• خانه
  • یادداشت
  • منش دکتر یوسفی و آرمان‌شهر سعدی
کد خبر : 82275
/ 13:22
ایمان تاجی

منش دکتر یوسفی و آرمان‌شهر سعدی

گفته‌اند بوستان سعدی آرمان‌شهر اوست و جهان مطلوب سعدی در این کتاب به تصویر کشیده شده است.

منش دکتر یوسفی و آرمان‌شهر سعدی

ایمان تاجی- مرحوم دکتر غلامحسین یوسفی (١٣۶٩-١٣٠۶ خورشیدی) در اواخر عمر و قبل از ابتلا به عوارض بیماری سرطان، همه همتش را مصروف تصحیح آثار سعدی کرد. او در سال ١٣۵٩ بوستان را به چاپ رساند و اواخر سال ١٣۶۵ تصحیح گلستان را به پایان برد. سپس به تصحیح غزلیات سعدی پرداخت که اجل مهلتش نداد و آن را نیمه‌کاره رها کرد و از دنیا رفت. بوستان و گلستان را انتشارات خوارزمی منتشر کرد و بارها تجدید چاپ شد. غزلیات را نیز مرحوم دکتر پرویز اتابکی کامل کرد که انتشارات سخن به چاپ رساند. شکی نیست که بوستان و گلستان تصحیح یوسفی کامل‌ترین و بهترین تصحیح‌های موجود از این دو کتاب ارزشمند هستند هم از لحاظ تصحیح علمی و وارسی و بررسی نسخه‌های گوناگون و هم از لحاظ یادداشت‌های کامل و کافی استاد بر مشکلات و کلمات و ابیات متن. آوردن این توضیحات که حجم آن تقریبا برابر متن کتاب‌های تصحیح شده است در کنار ارائه ضبط نسخه‌بدل‌ها در انتهای کتاب و همچنین فهرست لغات و تعبیرات و کشف‌الابیات، تصحیح دکتر یوسفی را هم برای خواننده عامی و ناآشنا به متون ادبی و هم برای محققان و استادان فن به بهترین چاپ در نوع خود بدل کرده است.
اما آنچه مرا به نوشتن این متن واداشت نه سخن گفتن در باب آثار دکتر یوسفی بود که کتاب‌ها و مقالات بسیاری به آن اختصاص یافته است بلکه غرض نقل خاطره‌ای بود درباره رفتار و منش اخلاق‌مدار این مرد بزرگ.
چندین سال پیش، در خدمت یکی از استادان قدیمی دانشکده ادبیات مشهد بودم. ایشان از فضایل اخلاقی دکتر یوسفی به‌شدت تعریف می‌کرد و سپس خاطره‌ای را برایم نقل کرد: «من تازه به دانشکده ادبیات آمده بودم. آن روزها آوازه دکتر یوسفی در همه‌جا پیچیده بود و همه‌کس چه به لحاظ علمی و چه به لحاظ اخلاقی او را می‌ستودند. هیچ‌گاه کسی را ندیدم از دانشجویان یا استادان که از او بد بگوید. در‌همین حین، روزی به‌ طور اتفاقی او را در راهرو دانشکده دیدم و پرسشی را که مدت‌ها ذهنم را مشغول کرده بود با او درمیان گذاشتم: چه شد که شما این‌قدر معروف شدید و ذکر‌خیرتان در همه محافل در سراسر ایران برقرار است؟ ایشان یک جواب کوتاه دادند و رفتند: بدِ کسی را پیش فرد دیگری نگفتم!»
آن استاد این خاطره را برایم نقل کرد و گفت: «بعدها که بیشتر با او آشنا شدم و برخوردهای بیشتری در دانشکده با هم داشتیم هیچ‌گاه ندیدم از کسی بد بگوید. درباره نادرست‌ترین افراد هم که سخن می‌گفت، بخش نیک و اخلاق خوب او را نقل می‌کرد و پیوسته از همه کسانی که کوچک‌ترین کمکی به او کرده بودند تشکر و قدردانی می‌کرد.»
همین رویه را می‌توانید در مقدمه‌های بوستان و گلستان ببینید که در انتهای آن از همه کسانی که به‌ نوعی در ارائه تصحیح‌ها به او کمک کرده بودند تشکر می‌کند و انبوهی از اسامی را پشت‌ سر هم می‌آورد.
دکتر یوسفی عالم بی‌عمل نبود و خود او مَثَل‌اعلای تخلق به اخلاقی بود که در کتاب‌هایش به‌ویژه تصحیح‌های بوستان و گلستان آمده است. گفته‌اند بوستان سعدی آرمان‌شهر اوست و جهان مطلوب سعدی در این کتاب به تصویر کشیده شده است. اخلاق مدنظر شیخ‌اجل را در بوستان با منش و روش دکتریوسفی که در بالا آمد مقایسه کنید.
بد اندر حقِ مردمِ نیک و بد
مگوی ای جوانمرد صاحب‌خرد [...]
به بد گفتنِ خلق چون دم زدی
اگر راست گویی سخن هم بدی
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی