• خانه
  • یادداشت
  • ابواب رحمت خدا (١٧)
کد خبر : 83911
/ 10:53
حجت‌الاسلام علی عجم

ابواب رحمت خدا (١٧)

عقل زیباترین، محبوب‌ترین آفریده خدا و اصلی‌ترین سرمایه انسانی و چراغی فروزان و هدایت‌گر در پیمودن مسیر پرپیچ‌وخم زندگی است. گنجینه عقول غنی‌ترین منبع رحمت خداست که در اختیار انسان قرار دارد، تنها منبع سرشار و شگفت‌انگیزی که هرچه بیشتر از آن استفاده شود بر غنای آن افزوده می‌گردد.

ابواب رحمت خدا (١٧)

عقل و عقلانیت: عقلانیت و اندیشمندی از بارزترین خصال انسانی و فصل ممیز انسان از حیوان است. خداوند استعدادی بالاتر از عقل به انسان نداده است. عقل زیباترین، محبوب‌ترین آفریده خدا و اصلی‌ترین سرمایه انسانی و چراغی فروزان و هدایت‌گر در پیمودن مسیر پرپیچ‌وخم زندگی است. گنجینه عقول غنی‌ترین منبع رحمت خداست که در اختیار انسان قرار دارد، تنها منبع سرشار و شگفت‌انگیزی که هرچه بیشتر از آن استفاده شود بر غنای آن افزوده می‌گردد. اندیشمندی و تفکر پایه و اساس شناخت حقایق و موضع‌گیری درست در برابر هر پدیده از امور این عالم است. عقلانیت عنصر اصلی هر عملکرد سالم و نافع است. صحت و فساد هر چیز با میزان عقل سنجیده می‌شود. هرگونه تلاش بدون پشتوانه عقلی بیهوده، غیر نافع و ناکام خواهد ماند. خداوند پیامبران را در جهت تقویت، هدایت و تکمیل عقلانیت برانگیخت و از آنان خواست تا مردم را با ادله منطقی و عقلانی بر خداوندی و پروردگاری او رهنمون کنند. پیامبران موفقیت خود را بر پایه رشد عقلانیت و شکوفایی اندیشه‌ها قرار داده‌اند، زیرا هستی بر مبنای دانایی، عقلانیت و حکمت آفریده شده است و هیچ‌یک از امور آن بدون تعقل، اندیشمندی و دانایی قابل دست‌یابی، شناخت و بهره‌مندی نیست. تعقل و تدبیر کلید بازگشایی گنج‌های آفرینش است. تولید فکر و اندیشه‌پروری زیربنای توسعه و برخورداری از گوارایی‌های حیات است. انسان جدا از عقلانیت از همه موجودات این عالم عقب‌مانده‌تر است. ناکامی و گرفتاری‌های رنج‌آور از عدم تعقل و اندیشه‌پروری است. شکرانه این ارزنده‌ترین داده خدا استفاده بهینه از آن و شناخت عوامل رشد و بالندگی و عوامل رکود عقل است. عوامل رشد و بالندگی عقل عبارت‌اند از آزادی، تضارب آرا، مشورت، نقد و انتقاد و باز بودن کانال‌های فهم، و عوامل رکود و عقب‌ماندگی فکری عبارت‌اند از محدودیت، سانسور، تک‌صدایی و تک‌محوری بودن و مهم‌تر از همه فضای بسته آلوده به تحمیل، زور، ترس، تقلید، خرافه‌گرایی و شخصیت‌زدگی. جامعه‌ای که توانسته است عوامل رشد عقل را فراهم آورد و موفق شده است عوامل رکود عقلانی را ریشه‌کن کند، به بزرگ‌ترین پیروزی تاریخ دست‌ یافته است. خداوند جامعه‌ای را که از این بزرگ‌ترین منبع غنی و رحمت سرشار الهی استفاده نمی‌کند، مورد مذمت قرار داده و فرموده است:
بدترین جنبندگان عالم آن‌ها هستند که تعقل نمی‌کنند.( انفاق آیه ٢٢). خداوند پلیدی و بدبختی را برای مردمی تقدیر کرده است که اندیشه و اندیشه‌پروری ندارند. (یونس آیه ١٠٠) آدمی در برابر هر پدیده چه خوب و چه بد باید با نیروی تدبیر با آن تعامل کند. اگر عقل و تدبیر از انسان گرفته شود، در برابر حوادث بی‌دفاع می‌ماند.
حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی عجم | پژوهشگر دینی 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی