• خانه
  • یادداشت
  • جامعه سالم و اعتراض
کد خبر : 83796
/ 12:08
احمدرضا اصغرپور ماسوله

جامعه سالم و اعتراض

در هر جامعه‌ای گروه‌ها و اقشار اجتماعی متفاوتی زندگی می‌کنند که منافع و خواسته‌هایی گوناگون و حتی متعارض دارند. به همین خاطر نارضایتی بخش‌هایی از جامعه از برخی عملکردهای آن همواره و در تمام جوامع وجود داشته و دارد.

جامعه سالم و اعتراض

جوامع انسانی، نظام‌های پیچیده‌ای هستند. یعنی از تعداد کثیری خرده‌نظام و نیز عناصر ناهمگون و خودمختار تشکیل شده‌اند. جوامع آن‌قدر پیچیده هستند که پیش‌بینی دقیق تحولات آن‌ها هنوز از عهده دانشمندان علوم اجتماعی خارج است. به همین دلیل حتی برخی دانشمندان قابل پیش‌بینی نبودن تحولات اجتماعی را به رسمیت شناخته‌اند و این مسئله را از ویژگی‌های ذاتی جامعه تلقی کرده‌اند. از این حیث مدیریت تحولات اجتماعی می‌بایست با احتیاط بسیار انجام گیرد.
در هر جامعه‌ای گروه‌ها و اقشار اجتماعی متفاوتی زندگی می‌کنند که منافع و خواسته‌هایی گوناگون و حتی متعارض دارند. به همین خاطر نارضایتی بخش‌هایی از جامعه از برخی عملکردهای آن همواره و در تمام جوامع وجود داشته و دارد. به عنوان مثال افزایش دستمزدها در یک حرفه خاص می‌تواند صاحبان آن را خوشحال و راضی کند اما برای مشتریان آن حرفه خبر بدی باشد و موجب نارضایتی آن‌ها شود. پیدا کردن تعادل در توزیع منافع در جامعه بسیار دشوار است. حتی هنگامی که دولت بدنه اداری سالم و کارآمدی دارد هم انجام این مهم زمان زیادی می‌برد، چه رسد به زمانی که نظام اداری ناکارآمد است و دشواری‌های اقتصادی زیادی در جامعه وجود دارد.
به گواه تحلیل بسیاری از جامعه‌شناسان، در جامعه ما عدم تعادل‌های زیادی در توزیع منابع وجود دارد. منابع کمیاب موجود در هر جامعه‌ای عبارت‌اند از: پول، قدرت، اعتبار و اطلاعات. نابرابری در توزیع این منابع موجب بروز فشارهای متعدد بر بخش‌هایی از جامعه می‌شود و کارایی کل نظام اجتماعی را کاهش می‌دهد. دولت‌ها عموما قصدی در تشدید نابرابری ندارند بلکه تلاش می‌کنند آن را کاهش دهند. اما به دلائل متعدد تلاش‌های آن‌ها گاهی نه تنها مؤثر نمی‌شود بلکه نابرابری را تشدید هم می‌کند.
در این هنگام، بیان نارضایتی از سوی شهروندان می‌تواند کارکردهای مثبت متعددی داشته باشد. اولین کارکرد بیان نارضایتی اطلاع به مقام مسئول و دیگر مسئولان است. بسیار اتفاق می‌افتد که کسی از مشکلی در یک حوزه مطلع نیست و هنگامی که مطلع می‌شود به آسانی برای رفع آن اقدام می‌کند.
کارکرد مثبت دوم بیان اعتراض که به اندازه عنوان مورد اول اهمیت دارد، بروز احساس کنشگری و اثربخشی در میان معترضان است. کسی که مورد تبعیض یا نابرابری قرار گرفته است وقتی احساس خود را بیان می‌کند، از وضعیت منفعل به فعال تبدیل می‌شود. در وضعیت خود اندیشه می‌کند و به کنشگر تبدیل می‌شود. خود این موضوع به سلامت روانی جامعه و رفع تنش‌های اجتماعی بسیار کمک می‌کند.
کارکرد سوم بیان اعتراضات، تخلیه نیروهای اجتماعی منفی است، اگر چنین نشود همین نیروهای اجتماعی در طول زمان مخرب‌تر و بی‌منطق‌تر می شوند.
هرگاه اعتراضی مسالمت‌آمیز اتفاق می‌افتد، یعنی زمین‌لرزه کوچکی رخ داده است که می‌تواند از تنش‌های بزرگ پیشگیری کند.
ادامه دارد...
احمدرضا اصغرپور ماسوله،
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی