کد خبر : 83275
/ 11:13
کارخانه‌ها به بهانه گرانی، توزیع آرد در مشهد را متوقف کرده‌اند

بازی محتکران با نان مردم

کارخانه‌های آرد، دست نانوایی‌های مشهد را در خمیر گذاشته‌اند و به آن‌ها آرد نمی‌دهند.

بازی محتکران با نان مردم

الهام مهدیزاده-شهرآراآنلاین، یکی از نانواها از تمام‌شدن کیسه‌های آردش تا سه روز آینده می‌گوید: «در انبار فقط ١۵کیسه آرد دارم. چندبار به کارخانه‌های آرد زنگ زدم که چرا آرد نمی‌آورند؛ به‌جای آرد حرف‌های صدمن‌یک‌غاز تحویلم دادند! ماه رمضانی، جواب مردم را چه بدهیم؟ بگوییم فقط سه روز دیگر آرد داریم و دهان روزه، از جای دیگری نان بخرید؟»
توقف توزیع آرد کارخانه‌ها به بهانه گرانی
آن‌طور‌که چند نانوایی مشهد به ما می‌گویند، کارخانه‌های آرد، از چهارشنبه هفته گذشته، توزیع آرد را متوقف کرده‌اند. یکی از نانوایی‌های آزادپز خیابان سجاد می‌گوید: همیشه وقتی ٣٠کیسه آرد ته انبار می‌ماند، به کارخانه‌های آرد زنگ می‌زدم تا آرد برای ما بیاورند. دو هفته پیش، یکی از هم‌صنفی‌ها گفت که شنیده قرار است آرد گران شود و به همین دلیل ٢٠٠‌کیسه‌ آرد خریده است.
این صاحب نانوایی ادامه می‌دهد: حرف‌هایش خوره به جانم انداخت. با اینکه ۵٠‌کیسه آرد داشتم، زودتر سفارش دادم. حتی با خودم حساب‌و‌کتاب کردم که این‌بار بیشتر از قبل آرد بگیرم تا حداقل ماه رمضان به مشکل برنخوریم. سه‌شنبه یا چهارشنبه هفته قبل بود که به کارخانه‌های آرد زنگ زدم تا سفارش آرد بدهم، اما به‌ هر کدام که زنگ زدم، حرفشان یکی بود: «فعلا توزیع آرد نداریم.»
همان‌طورکه شش‌دانگ حواسش به نانوایی و راه‌انداختن مشتری‌هاست، ادامه می‌دهد: فکر کنم ٢٨ کیسه آرد بیشتر نداریم.
شاطر نانوایی، نان سنگک داغی را از تنور در‌می‌آورد و روی توری جلو در می‌اندازد و قبل از آنکه مسئول نانوایی پی حرف‌هایش را بگیرد، می‌گوید: اوستا، کجای کاری؟ امروز ۶‌کیسه آرد خمیر کردیم. الان ٢٢تا کیسه بیشتر نداریم.
با این گفته‌های شاطر، صاحب نانوایی با تکان‌دادن سرش ادامه می‌دهد: این ٢٢‌کیسه، برای ما چیزی نمی‌شود. ما حداقل روزی پنج‌شش‌کیسه آرد خمیر می‌کنیم. با این شرایط باید نانوایی را چند روز دیگر تعطیل کنم.صاحب نانوایی، سرش را پایین می‌اندازد و با دستش، سنگ‌های باقی‌مانده نانِ روی توری را می‌گیرد. انگار آماری که شاطر از وضعیت تعداد آردهای داخل انبار می‌دهد، ذهنش را درگیر کرده است.بعداز کمی مکث با نگاهی به سه کارگر نانوایی می‌گوید: مشتری‌ها به کنار؛ جواب حقوق کارگرها و صاحب ملک را چطور بدهم؟ آفتاب به آفتاب باید ٣٠٠‌هزار تومان کنار بگذارم برای اجاره ملک.
دلال‌هایی که از گرانی آرد نان می‌خورند
سر صحبتش برای بیان گلایه‌ها باز می‌شود. او می‌گوید: این چه داستانی است که سر ما آورده‌اند! اصلا به فکر آزادپزها نیستند. زمانی‌که مجوز می‌خواهیم باید هفت‌خان را رد کنیم، اما پای خرید آرد که به میان می‌آید، کارخانه‌های آرد، ما را نمی‌شناسند و مستقیم به ما آرد نمی‌دهند. می‌گویند به «فلان‌آقا» زنگ بزن و از او آرد بگیر. همه‌جا دلال‌بازی دیده بودیم، برای آرد ندیده بودیم که آن را هم از وقتی نانوایی زده‌ام، دیدم.
نانوایی آزادپز خیابان امام‌خمینی نیز مشکل نانوایی قبل را دارد. مدیر این نانوایی می‌گوید: این بازی جدید کارخانه‌های آرد برای گران‌کردن است. می‌خواهند ما را در فشار بگذارند تا آرد گران از آن‌ها بخریم.
اسم یکی از مسئولان کارخانه‌های آرد را می‌آورد و ادامه می‌دهد: یک شماره به من داد و گفت «تا اول ماه آرد توزیع نمی‌کنیم. به این آقا زنگ بزن؛ فکر کنم آرد داشته باشد. بگو از طرف من زنگ می‌زنی؛ حتما کارت را راه می‌اندازد.» دیشب به شماره‌ای که داده بود، زنگ زدم. گفت آرد را از بجنورد برایش می‌فرستند؛ به همین دلیل برای هر کیسه‌ باید ۵۶‌هزار تومان بدهم، در‌صورتی‌که آرد کیسه‌ای ۴٧‌هزار و ۵٠٠‌تومان است.
او درباره توزیع آرد در نانوایی‌های دولتی می‌گوید: نانوایی‌های دولتی مشکلی ندارند. هرچه کاسه‌کوزه هست، سر ما می‌شکند. به خدا مانده‌ایم چه کنیم؛ آرد نخرم باید درِ نانوایی را تخته کنم، بخرم هم باید کیسه‌ای شش تا هفت‌هزارتومان گران‌تر بخرم. قیمت نان هم که دست ما نیست که بگوییم آرد گران شده و ما هم نان را گران کنیم.
کارگران نانوایی‌ها بیکار شده‌اند
شاطر نانوایی چند کوچه بالاتر در بولوار امام‌خمینی(ره) نیز حرف‌وحدیث‌های گرانی آرد را با شنیده‌هایش آغاز می‌کند: ما آزادپز هستیم و برای هر کیسه آرد، ۴٧هزار و ۵٠٠تومان پول می‌دهیم. اما شنیده‌ام که می‌گویند قرار است هر کیسه آرد را به قیمت ۵۶هزارتومان بفروشند.
چانه خمیر را برمی‌دارد و درحالی‌که خمیر را روی تخته کارش پهن می‌کند، می‌گوید: این گزارش شما تأثیری هم دارد؟ چهار سال نان گران نشده است و کسی هم نمی‌پرسد که چرا نباید قیمت نان هم مانند دیگر اجناس به نرخ روز باشد. سری به قهوه‌خانه نانوا‌ها (پاتوق مخصوص نانواها) بزنید، ببینید چند کارگر نانوایی بیکار شده‌اند. همین نانوایی ما پنج کارگر داشت، اما صاحب نانوایی به‌‌دلیل‌آنکه دخل‌و‌خرجش با هم نمی‌خواند، عذر سه نفر را خواست و الان با دو نفر نانوایی‌اش را می‌چرخاند.
حقوق کارگر نانوایی مطابق ۴‌سال قبل
چند ساعت تا افطار بیشتر نمانده است و شاطر نانوایی تافتون نزدیک میدان شهدا با سرعت بیشتری نان به تنور می‌چسباند. بدون آنکه توقف کند، تند‌تند چانه‌های نان را باز می‌کند و کنجد روی نان می‌پاشد. با همان سرعتی که دارد، صحبت می‌کند: من از قیمت آرد خبر ندارم. از صاحب نانوایی بپرسید. پیش پای شما رفت چند مغازه بالاتر. دو‌سه‌دقیقه دیگر می‌آید. اگر از کیفیت آرد سؤال دارید، می‌توانم جوابتان را بدهم.
تا آمدن صاحب نانوایی، او به این موضوع اشاره می‌کند که کیفیت آرد دولتی، بدتر از آزادپزهاست و می‌گوید: آردی که به نانوایی‌های دولتی می‌دهند، کیفیتش ١۵‌درصد است، اما آرد آزادپزها کیفیت ١٨درصدی دارد. با کمک نمک این آردها را خمیر می‌کنیم، اما مردم، شاطرها را مقصر می‌دانند و زیر لب نق می‌زنند که بلد نیستند خمیر کنند.
این شاطر نانوایی دولتی، فرصت را غنیمت می‌شمرد و از دستمزد کارگران نانوایی می‌گوید: از ۵صبح تا ٩شب پای تنور هستیم، اما حقوقمان همان حقوق چهار سال قبل است و برای هر روز که سرکار می‌آییم، صاحب نانوایی ۴٠ تا ۵٠هزار تومان می‌دهد. هر وقت هم که گله می‌کنیم، می‌گوید قیمت نان گران نشده که بخواهیم دستمزد کارگران را زیاد کنیم.
با آمدن صاحب نانوایی، شاطر، ادامه بحث و گله از وضعیت قیمت نان را به او می‌سپارد و رو به او می‌گوید: اوستا آرد گران شده؟ مثل اینکه برای آزادپزها آرد را گران کرده‌اند.
صاحب نانوایی اظهار بی‌خبری می‌کند و دلیل بی‌خبر‌بودنش را این‌طور توضیح می‌دهد: انبار ما آرد دارد و هنوز سفارش نداده‌ایم. اما امروز که برای خرید کنجد رفتم، دیدم نسبت‌به هفته قبل، گران‌تر شده است. قبل عید هم کنجد، سه‌هزار تومان گران شد. اگر آرد هم گران شود و قیمت‌ نان تغییر نکند، باید از جیب
بدهیم.
او سراغ دخلش می‌رود و با بیرون‌کشیدن چند فاکتور، صحبتش را ادامه می‌دهد: این فاکتور خرید کنجد نانوایی است. ٢٣‌اردیبهشت، کنجد را کیلویی ١٠‌هزار و ٧٠٠‌تومان خریدم، اما امروز که رفتم بخرم، گفتند کیلویی ١١هزار و ۵٠٠تومان.
پارسال دولت یک روز نان را گران کرد، اما سریع نظرش را تغییر داد و دوباره قیمت نان را به میزان قبل برگرداند. 
چهار سال است که قیمت نان را زیاد نکرده‌اند
برای فهمیدن چند‌و‌چون قیمت آرد، به‌عنوان نانوا، سراغ چند شرکت توزیع آرد می‌رویم. در تماس با کارخانه اول، خانمی که پاسخ‌گوی تلفن است، پس‌از آنکه متوجه می‌شود آرد را برای یکی از نانوایی‌های آزادپز مشهد می‌خواهیم، می‌گوید: فروش آرد آزادپز نداریم.
توضیح بیشتری نمی‌دهد، جز آنکه قیمت‌ها تا آخر‌ماه قرار است زیاد شود و تا مشخص‌نشدن قیمت‌ها فروش ندارند.
با شرکت دوم تماس می‌گیریم. این شرکت آرد در یکی از شهرستان‌های استان واقع شده است. مردی، جواب‌گوی تلفن ماست.
- سلام. ٧٠‌کیسه آرد لازم داریم. الان سفارش بدهم، چه موقع دستمان می‌رسد؟
- از مشهد زنگ می‌زنید؟
- بله.
- حتما نانوایی آزادپز دارید.
- بله، چطور؟
- آرد برای توزیع آزادپز نداریم.
- چون از مشهد زنگ می‌زنم، آرد ندارید؟
- نه، فعلا آرد برای هیچ‌جای ایران نداریم. امروز چند مشتری از تهران، اصفهان و یزد و مشهد شما زنگ زدند، اما گفتیم آرد نداریم. تازه از مشتری‌های ثابت و قدیمی ما بودند، و معمولا تا ٩٠٠‌کیسه آرد سفارش می‌دهند.
- مگر ممکن است که شرکت آرد،‌ آرد نداشته باشد؟
- فعلا که نداریم؛ البته تقصیر ما نیست. شرکت غله به شرکت‌های آرد، گندم نمی‌دهد. مثل اینکه می‌خواهند گران کنند، وگرنه این ٧٠کیسه‌ای که شما می‌خواهید، برای ما رقمی نیست.
- چقدر گران‌تر؟
- گفتند احتمالا آرد کیسه‌ای پنج‌هزار تومان گران‌تر می‌شود.
- تا کی آرد نمی‌دهید؟
- قیمت‌ها هنوز مصوب نیست و کارخانه‌ها به همین دلیل نمی‌فروشند. اگر به شما بفروشیم، فردا تعزیرات صدایش بلند می‌شود که چرا بیشتر از نرخ مصوب آرد فروخته‌ایم. جرئت نداریم، وگرنه ما هم نمی‌خواهیم مشتری از دست بدهیم. امروز صاحب چند نانوایی از تهران و مشهد -که مشتری دائمی ما هستند- گفتند علی‌الحساب برایشان آرد بفرستم و بعد که قیمت‌ها مشخص شد، با هم حساب و کتاب می‌کنیم. سفارش شما زیاد نیست، اگر می‌خواهید به نماینده‌ شرکت در مشهد بگویم تا برای شما هم آرد جور کند. این‌طوری چند روز اول، کار شما هم راه می‌افتد و مشتری‌ها نمی‌پرند.
- کیسه‌ای چند؟
- قیمت مصوب ۴٧‌هزار و ۵٠٠‌تومان است که اگر بیاورند احتمالا ۵١ هزار‌تومان می‌شود. باز هم با نماینده شرکت صحبت کنید.
- روی قیمت نان هم می‌توانیم این گرانی را سرشکن کنیم و گرا‌ن‌تر بفروشیم؟
- فکر نکنم. قیمت نان که مشخص است. فوقش چند روز اول دخل ندارید، اما بعد که قیمت آرد مصوب شود، حتما قیمت نان هم فرق می‌کند. 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی