کد خبر : 82192
/ 12:05
نشست «متن بر نظریه یا نظریه بر متن: نقش تفکر نظری در مطالعات انتقادی» در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد

نظریه‌پردازی به‌جای استفاده از نظریه دیگران

نشست «متن بر نظریه یا نظریه بر متن: نقش تفکر نظری در مطالعات انتقادی» با حضور استادان و دانشجویان و علاقه‌مندان علوم انسانی در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.

نظریه‌پردازی به‌جای استفاده از نظریه دیگران

حسینی-شهرآراآنلاین، سخنران این نشست که روز گذشته در تالار رجایی دانشکده ادبیات و علوم انسانی تشکیل شد، مازیار فریدی، دانشجوی دکتری ادبیات تطبیقی و نظریه انتقادی دانشگاه نورث وسترن آمریکا و دانشجوی سابق دانشگاه فردوسی مشهد بود. وی قصد خود را نشان دادن این مسئله بیان کرد که چگونه برخی درس‌ها دانشجو را به سمت نظریه‌پردازی هل می‌دهد تا اینکه او را به استفاده از نظریه دیگران سوق دهد.
ادبیات تطبیقی، مولد نظریه ادبی
فریدی در این نشست اظهار کرد: رشته یا میان‌رشته ادبیات تطبیقی پس از جنگ جهانی دوم و به ویژه سال ١٩۶٠ در آمریکای شمالی به واسطه پیوند زدن شکل خاصی از زبان شناسی سوسوری و نشانه‌شناسی به نقد ادبی و مطالعات ادبی، تبدیل شد به یکی از مهم‌ترین نیروهای مولد نظریه ادبی در دنیا.
دانشجوی دکتری ادبیات تطبیقی و نظریه انتقادی دانشگاه نورث وسترن، بخش عمده‌ای از آنچه را ما به عنوان نقد ادبی می‌خوانیم، بیرون آمده از بخش‌های ادبیات تطبیقی دانست و اضافه کرد: در سال‌های اخیر باوجود بحرانی که علوم انسانی و مطالعات ادبی در آمریکای شمالی و اروپای غربی داشته، به صورتی پارادوکسیکال میزان تولیدات نظری و نظریه ادبی افزایش پیدا کرده است. البته خود این اشکالی دارد که نقد شده و بخش عمده‌ای از نقدهایی که به دپارتمان‌های ادبیات تطبیقی وارد می‌شود خود زاده آن است ولی حجم عظیمی از تولیدات نظری که از دانشگاه‌های ما بیرون می‌آید پیوند ویژه‌ای با فلسفه قاره‌ای دارند.
وی افزود: در چنین نظامی دانشجویان هم تربیت می‌شوند برای تفکر، تولید و البته بقا در نظامی که نظریه‌محور است و از او انتظار می‌رود نظریه‌پردازی کند. بهترین نمونه‌ای که می‌توانم مثال بزنم آزمون جامع دکتری در دانشگاه
خودمان است.
آزمونی برای ایجاد تفکر انتقادی
فریدی در توضیح آزمون یادشده بیان کرد: این امتحان در سه مرحله انجام می‌شود. در مرحله نخست دانشجو باید حدود ٧٠ جلد کتاب نظریات ادبی و فلسفه و آثار مربوط به زیبایی‌شناسی و چیزهایی شبیه به آن را، از افلاطون تا سال‌های اخیر، بخواند. امتحان آن نیز از این فهرست بلندبالا گرفته می‌شود که بخش کتبی و بخش اصلی آن شفاهی است و ما درباره نظریاتی که خوانده‌ایم به پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم. در مرحله دوم ما به تعدادی از متون اولیه می‌پردازیم؛ بسته به آنکه گرایش ادبیات تطبیقی دانشجو چیست. ما با توجه به اینکه در دپارتمان ادبیات انگلیسی هستیم یا سینما یا فلسفه، شماری متون اولیه که می‌تواند رمان باشد یا ادبیات سده ٢٠آمریکا را کتبی آزمون می‌دهیم.
این پژوهشگر ادامه داد: مرحله سوم ترکیبی از همه این‌هاست و هدفش هدایت دانشجو به سمت پایان‌نامه و ترکیبی از متن‌های اولیه است. برای نمونه اگر در گرایش سینما درس می‌خواند و درباره سینمای موج نو اروپا کار می‌کند باید همه فیلم‌های آن را ببیند و آماده پاسخ‌گویی باشد و همچنین همه نظریاتی را که درباره سینمای موج نو یا تولیدات نظری این حوزه ارائه شده‌است، بخواند. فریدی هدف آزمون مرحله آخر را پدید آمدن تفکر نظری و انتقادی در وهله اول خواند و اظهار کرد: اگر هدف مرحله اول توانایی دانشجو برای پاسخ دادن به مسائلی مانند این باشد که مثلا مفهوم آپوریای دریدا چیست، آزمون آخر این را نمی‌خواهد و دانستن آن را بی‌اهمیت می‌داند؛ بلکه در این مرحله نقد نظریات دریدا و لاکان و هایدگر مهم است. وی تأکید کرد: چنانکه از این امتحان برمی‌آید کلاس‌های آن نیز به گونه‌ای طراحی شده‌است که دانشجو را به سمت نظریه‌پردازی ببرد. در این کلاس‌ها تمرین نقد و نقد کاربردی شاید اتفاق بیفتد ولی به هیچ وجه پذیرفته نیست که در پایان کلاس دانشجو مقاله‌ای بنویسد که در آن نظریات یک نظریه‌پرداز را بر یک متن تحمیل کرده باشد. 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی