کد خبر : 82915
/ 12:26
چقدر از حق و حقوقتان به عنوان ارباب‌رجوع مطلع هستید؟

برو فردا بیا!

ایمان فروزان‌نیا- شنیده‌اید که می‌گویند اگر گذرتان به اداره‌های دولتی بیفتد باید کفش آهنین به پا کنید و آن‌قدر از پله‌های اداره بالا و پایین بروید تا کف کفشتان صاف شود. این داستان‌ها همه از آن‌جایی نشئت می‌گیرد که یک کارمند خاطی حق ارباب‌رجوع را زیر پا می‌گذارد و ارباب رجوع هم که از حق و حقوقش آگاه نیست.

برو فردا بیا!

ایمان فروزان‌نیا- شنیده‌اید که می‌گویند اگر گذرتان به اداره‌های دولتی بیفتد باید کفش آهنین به پا کنید و آن‌قدر از پله‌های اداره بالا و پایین بروید تا کف کفشتان صاف شود. این داستان‌ها همه از آن‌جایی نشئت می‌گیرد که یک کارمند خاطی حق ارباب‌رجوع را زیر پا می‌گذارد و ارباب رجوع هم که از حق و حقوقش آگاه نیست، گمان می‌کند کار اداری هفت‌خان‌رستم است و این مصائب که می‌کشد جزو روال کار. غافل از اینکه اگر از حق و حقوقش آگاه باشد، کارش به راحتی انجام خواهد شد و به جای کفش آهنی می‌تواند کفش‌های هر روزه‌اش را به پا کند.

حقی برای ارباب‌رجوع
اکثر افراد فکر می‌کنند حق و حقوقشان در ادارات محدود به این می‌شود که کارمند پشت میز جوابشان را با خوش‌رویی بدهد و کارشان را سریع راه بیندازد و بابت یک امضای ساده هزار بار از این اتاق به آن اتاق نروند و پله‌های اداره را بالا و پایین ندوند. در حالی که موارد این چنینی از حقوق بدیهی ارباب‌رجوع است و یک شهروند علاوه بر این‌ها از حق و حقوق دیگری هم در اداره‌ها و مؤسسه‌های دولتی و غیردولتی برخوردار است.

حقوق ارباب‌رجوع از کجا آمد؟
احتمالا تعجب می‌کنید اگر بفهمید تا سال ١٣٨١ قانون جامعی درباره حفظ حقوق ارباب‌رجوع وجود نداشته است. در سال ٨١ شورای عالی اداری قوانین پراکنده درباره تکریم ارباب‌رجوع را به صورت مدون درمی‌آورد و با تصویب آن طرح « تکریم مردم و جلب رضایت ارباب‌رجوع در نظام اداری» به وجود می‌آید. البته این طرح علی‌رغم اسم پرو‌پیمانش کم‌وکاستی‌ داشته‌است، برای همین یک سال بعد از تصویب آن و در سال ٨٢ «دستورالعمل نحوه تشویق و تنبیه کارکنان موضوع مصوبه طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب‏‌رجوع» به تصویب رسید و بالاخره حقوق ارباب‌رجوع دارای قانون درست و حسابی شد.

حقوقت را بشناس...
بر اساس این مصوبه تمام ادارات موظف هستند که «منشور اخلاقی» تهیه کنند و آن را در معرض دید ارباب‌رجوع قرار دهند. منشور اخلاقی شامل موارد متعددی می‌شود که همگی بر اکرام ارباب‌رجوع و انجام کار او به بهترین شکل تأکید دارند. تمام دستگاه‌های اجرایی مشمول این مصوبه، موظف هستند برای شفاف‌ و مستندسازی‌ نحوه‌ ارائه‌ خدمات‌ به‌ ارباب‌رجوع‌ اطلاعات‌ لازم‌ درباره خدمات‌ قابل‌ ارائه‌ به‌ ارباب‌رجوع‌ را مستند کنند و در اختیار مراجعان‌ قرار دهند. این اطلاعات شامل مواردی مثل نوع‌ خدمات‌ ارائه‌ شده به‌ ارباب‌رجوع‌، مقررات‌ مورد عمل‌ و مراحل‌ انجام‌ کار، مدت‌زمان‌ انجام‌ کار، مدارک‌ مورد نیاز و فرم‌های‌ مورد عمل‌، عنوان‌ واحد، محل‌ استقرار، نام‌ متصدی‌ انجام‌ کار، تعیین‌ اوقات‌ مراجعه و... است.
بر اساس ماده۲ مصوبه سال٨٢ درباره تکریم ارباب‌رجوع، اطلاع‌رسانی مواردی که به عنوان حقوق ارباب‌رجوع در بالا نوشته شده است، باید به روش‌های زیر انجام شود و به اطلاع عموم مردم برسد.
نصب‌ در تابلوی‌ راهنما در راه‌های ورودی‌ و در معرض‌ دید مراجعان‌
تهیه‌ دفترچه و توزیع‌ بین‌ ارباب‌رجوع‌ و مخاطبان‌
نصب‌ نام‌ و نام‌خانوادگی‌، عوامل‌ متصدی‌ انجام‌ کار، پست‌ سازمانی‌ و رئوس‌ وظایف‌ اصلی‌ کارکنان‌ در محل‌ استقرار آنان‌
راه‌اندازی‌ خط‌ تلفن‌ گویا برای‌ راهنمایی‌ مردم‌

جریمه کارمندان متخلف
- تخلفات اداری گستره وسیعی دارند که «ایجاد نارضایتی در ارباب‌رجوع با انجام ندادن یا تأخیر در انجام امور قانونی آن‌ها بدون دلیل» بخش مهمی از آن محسوب می‌شود. قانون برای برخورد با کارمندان متخلف تنبیه‌های مختلفی در نظر گرفته است که بستگی به شدت تخلف دارد.
- اخطار کتبی بدون درج در پرونده استخدامی
- توبیخ کتبی یا درج در پرونده استخدامی
- کسر حقوق فوق‌العاده شغل یا عنوان‌های مشابه حداکثر تا یک سوم از یک ماه تا یک سال
- انفصال موقت از یک ماه تا یک سال

به کجا برم شکایت...
در مواردی که ارباب‌رجوع به پست یک کارمند ناحسابی بخورد که منشور اخلاقی آن اداره را رعایت نمی‌کند یا بدتر از آن در اداره‌ای کارش گیر بیفتد که بنا ندارد کار مردم را به درستی انجام بدهد، چاره‌ای جز شکایت و احقاق حق از طریق قانون نمی‌ماند. برای این موضوع قانون چهار حالت را پیش‌بینی کرده است.

شرکت در نظرسنجی
معمولا در هر اداره‌ای صندوقی با عنوان پیشنهادها و انتقادها وجود دارد که شهروندان می‌توانند شکایت‌های‌شان را از نحوه انجام کار یا رفتار یک کارمند به صورت مکتوب در آن بیندازند. این صندوق در دوره‌های مشخص توسط مسئول واحد بازرسی باز می‌شود و کارمندانی که از آن‌ها شکایت شده باشد، مطابق قانون جریمه و تنبیه می‌شوند.

شکایت به واحد بازرسی
مطابق قانون، در اداره‌ها واحدی با عنوان واحد بازرسی به وجود آمده است که کارش نظارت بر اجرای درست طرح تکریم از ارباب‌رجوع است. شهروندان می‌توانند با مراجعه به این واحد از کارمندان خاطی شکایت کنند. در صورتی‌که واحد بازرسی در اداره‌ای وجود نداشت، می‌توان به واحد حراست مراجعه کرد.

رفتن به دادگاه و طرح دعوا
اگر بین کارمند و ارباب‌رجوع توهین و فحاشی به‌وجود بیاید یا کار به زد و خورد کشیده شود، تخلف جنبه کیفری پیدا می‌کند و آنگاه باید از طریق مراجع قضایی پیگیر آن شد.

وقتی کار خیلی بیخ‌ پیدا کند
کار کی خیلی بیخ پیدا می‌کند؟ وقتی که اداره اقدامات خلاف قانون انجام بدهد یا پایش را از حدودی که قانون برایش مشخص کرده است فراتر بگذارد و بخواهد از قدرت و اختیاراتش سوءاستفاده کند. در چنین مواردی ارباب‌رجوع برای شکایت باید به دیوان عدالت اداری برود و درخواستش را پیگیری کند.

حق و حقوق متقابلم آرزوست
ناگفته نماند همان‌طور که ارباب‌رجوع حق و حقوقی دارد، کارمندان هم از حق و حقوق متقابل برخوردار هستند و مثلا اگر توهین یک کارمند به ارباب‌رجوع جرم است، توهین ارباب‌رجوع به کارمندان هم جرم تلقی می‌شود و می‌تواند از ٣ تا ۶ ماه حبس به دنبال داشته باشد. بهترین کار این است که در برخورد با کارمندان یک اداره رفتارهای محترمانه داشته باشیم تا این احترام به خودمان برگردد.
با رویی گشاده با او برخورد کنیم.
توضیحات متصدی را یادداشت کنیم.
در صف بایستیم و جلوی میز یا باجه را شلوغ نکنیم.
در صورت نقص مدارک بی‌خود اصرار به انجام کار نکنیم.
در صورت ازدحام صبر و حوصله داشته باشیم.
با صدای بلند با کارمندان صحبت نکنیم.
اگر متوجه توضیحی نشدیم، مؤدبانه درخواست توضیح دوباره کنیم.
از کنایه و توهین و برخورد فیزیکی پرهیز کنیم. 
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی