کرد .حدود ۲۴ سال پیش اولین بار بشقاب پرنده به وسایل بازی شهربازی افزوده شد. یادم می‌آید اولین بار که سوار آن بشقاب پرنده شدیم چند نفری حالشان بد شد. واقعا وحشتناک بود و حالت گریز از مرکز می‌گرفت. برای همین تا مدتی کسی سوار آن نمی‌شد. داخل پارک استخر روبازی هم قرار داشت که همیشه شلوغ بود. همچنین زمین بدمینتون وتنیس که ماسه‌ای بود.

قیچی برگردان‌های اکبرپله حرف نداشت

به گفته قدیمی محله آزادشهر زمین چمن پارک ملت نیز محل برگزاری مسابقات لیگ دسته دو بود و تا سال‌های حدود 80 نیز این برنامه ادامه داشت. دور تا دور زمین چمن صندلی بود و بازیکنانی مانند صمد مرفاوی، فرشاد پیوس، قایقران خدابیامرز، میثم بائو، رضاعنایتی و .... را در مسابقات می‌دیدم. یکی از بازیکنان هم که طرف‌داران خودش را داشت فردی بود سیاه‌پوست و قدکوتاه به نام اکبر که به اکبر پله معروف بود. او به خاطر قیچی و برگردان‌های بی‌نظیرش مورد توجه بود. در واقع زمین چمن مصنوعی فعلی پارک نیز همان زمین فوتبال و والیبال آن زمان و به شکل آسفالته بود و در کنار این‌ها زمین‌ها‌ی مینی‌گلف از قدیمی‌ترین جاذبه‌های پارک ملت است که تا سال‌های حدود 63فعال بود و بعد از آن تعطیل شد اما بعدها دوباره احیا شد.

همان‌طور که دانستن تاریخچه و تصویر شکل قدیم پارک ملت برای بسیاری از افراد جذابیت دارد، آگاهی از جاذبه‌های امروزی آن نیز جالب و حتی ممکن است شگفت‌آور باشد. در ادامه گزارش به سراغ مهندس عباس سیامکی، مدیر فعلی پارک ملت، می‌رویم. کسی که معتقد است پارک ملت امروز بیشتر از اینکه نیاز به ساخت و احداث فضای جدید داشته باشد، به شناسایی ظرفیت‌های فراموش شده‌اش نیاز دارد. ظرفیت‌هایی که قابلیت احیا دارند و می‌توانند این پارک را به شهری شگفت‌انگیز بدل کنند.

سیامکی در همین رابطه می‌گوید: اکنون در حال شناسایی ظرفیت‌ها هستیم و سعی داریم آن‌ها را پویا کنیم. او در ادامه صحبت‌هایش به جمعیت پرندگان این بوستان و شناسایی 40گونه پرنده اشاره می‌کند که برای این پرنده‌ها آشیانه‌سازی شده و زیستگاه‌هایی برایشان درنظر گرفته شده است.

مدیر پارک ملت توضیح می‌دهد: برای بعضی از پرندگان مثل چلچله جایگاه‌هایی زیر پل‌های آبنما‌ها و دریاچه‌ها ایجاد کردیم تا هیچ دسترسی برای آسیب‌رساندن به آن‌ها وجود نداشته باشد و بتوانند در آنجا آشیانه خودشان را داشته باشند همچنین برای کلاغ‌ها و گربه‌ها.

113638.jpg

افراهای خشکیده را زیستگاه چرخ‌ریسک‌های اوراسیایی کردیم

سیامکی در ادامه به آشیانه‌سازی برای پرنده‌هایی مثل چرخ ریسک اشاره می‌کند که تنها در درختان افرا می‌توانند زیست کنند و می‌گوید: در پارک ملت دو اصله درخت افرا وجود دارد که خشک شده و تا همین چند وقت پیش نیز قرار بوده است با مجوز قطع بریده و به بیرون پارک منتقل شوند. اما به توصیه همکاران محیط‌زیستی تصمیم گرفتیم این دو اصله درخت را با وجود اینکه کاملا خشک شدند در پارک نگه‌داریم و به زیستگاه چرخ‌ریسک‌های اوراسیایی تبدیل کنیم و این پرنده‌های کم‌نظیر را در پارک ملت نگه داریم.

وی درباره شهربازی پارک ملت نیز این نوید را می‌دهد که با سپردن به پیمانکار جدید و قابل اعتماد تا شب عید آماده‌سازی و برای مردم فعال شود.

سیامکی در ادامه از اجرای برنامه‌ها‌ی ویژه نوروز چون برگزاری جشنواره گل‌ها‌ی پیازی و اجرای برنامه‌ها‌ی نمایشی عمونوروز خبر می‌دهد و اظهار امیدواری می‌کند پارک ملت خاطره خوشی را برای مسافران نوروزی رقم بزند.

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی