کد خبر : 81025
/ 12:39
تعدادی از روستاهای اطراف شهر هنوز از نبود آب شرب ‌‌رنج می‌برند

عطش در دو قدمی مشهد

روستای «گَوَندوک» که تقریبا در هفت‌کیلومتری مشهد قرار گرفته، فاقد آب شرب است. آبی شور در لوله‌های این روستا جریان دارد که اثرش روی اهالی به‌صورت سنگ کلیه و بیماری‌های معده ظهور یافته‌است.

عطش در دو قدمی مشهد

سعیده آل‌ابراهیم- مسیر برای رسیدن به یکی از روستاهای اطراف مشهد، خاکی است. زمین و دیوارها هم رنگ و لعابی ندارند. تا چشم کار می‌کند، همه جا خاک است و خاک... و همه‌جا نشانه‌ها حکایت از نبود «آب» دارد. روستای «گَوَندوک» که تقریبا در هفت‌کیلومتری مشهد قرار گرفته، فاقد آب شرب است. آبی شور در لوله‌های این روستا جریان دارد که اثرش روی اهالی به‌صورت سنگ کلیه و بیماری‌های معده ظهور یافته‌است.
سه تانکر بزرگ در چند نقطه از روستا جا خوش کرده‌اند، تانکرهایی که به گفته اهالی روستا گاهی، ماهی یک بار و گاهی در یک ماه، چندبار آن را پر می‌کنند و گاهی هم خالی است. به‌دلیل اینکه بعضی اوقات زمان زیادی می‌گذرد تا در تانکرها آب ریخته شود، آب راکد مانده و بو می‌گیرد. در تانکر، خاک، سنگ، چوب و حتی به‌تازگی پوشک بچه پیدا شده است و همه این‌ها هراس اهالی روستا برای مصرف آب تانکر را بیشتر و آن‌ها را مجبور به خرید آب کرده است.
از‌جمله مشکلات اصلی این روستا، نبود آب شرب، جاده خاکی، نبود مرکز بهداشت و وجود آلودگی بر‌اثر انباشت زباله‌ها در کال است.

پوستمان زمخت شده
درباره معضل نبود آبِ شرب با چند نفر از خانم‌های ساکن این روستا که دور هم جمع شده‌اند، صحبت می‌کنم. حرفشان همه درد‌دل‌ است. یکی از خانم‌ها که حدود ٢٠‌سال است در این روستا سکونت دارد می‌گوید: وسیله (خودرو) داریم. شوهرم هر جمعه به شهر می‌رود و از خانه فامیل، هشت دبه ‌بیست‌لیتری آب برایمان می‌آورد. برای آبکش‌کردن برنج و ماکارونی از آبِ شور استفاده می‌کنیم، اما اگر حبوبات خوش‌پز هم باشد، از صبح تا شب با این آب شور پخته نمی‌شود. برای حمام هم از همان آب شور استفاده می‌کنیم و به‌‌خاطر همین پوست‌هایمان زمخت شده، ولی چاره‌ای نداریم. از کسانی که برای تانکرها آب می‌آورند سؤال کردیم. گفتند هر سه تانکری که اینجا آب بیاورند، ٩‌هزار تومان می‌شود. ما حاضریم پولش را خودمان پرداخت کنیم، ولی نمی‌گذارند. دهیار و شورا هم کاری برای ما نمی‌کنند.
پیرزنی در جمع حضور دارد و بااینکه شش‌دهه از زندگی‌اش گذشته و چین‌‌و‌چروک‌های صورتش، تأییدی بر آن است، هنوز مستأجر است. او می‌گوید: ناچار‌یم از آب تانکر استفاده کنیم. از هر خانواده‌ای، ماهانه پنج‌هزار تومان برای تانکرها پول می‌گیرند. مجبوریم پول را پرداخت کنیم تا بی‌آب نمانیم، اما پول جمع‌آوری زباله‌ها را نداریم و آن‌ها را در همین کال حاشیه روستا می‌ریزیم.بین صحبت‌هایشان، لب‌های خشکیده و پوسته‌پوسته زنان و بچه‌ها که ناشی از شست‌وشوی صورت با آب شور است، توجهم را جلب می‌کند.

از جایی که سگ‌ها آب می‌خورند، آب برمی‌داریم
یکی دیگر از خانم‌های روستا ادامه می‌دهد: امسال از روی یارانه به‌صورت قسطی، ۵۵٠‌هزار‌تومان دستگاه تصفیه خریدیم، چون آب تانکر هم خوب نیست. گاهی یک ماه هم آب نمی‌آورند. این روستا حدود ۵٠٠نفر جمعیت دارد و همه خانواده‌ها توانایی مالی برای استفاده از دستگاه تصفیه ندارند.
با پیرزنی که روی سکو جلوی در خانه‌اش نشسته است، صحبت می‌کنم، می‌گوید: سگ‌ها از شیر همین تانکر آب می‌خورند. بعد از آن ما دوباره دبه می‌گذاریم و آب برمی‌داریم، چون مجبوریم. بیشتر مردم اینجا سنگ کلیه و زخم معده می‌گیرند، چون آب لوله‌ها شور است.
113138.jpg

انگار این روستا در فهرست نیست
نانوای روستای گوندوک می‌گوید: انگار که این روستا در فهرست نیست و اصلا به آن رسیدگی نمی‌شود. ما هم انسانیم. محل زندگی من در شهر است، اما اینجا مغازه دارم و برای مصرف روزانه‌ام از شهر آب می‌آورم. اما برای پخت نان از همان آب شور استفاده می‌کنم، چون چاره‌ای نیست.در نبود آب، انگار اینجا زندگی هم تعطیل است. بیشتر مردان روستا صبح زود برای کار به شهر می‌روند و فقط ظهرها و شب‌هاست که تک‌و‌توکی مرد در روستا دیده می‌شود. زنان هم به‌همراه همسایه‌هایشان داخل کوچه و جلوی در منزلشان ردیف می‌نشینند. روی زمین یا سکو برایشان فرقی ندارد؛ انگار عادت کرده‌اند به زندگی خاکی...
یکی دیگر از اهالی روستا که خشکی لب‌ها به پوست صورتش هم سرایت کرده و ٢٧‌سال است که اینجا سکونت دارد، می‌گوید: یک‌سال است که ما هم از دستگاه تصفیه استفاده می‌کنیم، چون خودم و دختر ١۴ ساله‌ام سنگ کلیه گرفته‌ایم.یکی از خانم‌ها که روی زمین نشسته و بچه مریض‌احوالش را در آغوش گرفته است، می‌گوید: اگر فامیل به خانه ما بیایند برایمان آب می‌آورند، اما هر روز از آب تانکر استفاده می‌کنیم، هر‌چند بچه‌هایم دائم دل‌درد دارند. الان هم بچه‌ام مریض است، اما چون راه مرکز بهداشت دور است و وسیله نداریم، او را به دکتر نبردیم.چند نفر دیگر هم از بیمار‌شدن بچه‌هایشان می‌نالند و حرفشان این است که آب این روستا آشامیدنی نیست و از شهر برای مصرف آب می‌آورند.همسر یکی از خانم‌ها به‌‌سمت ما می‌آید و می‌گوید: هر هفته ١٠‌هزار تومان پول ماشین می‌دهم و پنج‌هزار تومان آب، که هشت دبه می‌شود، از شهر می‌خرم.

حل مشکل آب شرب روستای گوندوک تا آخر سال
محمد سهرابی، مدیر آب و فاضلاب روستایی مشهد، درباره این روستا، اظهار می‌کند: آب شبکه روستای گوندوک برای استفاده بهداشتی است و آب شرب را با تانکر سیار به این روستا انتقال می‌دهیم. متأسفانه منابع آب آن منطقه این‌طور است و زمانی‌که کیفیت آب یک منطقه تغییر می‌کند، نمی‌توان آب را عوض کرد، زیرا سطح آب زیرزمینی پایین آمده و باید آب‌رسانی سیار انجام شود.او بیان می‌کند: به نوبت به پیمانکار برای انتقال آب زمان داده می‌شود، اما بعضی مواقع افراد تقاضا ندارند و باید یک متولی که تعیین کرده‌اند به‌موقع مبلغ را واریز کند.سهرابی بیان می‌کند: رفع مشکل این روستا راه‌حل‌هایی دارد؛ از‌جمله اینکه در فاصله ٢٠‌کیلومتری از روستا چاهی احداث و حدود چهار‌میلیارد‌تومان هزینه شود که این امر توجیه اقتصادی ندارد و زمانی‌که از فاصله‌ای دور برای انتقال آب به یک روستا اقدام شود، به‌دلیل وجود ساخت‌وسازهای غیرمجاز و انشعاب آب در مسیر، آبی به روستا نمی‌‎رسد.

احداث یک آب‌شیرین‌کن تا پایان اسفند
مدیر آب و فاضلاب روستایی مشهد اضافه می‌کند: در جاده سیمان، بخش خصوصی در‌حال احداث یک دستگاه آب‌شیرین‌کن است که روزانه تا ۶٠٠‌متر‌مکعب ظرفیت دارد و ایستگاه‌های پخش آب آن استاندارد است و می‌تواند روستای گوندوک را نیز تحت پوشش قرار دهد. این اقدام در‌حال انجام است و تا پایان اسفند امسال، تمام جاده سیمان و همچنین این روستا را پوشش می‌دهد.
سهرابی بیان می‌کند: در‌واقع این آب با قیمت مصوب بین خانواده‌ها توزیع می‌شود و مردم دیگر نگرانی آب شرب نخواهند داشت و حتی نیاز به تانکر نیز ندارند.

روستای ١۵٠٠ نفری، بدون آب
روستای زیرکَن، مقصد بعدی ماست که با آخرین محدوده شهری تقریبا ۵٠٠‌متر فاصله دارد و به گفته اهالی روستا اگر خانه‌های خارج از بافت روستا را حساب کنیم، به محدوده شهری وصل است.
پیرزنی که بیش‌از ۴٠‌سال است در این روستا زندگی می‌کند، می‌گوید: آب تانکر هست، اما ما استفاده نمی‌‎کنیم. بچه‌هایم هفته‌ای یک‌بار چهار‌دبه ٢٠‌لیتری از خانه فامیل که در شهر است، آب می‌آورند. آب تانکر معلوم نیست از کجا می‌آید. آب روستا شور است و به‌خاطر همین مدتی است کلیه‌هایم سنگ‌ساز شده. می‌گویند «توی تانکر کرم و قورباغه دارد!» حدود چهار سال است که در این روستا تانکر گذاشته‌اند.
یکی دیگر از خانم‌ها، با اشاره به اینکه برای روستای به این بزرگی چهار تانکر آب گذاشته‌اند، می‌گوید: ما چون وسیله داریم هر دو یا سه روز یک بار از خانه فامیل آب می‌آوریم، اما بعضی وقت‌ها که میهمان داریم مجبوریم از آب تانکر استفاده کنیم. هر که وضع مالی خوبی داشته دستگاه تصفیه گذاشته است.

خدا می‌داند آب تانکر را از کجا می‌آورند!
خانمی که در‌حال برداشت آب از تانکر است، وقتی از کیفیت آب می‌پرسم، می‌گوید: از آب تانکر استفاده می‌کنیم. اگر هم تانکر آب نداشته باشد از همان آب شور مصرف می‌کنیم. اما می‌گویند آب تانکر بهداشتی نیست. خدا خبر دارد این آب را از کجا می‌آورند!
برای جمع‌آوری زباله از این روستا، ماهانه سه‌هزار تومان از خانواده‌ها دریافت می‌شود، اما آن‌هایی که ندارند یا نمی‌خواهند بدهند، زباله‌هایشان را در زمین‌‎های اطراف می‌ریزند. کوچه‌های فرعی روستا آسفالت شده، اما آب‌های سطحی روی آسفالت اصلی روستا روان است و برای ساکنان مشکلاتی ایجاد می‌کند.
اصغر دهقان‌پور، عضو شورای زیرکن نیز با اشاره به جمعیت هزار‌و‌۵٠٠ نفری روستا، بیان می‌کند: مشکل اصلی روستای زیرکن، نبود آب شرب است که با پیگیری‌هایی که انجام شده وعده‌ ‌داده‌اند این مشکل را حل کنند و اکنون کار در مرحله برآورد هزینه است.

وعده رفع مشکل آب زیرکن
مدیر آب و فاضلاب روستایی مشهد، از حل مشکل روستای زیرکن تا پایان فروردین ماه‌٩٧ خبر می‌دهد و می‌گوید: برای حل مشکل روستای زیرکن با بخش آب و فاضلاب شهری گفت‌وگو کردیم و از مدتی پیش در‌حال احداث شبکه‌ای هستیم؛ به‌این‌صورت که از انتهای خیابان مهر مادر انشعابی صورت می‌گیرد و سه‌لیتر آب را با آب منطقه ترکیب می‌کند، زیرا مقدار سختی آب این منطقه بالا است و به این ترتیب آب به سطح نرمال می‌رسد و استانداردهایش رعایت می‌شود.

روستای بی نام و نشان و بدون آب
خبری از تابلو نیست؛ تنها روی یک بلوکه سیمانی با رنگ سفید نوشته شده «روستای زکریا» که این نوشته هم در نگاه اول خیلی مشخص نیست. فاصله این روستا از اواسط بولوار نماز یک کیلومتر هم نمی‌شود و جمعیت آن تقریبا ٢٠٠‌نفر است. اما انگار این روستا فراموش‌ شده؛ زیرا بااینکه جزو محدوده شهری است، در آن، حتی خبری از آبِ شور نیست. لوله‌کشی گاز هم ندارند و روستا و خانه‌‌هایش بوی چهار دهه پیش را می‌دهد؛ بوی نفت.
پس از عبور از جاده خاکی که بارندگی، آن را گِل کرده است، به روستای زکریا می‌رسیم. خانم‌هایی را که دبه به دست دارند، دنبال می‌کنیم تا به چشمه برسیم، چشمه‌ای که آب مصرفی اهالی این روستا را در نبود آب شرب تأمین می‌کند. اهالی روستا برای پر‌کردن دبه‌های آب باید مسیر سراشیبی و سربالایی را طی کنند که البته همراه‌داشتن دبه‌های پر از آب، عبور از این راه را سخت‌تر می‌کند.
یکی از زنان میان‌سالی که چادرش را از دو طرف به پشت سرش گره زده و در‌حال شست‌وشوی پرده خانه و لباس‌های خود در چشمه است، می‌گوید: بیشتر از ٣٠‌سال است که در این روستا زندگی می‌کنم. اینجا اصلا لوله‌کشی آب و گاز ندارد. حدود پنج‌سالی است که یک تانکر بزرگ بالای روستا گذاشته‌اند و از آنجا به تانکرهای خانه‌ها لوله‌کشی شده است. تانکر اصلی با۶ ‌هزار لیتر آب پر می‌شود و بعد، از همان تانکر آب به خانه‌ها منتقل می‌شود. چه آب تانکر باشد، چه نباشد، ما مانند قدیم باز هم برای شستن لباس و‌... از آب چشمه استفاده می‌کنیم، چون آب تانکر کفاف نمی‌دهد. بعضی اوقات باید برای شستن ظرف یا لباس اینجا صف بکشیم تا نوبتمان شود. اگر کسی در خانه بخواهد حمام برود یک نفر باید چند بار تا لب چشمه بیاید و آب بیاورد.با نگاهی پرسشگر، می‌گوید: مسئولان ما را می‌بینند؟ صدای ما را می‌شنوند؟ من چهار سال عضو شورای این روستا بوده‌ام، اما هیچ مسئولی برای ما کاری نکرد.
یکی دیگر از خانم‌های این روستا، دنباله حرف او را می‌گیرد و ادامه می‌دهد: معمولا روز‌در‌میان ماشین می‌آید و تانکر را پر می‌کند، اما زیاد پیش آمده که وقتی برف می‌آید یک هفته یا ١٠‌روز آب نیاورده‌اند و فقط از آب چشمه استفاده کرده‌ایم. الان هم که آب تانکر می‌آورند ما خیلی صرفه‌جویی می‌کنیم تا زود تمام نشود. یک روز یا دو روز ظرف‌های ناهار و شام را نگه می‌داریم بعد همه را با آب چشمه می‌شوییم. کسانی که خانه‌هایشان بالای روستاست دبه‌هایشان را با فرغون می‌برند و می‌آورند.
-کیفیت آب تانکر؟
- خدا می‌داند ما که خبر نداریم.

روز از نو، روزی از نو
با پیرمردی که روی سکوی مقابل خانه‌اش نشسته و در سکوت مطلق روستا، چشم به کوه‌های اطراف دوخته است، هم‌صحبت می‌شوم. به دبه‌های آبی خالی از آب که در‌کنارش خودنمایی می‌کنند، اشاره می‌کند و می‌گوید: وقتی آب لازم داریم این دبه‌ها را از چشمه آب می‌کنم. بچه‌ای هم ندارم که این کار را انجام دهد. خودم مجبورم با این سن و درد پا آب بیاورم. زمانی‌که تانکر را پر می‌کنند، پنج دقیقه بعد خالی می‌شود؛ چون آب آن وارد تانکر خانه‌ها می‌شود، اما همان آب هم زود تمام می‌شود و باز روز از نو، روزی از نو.

روستای زکریا، جزو محدوده شهری است
مدیر آب و فاضلاب روستایی مشهد اظهار می‌کند: روستای زکریا، جزو محدوده شهری است و ارتباطی به ما ندارد. سهرابی با بیان اینکه روستای فاقد آب شرب در شهرستان مشهد نداریم، اظهار می‌کند: روستای کم‌آب داریم؛ به‌طور مثال در بخش رضویه و جلال‌آباد به این دلیل که چاه منطقه خشک شده است با تانکر آب‌رسانی می‌شود.

مردم نگران کیفیت آب تانکرها نباشند
وی بیان می‌کند: آب تانکرهایی که به روستاها انتقال می‌یابد، از مخازن تأییدشده آبگیری می‌شود و به‌صورت دائم تانکرها مورد آزمایش قرار می‌گیرند. هفته‌ای یک بار نیز داخل مخزن تانکرها بررسی می‌شود و این تانکرها فقط برای انتقال آب شرب است؛ به همین دلیل مردم از کیفیت آب نگران نباشند. سهرابی درباره وضعیت روستای شهرآباد که در محدوده شهرستان مشهد قرار دارد، می‌گوید: جمعیت این روستا ۶۵٠‌خانوار است. اکنون چهار‌کیلومتر خط انتقال، یک چاه و مخزن طراحی شده و پیمانکار در‌حال انجام کار است که تا ابتدای تابستان سال آینده، پروژه را که ٨۵٠‌میلیون‌تومان‌اعتبار برای آن صرف شده است، تحویل می‌دهد، اما اکنون با تانکر آب‌رسانی به این روستا انجام می‌شود.

تأمین آب از‌طریق شبکه ممکن نیست
علیرضا طباطبایی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، درباره مشکل تأمین آب روستای زکریا و چشمه‌پونه اظهار می‌کند: از سال‌٨۶ تأمین آب اهالی این روستا، ازطریق تانکر در‌حال انجام است. مکاتبات متعددی با فرمانداری صورت گرفته و خطرات بروز مشکلات بهداشتی تأمین آب به‌وسیله تانکر و ذخیره آن در مخازن منازل توضیح داده شده است، اما با‌توجه‌به اینکه اراضی فوق، متعلق‌به آستان قدس رضوی بوده و فرمانداری مشهد و شهرداری منطقه، مجوزهای لازم برای اجرای شبکه را صادر نکرده است، تأمین آب ازطریق اجرای شبکه توزیع ممکن نیست.وی ادامه می‌دهد: شرکت آبفا آمادگی دارد که در‌صورت صدور مجوزهای قانونی از مراجع ذی‌صلاح، آب روستای زکریا را تأمین کند.

سلامت شهروندان، اولویت شورای شهرستان
رئیس شورای اسلامی شهرستان مشهد نیز در پاسخ به موارد مطرح‌شده، اظهار می‌کند: مشکلات شهرستان مشهد به سه دسته مشکلات عمرانی و توسعه‌ای روستاها، مشکلات شهرهای مجاور مشهد و امور بودجه‌ای و مشکلاتی که به‌دلیل ارائه‌نشدن خدمات به نقاط کمتر توسعه‌یافته مجاور مشهد ایجاد شده است، تقسیم می‌شود. امیر شهلا بیان می‌کند: شورای شهرستان مشهد، در ابتدا حوزه سلامت شهروندان را اولویت خود قرار داده و در نخستین جلسات، پیگیر وضعیت خدمات‌دهی مراکز بهداشت بخش‌های مُلک‌آباد و رضویه بوده است. همچنین جاری‌شدن فاضلاب‌های منازل روستایی در روستاها از مسائل مهم بهداشتی بخش احمدآباد و مرکزی است.
او می‌افزاید: موضوع تخلیه فاضلاب شهر مشهد در رضویه نیز در چندین جلسه کمیسیون و جلسات علنی و کارگروه‌ها بررسی شده و در بخشی از موارد، بسته‌های پیشنهادی شورا در‌قالب طرح آماده شده است که به نهادهای ذی‌ربط و شورای عالی استان‌ها ارائه خواهد شد.
شهلا ادامه می‌دهد: دومین موضوع قابل پیگیری، مسئله فاضلاب شهر رضویه است که طی جلسات با ریاست آب و فاضلاب شهری استان و شهرداری رضویه، طرح مطالعاتی آن اجرا شده و سرمایه‌گذار نیز آماده سرمایه‌گذاری است.
وی می‌گوید: نمی‌توان گفت روستایی بدون آب شرب است. همه روستاها آب‌رسانی می‌کنند؛ حال برخی از روستاهای بخش رضویه با تانکر آب‌رسانی می‌شوند که به ١٠‌روستا هم نمی‌رسد و این مسئله در بخش احمدآباد نیز همین‌طور است. امروز مشکل شهرستان مشهد، موضوع آب پایدار است و چاه‌ها نمی‌توانند میزان آب کافی را برای ساکنان و زائران در ورودی‌های مشهد مانند ملک‌آباد و رضویه تأمین کنند که این مسئله نیز در‌دست بررسی است، اما نیازمند بیش‌از ١۵‌میلیارد تومان بودجه است که باید مجلس و ردیف بودجه‌های ملی دراین‌زمینه
یاری کنند. شهلا یادآور می‌شود: مشهد، بزرگ‌ترین شهرستان کشور بعد‌از شهرستان تهران، دارای مشکلات فراوانی است. بخش مرکزی مشهد حدود ٢۵٠‌روستا و تقریبا ٣٠٠‌هزار نفر جمعیت دارد. ۵٠هزارنفر از اتباع خارجی در روستاهای بخش مرکزی شهرستان مشهد زندگی می‌کنند. این بخش دارای روستاهایی با ٢٠‌هزار نفر جمعیت و نیازمند تبدیل‌شدن به شهر است. وی بیان می‌کند: بخش احمدآباد مشهد، دو دهستان دارد. یک شهر با حدود ۴٣‌هزار نفر جمعیت که ورودی شهر زیارتی مشهد است و با مشکلاتی مانند نداشتن آب پایدار دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. بخش رضویه نیز با سه دهستان و یک شهر، محل تخلیه فاضلاب‌های شهری مشهد شده است که این‌ها نیاز به
رسیدگی دارد.
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی