کد خبر : 82429
/ 14:12
گفت‌و‌گو با عروسک‌گردان آلمانی درباره اولین اجرایش در پردیس‌تئاتر‌مشهد

تماشاگران ایرانی خون‌گرم‌اند

توماس‌هرفرت هنرمند ‌تئاتر‌آلمانی در‌حالی با عروسک‌هایش روی‌صحنه آمده بود که می‌دانست تماشاگرانش زبانش را نمی‌دانند. با‌این‌حال اجرای قابل توجه او با زبان‌بدن توانست مرزها را بشکند.

تماشاگران ایرانی خون‌گرم‌اند

فهیمه شهری- شهرآراآنلاین، «عروسک‌ها و گرگ کوچولو» عنوان نمایشی از ‌کشور آلمان است که دوشنبه‌شب در پردیس‌تئاتر‌مشهد اجرا شد. این نمایش یکی از اولین اکران‌های جشنواره‌بین‌المللی جیگی‌جیگی بود. توماس‌هرفرت هنرمند ‌تئاتر‌آلمانی در‌حالی با عروسک‌هایش روی‌صحنه آمده بود که می‌دانست تماشاگرانش زبانش را نمی‌دانند. با‌این‌حال اجرای قابل توجه او با زبان‌بدن توانست مرزها را بشکند. از تشویق‌ها و واکنش‌های تماشاچیان معلوم بود به‌خوبی داستان را متوجه و حرف‌های توماس را فهمیده‌اند. در واقع ارتباط قوی توماس با تماشاچیان از نقاط‌قوت کار او بود که در کیفیت اجرایش تأثیر زیادی داشت. در ساعاتی که با عروسک‌های توماس روی صحنه همراه بودیم به دنیای‌کودکی رفته بودیم و البته کودکان به دنیای دیگری.

زبان‌بدنی که مرزها را شکست

ساعت 18:30‌بود. پردیس‌تئاتر روز شلوغی را تجربه می‌کرد. صندلی‌های سالن تقریبا پر‌شده بود. قبل از اینکه نمایش شروع شود این سؤال برایم ایجاد شد که آیا نمایشی تک بازیگر آن‌هم با زبانی خارجی می‌تواند برای تماشاگران و مخصوصا کودکان قابل‌درک باشد؟ پرسشی که در چهره تماشاگران هم می‌شد دید و گاه در بین پچ‌پچ‌هایشان. با رفتن نور‌سالن سکوت برقرار شد و انتظارها برای دیدن نمایش پایان‌یافت. با روشن شدن نور‌صحنه توماس و عروسک‌هایشان روی صحنه ظاهر شدند. عروسک‌های توماس انگار خوب بلد بودند با تماشاگران ارتباط برقرارکنند طوری‌که نامفهوم بودن کلمات‌آلمانی خلأیی در‌ برقراری این ارتباط ایجاد نمی‌کرد. در‌واقع اجرای پر‌انرژی توماس و استفاده او از زبان بدن، مرزها را آنچنان در‌هم‌شکست که تفاوت‌ زبان نه تنها فاصله‌ای بین او و حضارش ایجاد نکرد بلکه ارتباطی عمیق ‌و‌ دوسویه را شاهد بودیم.

یکی از چیزهایی که در اجرای این نمایش جلب‌توجه می‌کرد تنوع عروسک‌ها و طراحی متفاوتشان بود شکلی خلاقانه که موجب می‌شد اجرا برای بیننده یکنواخت نباشد.

خرگوش‌موزیکال، موش‌کوچولو با یک رادیوی‌خراب، خانم‌و‌آقای‌موش که حرکات آکروباتیک انجام می‌دادند، رقاص شکم‌گنده، سوسک‌سبز، یک‌اسکلت‌بامزه و چند عروسک با‌نمک دیگر، حسابی تماشاگران خصوصا کودکان و نوجوانان را سرگرم کرده بود. طراحی‌صحنه‌ساده نیز از ویژگی‌هایی بود که اجرا را برای تماشاگران دلنشین می‌کرد.

ترجمه حین اجرا، بازی بعد از نمایش

گرگ‌کوچولوی روی دست توماس راوی نمایش بود که ما‌بین اجرای‌‌ها با ما صحبت می‌کرد و ‌‌خبر از اجرای بعدی توماس می‌داد. دوربین‌کوچکی هم در‌دست او بود که بر‌روی کودکان و سایر تماشاگران آب می‌پاشید و آن‌ها را به وجد می‌آورد.

در گفت‌وگوهای بین گرگ‌کوچولو و تماشاگران، معمولا حضار مفهوم سخنان توماس را می فهمیدند و ترجمه می‌کردند، گاهی هم مترجمی که در سالن حضور‌‌داشت به توماس کمک می‌کرد و همین شد که کسی با فهمیدن داستان عروسک‌ها مشکلی نداشت.

حرکات زیبا و موزیکال عروسک‌ها موجب می‌شد کودکان نه‌تنها از عروسک‌هایی مانند اسکلت نمی‌ترسیدند بلکه در‌انتهای اجرا دوست داشتند آن را در‌دست بگیرند. برای‌همین بود بعد از نمایش کودکان سراغ عروسک‌های توماس رفتند. توماس ‌‌‌که فردی مهربان و صبور بود با کودکان همراه شده بود و با شیطنت‌های آن‌ها خودش هم شیطنت می‌کرد. حتی لحظاتی با بچه‌ها بازی کرد.

از ساخت عروسک‌های نخی برای تأمین‌مخارج تا عروسک‌گردان‌حرفه‌ای

115042.jpg

عروسک‌های توماس ساخته‌دست‌خودش هستند. در‌واقع یکی از تخصص‌های او عروسک‌سازی است. او که در سال 1968‌در باواریا متولد شده، هنرهای زیبا را در اسپانیا و آلمان فراگرفته است. توماس در دوران تحصیلش برای تأمین‌مخارج، عروسک‌های نخی می‌ساخته و آن‌ها را به فروش می‌رسانده است. آن زمان عروسک‌هایش بسیار ساده بودند و آن‌ها تنها برای تأمین‌مخارجش و با خلاقیت خودش می‌ساخته است تا اینکه یک‌ روز به‌طور‌تصادفی با یک عروسک‌گردان‌حرفه‌ای آشنا می‌شود و زیر‌نظر‌ او با حرفه عروسک‌گردانی و عروسک‌سازی آشنا می‌شود. این اتفاق نقطه‌عطفی در زندگی توماس به‌‌شمار می‌رود چون کارش از حالت بازاری به فعالیت هنری‌حرفه‌ای تبدیل می‌شود.

توماس در سال 2008‌به برلین می‌رود و تئاتر‌عروسکی‌سیال پاپالا را راه‌‌اندازی می‌کند. او قبل از این تاریخ، همراه با گروه، به اجرای تئاتر می‌پرداخته اما از این سال به بعد، اجرای انفرادی را آغار می‌کند. 

توماس‌هرفرت از آن پس به ساخت عروسک‌های بامزه می‌پردازد و در خیابان‌ها و مکان‌های مختلف، نمایش اجرا می‌کند. وی تاکنون در بسیاری از جشنواره‌های‌بین‌المللی حضور یافته و در کشورهای متعددی اجرا داشته است.

برای اجرا از این شهر به آن شهر می‌روم

به نظر توماس‌هرفرت در چنین اجراهای نمایشی، برخلاف تصور دیگران بازیگر یا همان عروسک‌گردان، ارتباط خیلی نزدیکی با بینندگانش دارد.

توماس از علاقه‌اش به‌این‌گونه اجراها می‌گوید و اظهار می‌کند: من برای برگزاری چنین نمایش‌هایی از این شهر به آن شهر می‌روم. این کار کمک می‌کند بتوانم برای اجراهای بعدی‌ام از نظر تماشاچیان‌متفاوت نیز، بهره بگیرم.

تماشاگران خون‌گرم ایرانی 

توماس که برای اولین‌بار به ایران سفر کرده است، چند کلمه ایرانی را آموخته بوده تا در اجرا از آن استفاده کند اما با شروع نمایش، نگران بوده که آیا می‌تواند به‌درستی این کلمات را بیان کند یا نه.

او می‌گوید: کمی دستپاچه شده بودم ولی تماشاگران آنقدر خون‌گرم با من برخورد کردند و به‌خوبی متوجه حرف‌هایم ‌ شدند که توانستم اجرای راحتی داشته باشم.

هرفرت می افزاید: فقط یک‌بار تئاتر‌‌‌‌ایرانی را دیدم اما دوستانی در این کشور دارم که مانند خودم، عروسک‌ساز هستند و از طریق فیس‌بوک با آن‌ها در ارتباط هستم.

روش خودم را برای ساخت عروسک‌هایم دارم 

عروسک‌گردان‌آلمانی‌ حضور‌یافته در جشنواره‌بین‌المللی جیگی‌جیگی درباره روش ساخت عروسک‌هایش توضیحاتی می‌‌دهد و می‌گوید: من در ساخت عروسک‌ها روش خودم را دارم اما سعی‌می‌کنم عروسکی بسازم که تأثیر خوبی بر روی مردم داشته باشد. البته این در‌نهایت به روحیه خود تماشاگر بستگی دارد و ممکن است بعضی بینندگان نسبت به یک یا چند عروسک حس‌خوبی نداشته باشند.

9سال پیش جیگی‌جیگی را دیده بودم 

او در بخشی دیگر از صحبت‌هایش می‌گوید تفکر واحدی برای خلق عروسک‌هایش ندارد و هر‌‌‌‌بار یک‌پدیده یا موضوع به او ایده می‌دهد، به‌طور‌مثال وقتی در طبیعت است، یک حشره، ممکن است ایده‌ای برای ساخت عروسک در او ایجاد کند.

این عروسک‌گردان‌آلمانی درباره نحوه آشنایی‌اش با جیگی‌جیگی نیز بیان می‌‌‌‌‌کند، درباره جیگی‌جیگی اطلاع زیادی نداشتم ‌تا اینکه 9‌سال‌‌پیش ‌‌‌‌‌‌‌این نماد را دیدم اما نمی‌دانستم که مربوط به ایران است. ولی اکنون که در جشنواره جیگی‌جیگی شرکت کردم یادم آمد که آن عروسکی که 9‌سال‌پیش دیدم ، اسم این جشنواره است.

115043.jpg

توماس می‌گوید از حضورش در ایران بسیار خرسند است. او مردم مشهد را افرادی خون‌گرم می‌داند و از مکانی هم که برای اجرای نمایش در اختیارش گذاشته‌اند، رضایت دارد و می‌گوید هیچ مشکلی در‌این‌باره نداشته است.

آرامگاه فردوسی تاریخ ایران را نشان می‌دهد 

این هنرمند آلمانی‌تبار که از اول‌اردیبهشت‌ماه به مشهد آمده و تا آخر هفته هم خواهد بود، در هتل فرهنگ‌و‌هنر مستقر است. یکی از مکان‌هایی که این عروسک‌گردان از آن بازدید داشته، آرامگاه فردوسی است. به‌نظر‌ او این مکان، جایی جالب و ارزشمند است چرا که تاریخ ایران را نشان می‌دهد.

یکی از علاقه‌های توماس برگزاری ورک‌شاپ(کارگاه) و نحوه ساخت عروسک‌های نخی به کودکان است. او برای این کار، کارگاه‌هایی در بسیاری از مدارس و همچنین برای کودکان معلول برگزار می‌کند و می‌گوید این فعالیت از پروژه‌های اجتماعی و آموزشی او است که سعی دارد به بهترین شکل آن را انجام بدهد.

این عروسک‌گردان همچنین امیدوار است تجربه و تسهیلات بیشتری کسب کند تا به مردم نشان دهد که چگونه سنت قدیمی عروسک‌گردانی، می‌تواند در جلوگیری از فراموش شدن مهارت‌های دستی در عصر کامپیوتر با اهمیت باشد.

توماس در پایان می‌گوید هدف او توسعه تئاتر یک‌نفره و کسب تسهیلات برای خلق داستان‌های شاعرانه حاوی پیام‌‌‌‌‌‌‌های انگیزشی برای کودکان است.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی