کد خبر : 83142
/ 12:14

محدودیت منابع آبی و لزوم اصلاح الگوی کشت

محدودیت منابع آبی و لزوم اصلاح الگوی کشت

دكتر عليرضا سوهانى، استاد کشاورزی دانشگاه آزاد مشهد: یکی از مهم ترین معضلات و بحران هایی که بیشتر نقاط کشور به ویژه منطقه خراسان با آن درگیر هستند بحران آب است. این بحران به صورت ویژه در کشاورزی که همان زمین و آب است خودنمایی می کند.
در ایران به ویژه خراسان رضوی زمین به میزان کافی وجود دارد اما در شرایط امروز به شدت با محدودیت در منابع آبی روبه رو هستیم. بنابراین مدیریت در استفاده از این منابع اهمیت دارد.
با مثالی، می توان مدل مدیریت را تشریح کرد. اگر پدری در منزلی دارای منابع محدود باشد، از ریخت وپاش های اضافی جلوگیری می کند. همین مثال ساده را می توان به کشاورزی فعلی استان نیز تعمیم داد.
باید اذعان کرد که در منطقه خراسان، کشت هندوانه و خربزه دیگر جواب نمی دهد. علتش این است که برای تولید فقط یک کیلو هندوانه ۲۵۰ لیتر آب مصرف می شود. بنابراین مدیریت در مصرف بهینه منابع آبی باید اولویت اول بخش کشاورزی قرار گیرد.
در این مقوله، دولت دیگر نمی تواند به حرف و شعار بسنده کند بلکه باید اقداماتی عملی صورت گیرد و زمین های کشاورزی برای افزایش راندمان آبی به سیستم آبیاری قطره ای و بارانی مجهز شوند.
اصلاح الگوی کشت در نقاط مختلف کشورکه از منابع قابل تشخیص آبی برخوردارند نیز راه دیگری است که مسئولان باید در اقدامات خود مدنظر داشته باشند. امروز وظیفه سازمان جهاد کشاورزی است که اگوی کشت مناسب برای منطقه خراسان رضوی را به صورت عملی تهیه کند. ۱۰ سال است که متولیان از اصلاح الگوی کشت صحبت می کنند اما متأسفانه هنوز حتی دو برگ گزارش از فعالیت های خود درباره این موضوع مهم ارائه نکرده اند.
در دولت قبل که منابع مالی به وفور وجود داشت و در این دولت که مسئولان اعلام می کنند پولی ندارند هنوز هیچ اقدام عملی و مشخصی برای اصلاح الگوی کشت صورت نگرفته است. دلیل این فعالیت نکردن بود و نبود پول نیست بلکه دلیل را باید در نگرش منهای آب مسئولان جست و جو کرد.
سال های سال است که تبلیغات فراوانی روی بهینه مصرف کردن منابع آبی در بخش آب شهری انجام می شود اما باز هم باید اذعان کرد که معضل در جایی دیگر است. معضل امروز بحران منابع آبی در بخش کشاورزی است، جایی که بیشترین منابع آبی کشور درآن هزینه می شود.
بنابراین مسئولان باید با تدوین برنامه های عملی، جواب گوی نسل فعلی و آینده خود باشند اما متأسفانه بدون واقع نگری، تنها به شعار دادن بسنده کرده اند.
امروز مدیریت در مصرف آب نیازمند همسوگرایی در بخش های تحقیقاتی، آموزشی و اجرایی کشور است. به طور قطعی، تا زمانی که اصلاح الگوی کشت به صورت منطقه ای و مشخص صورت نگیرد، نمی توان به آینده منابع آبی و کشاورزی امیدوار بود.
یکی دیگر از مشکلات اساسی در اصلاح الگوی کشت وجود مشاورانی است که نشانی غلط می دهند. این مشاوران به جز خیانت به منابع آبی کاری نمی کنند. در
دهه گذشته، با بررسی علمی، اعلام شد که اقلیم خراسان همانند اقلیم اتریش است و آن زمان که در اتریش راندمان تولید چغندرقند مثبت بود، برای کاشت چغندر قند در این خطه از کشورمان تصمیم گیری مناسب انجام شد. این اتفاق یعنی نگاه درست و مشاوره علمی برای بخش کشاورزی، اما امروز متأسفانه مشاوران این نگاه دقیق و علمی را ندارند. در نهایت، پیشنهاد می شود تغییر الگوی کشت، یکپارچه سازی زمین های کشاورزی و تسطیح اراضی با هدف کاهش پرت آب در استان با جدیت پیگیری شود.
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی