• خانه
  • فرهنگی
  • اهالی نمایش از جایگاه تهیه کنند‌گی در تئاتر مشهد می گویند/ تهیه‌کننده عابربانک نیست!
کد خبر : 84792
/ 10:18

اهالی نمایش از جایگاه تهیه کنند‌گی در تئاتر مشهد می گویند/ تهیه‌کننده عابربانک نیست!

در گزارش پیش‌رو موضوع تهیه‌کننده را با برخی از باتجربه‌های تئاتر مشهد درمیان می‌گذاریم. محمدجواد استادی، راضیه ایرانی و علی حاتمی‌نژاد معتقدند تهیه‌کننده تئاتر بخش کوچکی از بدنه تئاتر نیست، بلکه عاملی است که می‌تواند کل فرایند تولید تئاتر را دربربگیرد.

اهالی نمایش از جایگاه تهیه کنند‌گی در تئاتر مشهد می گویند/ تهیه‌کننده عابربانک نیست!

مریم قاسمی: در حال حاضر که قدم‌های بسیار خوبی در مقوله اقتصاد تئاتر در مشهد صورت گرفته و فروش گیشه نمایش‌ها، انگیزه هنرمندان را بالا برده، طبیعی است نگاه به زوایای مختلف این هنر، جدی‌تر شود. هرچند هنوز کارگردان‌هایی هستند که زمان اجرا دکور بر دوش حمل می‌کنند یا بر سر مسائل مالی با بازیگر سروکله می‌زنند، اما اتفاقاتی چون تمایل به حمایت مالی از تئاتر نشان‌دهنده نظام‌مند‌شدن تدریجی فرایند تولید این هنر فاخر است. در شرایط کنونی که نسبت به‌ جای خالی جایگاه تهیه‌کننده در تئاتر مشهد احساس نیاز می شود، می‌توان نوید داشت در آینده به مفهوم واقعی تهیه کننده نزدیک شویم. تهیه‌کننده در این مفهوم فردی است صاحب اندیشه و نگاه کلان فرهنگی که در‌نهایت منجر به تولید اثری هدفمند می‌شود با اندیشه‌ای مشخص.
در گزارش پیش‌رو موضوع تهیه‌کننده را با برخی از باتجربه‌های تئاتر مشهد درمیان می‌گذاریم. محمدجواد استادی، راضیه ایرانی و علی حاتمی‌نژاد معتقدند تهیه‌کننده تئاتر بخش کوچکی از بدنه تئاتر نیست، بلکه عاملی است که می‌تواند کل فرایند تولید تئاتر را دربربگیرد.

درکی از تهیه‌کننده تئاتر نداریم
به مفهوم «تهیه‌کننده» در هنر، در کشور ما توجه نشده و درک ما نسبت به این مفهوم دقیق نبوده است؛ در تئاتر هم همین‌طور.
محمدجواد استادی، نویسنده و کارگردان، با بیان این مطلب ادامه می‌دهد: در روزگاری که هنر جنبه صنعتی گرفته است، باید به تئاتر نیز نگاه صنعت‌محور داشته باشیم.
وی می افزاید: تأثیرگذاری هنر زمانی جدی خواهد شد که نگاه صنعتی به آن داشته باشیم. همچنان که در صنعت، تولید انبوه مدنظر است، در تئاتر نیز می‌توان به‌این‌سو رفت و شاهد تأثیرگذاری آن بود.
به گفته استادی، زمانی که با نگاه صنعت فرهنگی پیش برویم، اجراهای تئاتر جدی‌تر شده و از حالت تفننی صرف خارج می‌شود.
این کارگردان تئاتر یکی از ابزارهای مهم در راه رسیدن به این مسیر را تعریف‌کردن جایگاه تهیه‌کننده تئاتر عنوان می‌کند و می‌گوید: تاکنون موضوع تهیه‌کننده تئاتر چندان جدی نبوده است، چون اصلا به تئاتر به‌عنوان صنعت نگاه نکردیم. این درحالی است که تهیه‌کننده تئاتر جایگاه ویژه‌ای دارد و به تأثیرگذاری اثر بر روی مخاطب کمک زیادی می‌کند.
مشاور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، مفهوم تهیه‌کننده را از سرمایه‌گذار جدا می‌کند و توضیح می‌دهد: تهیه‌کننده صاحب اصلی اثر است. هر اثر نمایشی منشأ و مبدأ یک اندیشه، پیام و مفهوم است. مخاطب به‌طورسنتی تصور می‌کند انتخاب این پیام و مفهوم در دست کارگردان و نمایش‌نامه‌نویس است، اما در اصل این‌طور نیست. همه فرایندهای تولید نمایش از ابتدا تا انتها برعهده تهیه‌کننده است. او وظیفه دارد تمام موانع بر سر راه تولید اثر را برطرف کند.
نویسنده نمایش‌نامه «عینک‌های نمره بالا» در ادامه از دو نوع فعالیت تهیه کننده‌ها یعنی مستقل و غیرمستقل یاد می‌کند و در بیان تفاوت آن‌ها می‌گوید: تهیه‌کننده‌های مستقل در قالب صنایع فرهنگی قرار می‌گیرند. آن‌ها کمپانی‌های تئاتر دارند و بر اساس سیاست‌های خودشان اثر تولید ‌می‌کنند. این آثار متمرکز و قابل پیگیری است، اما تهیه‌کننده غیرمستقل به فراخور شرایط، با سیاست‌های خردتر و به‌شکلی پراکنده به تولید اثر می‌پردازد. در کشور ما به‌ویژه در مشهد، بیشتر به این شکل با تهیه‌کننده روبه‌رو می‌شویم.
استادی تأمین مالی گروه، رفع اضطراب‌های سایر عوامل و مخاطب‌شناسی را از دیگروظایف تهیه‌کننده برمی‌شمارد، اما معتقد است در تئاتر مشهد اگر تهیه‌کننده‌ای هم باشد، فقط یکی از وظایفش یعنی تأمین مسائل مالی را برعهده دارد.

تهیه‌کننده فقط پول‌دار نیست!
علی حاتمی‌نژاد، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان باتجربه مشهدی، نیز تئاتر مشهد را با حرکتی پیش‌رونده به‌سمت حرفه‌ای‌شدن توصیف می‌کند و می‌گوید: درحالی‌که تئاتر مبتنی‌بر گیشه است و هیچ حمایت مالی ازسوی نهادهای دولتی و غیردولتی وجود ندارد، وجود تهیه‌کننده‌ها می‌تواند تئاتر شهر را قدرتمندتر و حرفه‌ای‌تر کند. در سال‌های اخیر کارگردان خودش همه کارها را به دوش کشیده و بیشتر درگیر دکور و تبلیغات و بازیگران بوده است. این باعث شده است نتواند بر اجرای کار تمرکز کند.
به گفته حاتمی‌نژاد در چنین‌وضعیتی ورود تهیه‌کننده می‌تواند بخشی از دغدغه‌های کارگردان را برطرف کند و باعث شود کارگردان تمرکزش را بر روی تمرین و اجرا بگذارد.
نویسنده و کارگردان نمایش «اقیانوس آرام» در بخشی دیگر از صحبت‌هایش می‌گوید: تهیه‌کننده نباید صرفا شخصی پول‌دار باشد، بلکه باید با پروسه تولید و اجرا آشنا بوده و از خانواده تئاتر باشد.
حاتمی‌نژاد به‌خاطر همین تعریف نادرست از تهیه‌کننده، ترجیح می‌دهد تهیه‌کنندگی کارهایش را خودش برعهده بگیرد، مگر اینکه روزی با تهیه‌کننده به‌معنای واقعی برخورد کند و ترجیح دهد در تیم او کار کند. به نظر او تهیه‌کننده واقعی، رهبر گروه است. این افراد حتی در تهران هم به تعداد انگشتان دست نمی‌رسد. در مشهد نیز باوجود پیشرفتی که تئاتر داشته، هنوز نتوانسته است با تهیه‌کننده با تعریف درست خودش روبه‌رو شود.

تهیه‌کننده تربیت کنیم
راضیه ایرانی تعداد بسیار اندکی تهیه‌کننده در تئاتر مشهد می‌شناسد که حتی در مسائل مالی هم موفق نبودند؛ به‌گونه‌ای که بعد از اجرا بازیگران و عوامل، دستمزدهای خود را دریافت نکردند.
این بانوی تئاتر مشهد معتقد است این مشکل از جایی آب می‌خورد که تهیه‌کننده با تعریف درست و اصولی آن وجود ندارد. او معتقد است تهیه‌کننده تئاتر باید مانند تهیه‌کننده سینما خیال همه عوامل را راحت کند و دغدغه‌ای به‌جز کار خودشان، برایشان باقی نگذارد.
کارگردان نمایش «دختر اسمال طلا» معتقد است این یکی از وظایف انجمن نمایش است که حامی مالی جذب کرده و به گروه‌های تئاتر، پول تزریق کند. در این مواقع کمی از دغدغه مالی گروه‌ها کاسته می‌شود و تهیه‌کننده تعریف جدی‌تری به خود خواهد گرفت.
ایرانی اعتقاد دارد در چنین‌شرایطی که جای تهیه‌کننده تئاتر به‌معنای دقیق خود خالی است، می‌توان تهیه‌کننده تربیت کرد. او دراین‌باره می‌گوید: گروه‌های تئاتر می‌توانند طبق اساسنامه‌ها، خود افرادی را به‌عنوان حامی مالی جذب کنند و بعد سایر وظایف یک تهیه‌کننده تئاتر را به او آموزش دهند. دراین‌صورت می‌توان در گروه‌های تئاتر تهیه‌کننده تئاتر تربیت کرد.
او ادامه می‌دهد: در صورت حل‌شدن این مسئله، تئاتر رونق می‌گیرد و شاهد اجراهای بیشتر با خروجی‌های بهتر خواهیم بود.
به نظر او وقتی موضوع سود اقتصادی در میان باشد، دیگر کار ضعیف روی صحنه نمی‌رود. همین‌طور این فکر که برای فروش بیشتر، تئاترهای شاد روی صحنه برود، نیز اصلاح شده و عده‌ای از تهیه‌کننده‌ها به تولید کارهای عمیق‌تر و برای قشر فرهیخته می‌پردازند. این باعث می‌شود مخاطب تئاتر نیز مانند مخاطب سینما دست به انتخاب بزند.

نقش تهیه‌کننده بر فروش تئاتر
مسعود حکم‌آبادی، یکی از معدودتهیه‌کنندگان تئاتر مشهد، با بیان اینکه عوامل مختلفی در اجرای وظایف تهیه‌کنندگی دخیل هستند، می‌گوید: انجام وظایف تهیه‌کننده با کار حرفه‌ای گروه رابطه مستقیم دارد. اینکه بازیگری با دستمزد مشخص، در کاری که تهیه‌کننده دارد، دستمزدش را به‌شکلی غیرواقعی بالا می‌برد، در کار تهیه‌کننده اخلال ایجاد می‌کند.
تهیه‌کننده نمایش پیانیستولوژی می‌گوید: باید به این درک برسیم که تهیه‌کننده عابربانک نیست.
او معتقد است حضور تهیه‌کننده به فروش نمایش بسیار کمک می‌کند، بنابراین عوامل نیز باید غیر از دستمزد خودشان به نتیجه نهایی کار نیز فکر کنند.
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی