کد خبر : 84320
/ 12:32

نگارگری در آیینه زندگی

شاگردی استاد فرشچیان، مهم‌ترین نقطه عطف زندگی حسین رزاقی بوده که مسیر زندگی او را تغییر داده است .

نگارگری در آیینه زندگی

مریم قاسمی-شهرآراآنلاین، شاگردی استاد فرشچیان، مهم‌ترین نقطه عطف زندگی حسین رزاقی بوده که مسیر زندگی او را تغییر داده است . این هنرمند بیش از آن نیز نزد استادانی چون محمود رزاقی، آلفته، ظریف تبریزیان و صادق پور شاگردی کرده بود. رزاقی که متولد سال ١٣٣٨‌ است، امروز درحالی روبه‌روی ما، پشت میزگرد مصاحبه نشسته است که ۴٠ سال نقش و نگار او را می‌توان در حرکت ظریف انگشتانش روی صفحه‌ شیشه‌ای میز و پختگی نگاهش در وقت بیان معنا و مفهوم نقاشی، حس کرد.
حسین رزاقی حالا بعد از برگزاری و شرکت در بیش از صد نمایشگاه داخلی و خارجی و گذراندن مسئولیت‌های فرهنگی و هنری مختلف در آستان قدس رضوی، تدریس و برجای گذاشتن آثار موزه‌ای، در روزهای خاصی از هفته به خانه توانیابان مشهد می‌رود، به معلولان جسمی و حرکتی معرق‌کاری آموزش می‌دهد و از انتشار آموخته‌هایش لذت می‌برد.
در گفت‌وگوی صمیمانه‌ای که با این هنرمند با سابقه ترتیب داده‌ایم، بعد از باخبر شدن از آخرین کارهای استاد، به جهان نگارگری پا می‌گذاریم که معنا و مفهوم دغدغه این روزهای آن است.
  هنرنگارگری در زمان‌های مختلف نشانه‌های تاریخی آن دوران را به نمایش گذاشته است. در دوران معاصر هم با این رویداد روبه‌رو هستیم؟
در دوره معاصر انتقال نگارگری را از دوره‌های پیشین داشتیم اما نمی‌توان گفت به عنوان مثال در دوره بعد از انقلاب مجموعه تثبیت شده‌ای در هنر نگارگری بوده است که شناسنامه این دوره باشد. این درحالی است که در پیش از انقلاب نیز حاشیه قرآن‌ها، بیشتر نمایانگر دوره صفوی بوده است.
  آثار استاد فرشچیان نمی‌تواند شناسنامه نگارگری معاصر باشد؟
آثار استاد فرشچیان قطعا نگارگری دوره معاصر را به نمایش می‌گذارد اما از آنجا که تعداد آثار خیلی زیاد نیست و هنرمند دیگری از این دست کارها خلق نکرده است، نمی‌توان گفت مجموعه‌های زیادی به عنوان نشانه دوره معاصر وجود دارد. متأسفانه امروز بسیاری از آثار مقلدانه تولید می‌شود. به گونه‌ای که بیشتر هنر دوره‌های پیش را به نمایش می‌گذارد، در‌حالی‌که هنر تثبیت شده معاصر نیازمند خلق و آفرینش است.
  چطور با استاد فرشچیان آشنا شدید؟
سال ۵٨ برای دیدن استاد به کارگاه فرهنگ و هنر تهران رفتم. استاد مسئول آن کارگاه‌ها بود. با وجود اینکه در آن روز کسالت داشت قبول کرد نمونه کارم را ببیند. وقتی کار آبرنگم را نشانش دادم، با ذره‌بین آن را نگاه کرد و از سوی او تحسین شدم. از آن به بعد با اجازه استاد، هر چند ماه یک بار نزدش می‌رفتم و از آموزش‌های او و سرمشق‌هایش استفاده می‌کردم. این دوره واقعا موهبت و فرصت خوبی برای من بود. خصوصا که استاد به‌شدت مرا به مطالعه تشویق می‌کرد و می‌گفت یک روز نقاشی بکشم و روز دیگر مطالعه کنم. من هم سعی کردم به توصیه استاد عمل کنم و حتی وقتی مسئولیت کتابخانه‌های آستان قدس به من پیشنهاد شد، برای پذیرفتنش از استاد نظرخواهی کردم که بسیار تشویقم کرد.
  درباره نگارگری مطالعه می‌کردید؟
فراتر از نگارگری و نقاشی. به نظر من هنرمند باید فراتر از دوروبرش بداند. روانشناس خوبی باشد، ادبیات بداند، شعر را بشناسد و با داستان میانه خوبی داشته باشد. من هم سعی می‌کردم در زمینه‌های مختلف مطالعه کنم اما طبیعاتا بیشتر درباره نقاشی می‌خواندم.
  هنوز هم با استاد فرشچیان ارتباط دارید؟
بله. استاد معمولا سالی دوبار به ایران می‌آیند که به دیدارش می‌روم و سعی می‌کنم از این فرصت کم بهترین بهره را با راهنمایی گرفتن از او در کارهایم داشته باشم.
  درباره اثر غدیرتان که در موزه آستان قدس نگهداری می‌شود توضیح دهید.
این تابلو برای اولین بار متفاوت از آثار مشابه تولید شد، به گونه‌ای که سعی کردم بر خلاف دیگر آثار که چهره حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) از روبه‌رو بود و طراحان روی صورتشان نقاب می‌کشیدند یا آن را نورانی می‌کردند، از زاویه‌ای طراحی کنم که حضرت رسول و حضرت علی چهره‌هایشان دیده نشود. همچنین فرشته‌هایی در این اثر کشیدم که گل می‌ریختند و شادی می‌کردند. استاد فرشچیان از این خلاقیت من اظهار
رضایت کرد.
  مدتی است مشغول کار تصویرگری قرآن هستید الان درچه مرحله‌ای بسر می‌برید؟
از ١١۴ تصویری که قرار بوده برای سوره‌های قرآن طراحی کنم، ٢۵ تصویرش تمام شده است و الان مشغول ادامه کار هستم. قرار است بعد از اتمام کار چاپ بشود.
  شما جزو هنرمندانی هستید که در کارهایشان مشورت می‌کنند. برای این پیشنهاد هم با کسی مشورت کردید؟
بله با آقای قراب، مترجم قرآن و نیایش‌های پیامبر، مشورت کردم. بعد از او از مهدی دامغانی از دیگر اساتید نگارگری نظر خواستم؛ چون فکر می‌کنم هنرمند نباید خودش را در فضای بسته‌ای پنهان کند
اصلا وقتی به دوره‌های گذشته نگاه می‌کنیم، می‌بینیم همیشه مجمع‌ها و هم‌اندیشی‌هایی بین هنرمندان با حکما و اندیشمندان آن زمان صورت می‌گرفته و این همنشینی‌ها تأثیر زیادی بر معنا بخشیدن به مفاهیم داشته‌است. اما در این زمان هنرمندان ترجیح می‌دهند بیشتر به تنهایی بیندیشند و اثر
تولید کنند.
  در حال حاضر این اتفاق به چه شکلی می‌تواند بیفتد؟
یک سمتش به دوستی و رفاقت هنرمند با گروه‌های مختلف ادبی و عرفانی برمی‌گردد، بخشی از آن هم به بحث‌های کلان کشور مربوط می‌شود که لازم است زمینه این هم‌اندیشی را فراهم کنند. در واقع امروز حوزه هنری، آستان قدس و هرجایی که داعیه هنر دارد، می‌تواند در به وجود آوردن این فضا تأثیر‌گذار باشد.
  نظرتان درباره رفتن خوشنویسان و نگارگران به کشورهایی مانند ترکیه که این روزها باب شده است چیست؟
گاهی اوقات این اتفاق از سمت هنرمندان کشورمان افتاده است؛ مثلا دکتر ناصر خلیلی وقتی می‌خواست از ایران برود، کلکسیون کاملی از آثار هنری داشت و یک موزه در لندن تشکیل داد. به این ترتیب هنر ایران را در آنجا به نمایش گذاشت. اما گاهی اوقات هم این اتفاق به خاطر مشکلات مالی هنرمندان داخل ایران می‌افتد که به پیشنهادات خارج از کشور پاسخ مثبت می‌دهند. نظر شخص خود من این است که کار هنری قوی هرجا که باشد پول‌ساز است.
  پروژه‌ای هم در رابطه با زندگی امام‌رضا (ع) در دست دارید.
بله. در این زمینه کار را شروع کرده‌ام و امیدوارم بتوانم مجموعه‌ای کامل از زندگی امام رضا (ع) ارائه بدهم. یکی از آثارم در این زمینه، تابلوی گفت‌وگوی ادیان است. در این تابلو یک یهودی، مسیحی، زرتشتی و... گرد امام رضا (ع) جمع شده‌اند، در‌حالی‌که حضرت دستش را رو به آسمان گرفته است. من در این تابلو خواستم تجلی یکتاپرستی را نشان بدهم.
  شنیدیم کتابی درباره آثار استاد آلفته تهیه کردید. این کتاب در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
این کتاب که در رابطه با شرح حال و آثار استاد آلفته، استادان و شاگردان ایشان است، قرار است توسط بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی به چاپ برسد. این کتاب شامل ١٠٠ اثر است.

 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی