کد خبر : 84796
/ 10:58
30‌درصدشهروندان منطقه‌11 پرونده بهداشتی دارند

پله‌پله تا سلامتی

طرح تحول نظام سلامت که براساس نیاز مردم به خدمات نوین سلامت برنامه‌ریزی شده و هدفش بهبود سیستم‌های سلامت کشورمان است، از اردیبهشت‌ماه سال‌۱۳۹۳ در بیمارستان‌های وزارت بهداشت آغاز به کار کرد.

پله‌پله تا سلامتی

فهیمه شهری- شهرآراآنلاین، طرح تحول نظام سلامت که براساس نیاز مردم به خدمات نوین سلامت برنامه‌ریزی شده و هدفش بهبود سیستم‌های سلامت کشورمان است، از اردیبهشت‌ماه سال‌۱۳۹۳ در بیمارستان‌های وزارت بهداشت آغاز به کار کرد. تحول در نظام سلامت با سه رویکرد حفاظت مالی از مردم، ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و نیز ارتقای کیفیت خدمات اجرا می‌شود. این طرح ابتدا در روستاها، سپس حاشیه شهرها و در ادامه، در شهرها اعمال شد. بخشی از طرح تحول سلامت، مربوط به خدمات بیمارستان‌های دولتی است که توضیحات مخصوص به خود را دارد، بخشی از آن هم حوزه بهداشت را در بر می‌گیرد و مربوط به مراکز جامع سلامت است. براساس طرح تحول نظام سلامت، تمام مراکز جامع سلامت موظف هستند خدمات بهداشتی و درمانی متعددی مانند واکسیناسیون، سنجش شنوایی، بینایی، قد، وزن، فشار‌خون، دیابت، غربالگری بعضی سرطان‌ها، ارائه مشاوره‌های تغذیه‌ای و سلامت روان و ... را به‌طور رایگان برای مردم محدوده خود انجام دهند. در این گزارش بر آنیم تا با معرفی مراکز خدمات جامع سلامت منطقه‌۱۱ به شرح خدماتی که آن‌ها ارائه می‌دهند بپردازیم. در منطقه‌11، پنج مرکز خدمات جامع سلامت وجود دارد که در امامت‌۲۸، جلال آل احمد‌32، تقاطع فرهنگ با بولوار دانش‌آموز، صدف‌۲۸ و وکیل‌آباد‌۶۵ واقع شده‌اند. در هر مرکز جامع سلامت منطقه‌11 یک کارشناس بهداشت محیط حضور دارد که بر توزیع و عرضه مواد غذایی محدوده تحت پوشش خود نظارت دارد. این کارشناس از اماکن عمومی، سالن‌های ورزشی، آشپزخانه‌ها و ... بازدید و بر مسائل بهداشتی آن‌ها نظارت می‌کند. اصناف نیز برای دریافت کارت سلامت و معاینات شغلی خود باید به این کارشناس مراجعه کنند.

کارشناس بهداشت حرفه‌ای، بر کارگاه‌های شغلی نظارت دارد تا استانداردهایی مانند نور، صدا و ... در کارگاه‌ها تأمین باشد. کارشناس مبارزه با بیماری‌ها هم به تحلیل و بررسی آمارهای مراقبان سلامت می‌پردازد. علاوه بر این، در هر مرکز، یک نفر پرستار، یک نفر کارشناس سلامت‌روان و یک نفر کارشناس تغذیه وجود دارد. به طور تقریبی در ازای هر دو‌هزار‌و 500 نفر از مردم منطقه، یک مراقب سلامت حضور دارد و موظف است تمام ابعاد سلامت مراجعه‌کنندگان را طبق دستورالعملی که به آن‌ها اعمال شده، بررسی کند.مراکز خدمات جامع سلامت موظف هستند به سلامت کل جمعیت تحت پوشش منطقه خود، چه از لحاظ روحی و چه از لحاظ جسمی رسیدگی کنند.در این راستا، افراد به پنج رده سنی زیر پنج‌سال، شش تا ۱۷‌سال، ۱۸‌تا ۲۹‌سال، ۳۰‌تا ۵۹‌سال و ۶۰‌سال به بالا تقسیم‌بندی می‌شوند و افراد هر گروه سنی خدمات متناسب با خود را دریافت می‌کنند. 

خدمات درمانی افراد زیر ‌5سال

برای کودکان زیر پنج‌سال، علاوه بر انجام تمام مراحل واکسیناسیون، قد و وزن آن‌ها در فواصل زمانی مشخص تحت سنجش قرار می‌گیرد و چنانچه کودکی رشد مطلوب را نداشته باشد به پزشک متخصص ارجاع داده می‌شود. تمام والدین، مشاوره تغذیه دریافت می‌کنند تا با آگاهی، تغذیه سالم را برای کودک خود فراهم کنند. علاوه براین قطره‌های آهن و مولتی ویتامین نوزادان به طور رایگان در اختیار والدین قرار می‌گیرد. ارزیابی بینایی، غربالگری شنوایی، آزمایش کم کاری مادرزادی تیروئید و معاینه دندان از دیگر خدمات مربوط به این گروه سنی است.

خدمات درمانی افراد 6 تا 17‌سال

برای افراد شش تا ۱۷‌سال یک ارزیابی کلی از سلامت آن‌ها صورت می‌گیرد. همچنین برای سنجش سلامت روحی و روانی آن‌ها پرسشنامه استانداردی تدوین شده که به هر پاسخ آن امتیازی تعلق می‌گیرد. بر اساس امتیاز نهایی که فرد کسب می‌کند مشخص می‌شود، آیا دچار یا در معرض اختلال روحی و بیماری‌هایی نظیر استرس، افسردگی و...هست یا نه. چنانچه در این مرحله فرد مشکلی داشته باشد به مشاور ارجاع داده می‌شود. هر فرد برحسب ویژگی‌های جسمانی خود مشاوره‌های تغذیه‌ای دریافت می‌کند. افراد مبتلا به چاقی و لاغری بیش از حد و یا سایر مشکلاتی که نیاز به ویزیت پزشک و تجویز دارو دارد، به پزشک ارجاع داده می‌شوند. برای افراد این گروه سنی، واکسیناسیون، فلورایدتراپی و معاینه دهان و دندان نیز صورت می‌گیرد. همچنین سؤالاتی از والدین نوجوانان پرسیده می‌شود تا بر اساس آن، چنانچه فردی در معرض خطر اعتیاد قرار داشت شناسایی شود. 

118380.jpg

خدمات درمانی افراد 18‌تا 29سال

افراد گروه سنی ۱۸‌تا ۲۹‌سال از نظر سوابق بیماری‌های فردی، خانوادگی و ارثی بررسی می‌شوند تا عوامل و نشانه‌های خطر شناسایی شود. بر روی این افراد، غربالگری بیماری‌های قلبی عروقی ‌صورت می‌گیرد و فشارخون و قند آن‌ها نیز سنجیده می‌شود تا بدینوسیله افراد در معرض خطر، شناسایی و به پزشک ارجاع داده ‌شوند. شیوه زندگی افراد نیز بررسی می‌شوند و چنانچه از نظر تغذیه و فعالیت‌های فیزیکی دچار اشتباهاتی باشند مشاوره‌های لازم را دریافت خواهند کرد. معاینه دهان و دندان، انجام واکسیناسیون، بررسی سلامت روان و سلامت باروری زنان، از دیگر خدمات مربوط به این گروه سنی است. همچنین، کتاب‌هایی در قالب بسته‌های خود‌مراقبتی تدوین شده و به جوانان علاقه‌مند که تمایل دارند سفیر سلامت باشند اهدا می‌شود. جوانان با مطالعه و عمل به آموزش‌های این کتاب‌ها علاوه بر سلامت جسم و روح خود، به ارتقای سلامت اطرافیانشان کمک می‌کنند. 

خدمات درمانی افراد 30‌تا 59‌سال

در گروه سنی ۳۰‌تا 59‌سال، علاوه بر خدمات گروه قبلی، برخی بیماری‌های شایع زنان همچنین غربالگری سرطان‌های پستان، دهانه‌رحم و انتهای روده بزرگ ‌بررسی می‌شود. ‌این غربالگری‌ها هزینه بالایی برای دولت دارد اما از آنجایی که سرطان‌های یاد شده، شایع هستند و اگر زود تشخیص داده شوند، قابل درمان می‌باشند، در تمام مراکز خدمات جامع سلامت، این غربالگری‌‌ها انجام می‌شود. ‌در راستای طرح خطرسنجی سکته‌های قلبی و عروقی، آزمایش قند و چربی برای این گروه سنی انجام و به افراد گفته می‌شود تا چه حد در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار دارند و هر‌چند‌وقت یک‌بار باید آزمایش‌هایشان تکرار شود. سلامت عمومی و فشار‌خون افراد نیز سنجش و چنانچه علائم بیماری در فرد مشاهده شود به پزشک ارجاع داده می‌شود تا تحت درمان قرار گیرد. بیماری‌های شغلی افراد این گروه سنی نیز بررسی و در صورت لزوم درمان‌های لازم برای آن‌ها ارائه می‌شود. 

خدمات درمانی افراد 60سال به بالا

افراد سنین 60سال به بالا از ارزیابی‌های دوره‌ای سلامت بهره‌مند و سوابق بیماری‌های فردی، خانوادگی و ارثی آن‌ها بررسی می‌شود و مشاوره‌های تغذیه دریافت می‌کنند. سنجش بینایی و شنوایی، ارزیابی بی‌اختیاری ادرار، مراقبت‌های دهان و دندان، واکسیناسیون و آموزش دارویی، از دیگر خدماتی است که به افراد این گروه سنی تعلق می‌گیرد. تست‌های سلامت‌روان مانند سنجش سطح استرس و افسردگی از افراد گرفته و در صورت لزوم به روان‌شناس ارجاع داده می‌شوند. افراد این گروه سنی از نظر اختلال حافظه نیز ‌سنجش و درمان‌های لازم برای آن‌ها انجام می‌شود. علاوه بر این، بیماری‌های شغلی‌شان تحت درمان قرار می‌گیرد. آموزش‌های لازم درباره مصرف داروها را نیز دریافت و در صورت لزوم، توسط پزشک، مکمل‌های دارویی برای آن‌ها تجویز می‌شود.

خدماتی که در بالا برای گروه‌های سنی مختلف گفته شد در تمام مراکز جامع خدمات سلامت منطقه‌۱۱ به طور کاملا رایگان ارائه می‌شود. فقط برای بعضی خدمات مانند دندان‌پزشکی نیاز به پرداخت وجه است که آن هم با نرخ دولتی محاسبه می‌شود و بسیار کمتر از تعرفه‌های آزاد پزشکان خصوصی است.

اما برای اینکه شهروندان بتوانند از این خدمات بهره‌مند شوند باید به نزدیک‌ترین مرکز جامع سلامت محل زندگی خود مراجعه کرده و به ایجاد پرونده الکترونیکی اقدام کنند. در این مرحله فقط به کد ملی افراد نیاز است و یک نفر از افراد خانواده می‌تواند برای سایر اعضا، پرونده تشکیل دهد. پس از تشکیل این پرونده، افراد متناسب با گروه سنی خود از خدمات مربوط بهره می‌برند. 

رضایت نسبی مردم از خدمات مراکز جامع سلامت منطقه‌11

برای اینکه از نزدیک با کیفیت کار آشنا شویم، سری به یکی از مراکز جامع خدمات سلامت منطقه‌۱۱ زدیم و به گفت‌وگو با مراجعه‌کنندگان آن پرداختیم. در این بین اکثر شهروندان از این طرح و خدمات مربوط به آن اطلاعی نداشتند. برای آگاه‌کردن مردم، از بعضی مراجعه‌کنندگان خواسته می‌شود ابتدا پرونده الکترونیکی تشکیل دهند است تا بتوانند خدمات مورد نظر خود را دریافت کنند هرچند این موضوع برخی افراد را ناراحت کرده بود اما عده‌ای دیگر هم به راحتی با آن کنار می‌آمدند و در صدد تشکیل پرونده بودند. شلوغ‌بودن این مرکز جامع خدمات سلامت و تعداد زیاد مراجعه‌کنندگان آن موجب شده بود برخی پرسنل وقت و حوصله لازم را نداشته باشند که برای مردم توضیح دهند چرا باید پرونده تشکیل دهند و چه خدماتی در انتظارشان است اما وقتی ما در مصاحبه‌های خودمان این موضوع را برای مردم بیان کردیم، عده‌ای ناامیدانه می‌گفتند خدمات دولتی ضعیف است و نمی‌توان به آن امیدی داشت اما عده‌ای دیگر که تعدادشان هم کم نبود از این که قرار است چنین خدماتی دریافت کنند بسیار خوشحال می‌شدند. این افراد که از تعرفه‌های پزشکی آزاد دل‌خوشی نداشتند معتقد بودند مراکز جامع سلامت، خدمات درمانی خوب و چشمگیری دارند. این افراد امیدوار بودند با توسعه خدمات مراکز جامع سلامت، مردم بتوانند از امکانات بهداشتی بیشتری بهره‌مند شوند. مرضیه غفوری که مادر یک نوزاد سه‌ماه است به خبرنگار ما گفت: از دوران بارداری به مراکز جامع سلامت محله زندگی‌ام مراجعه و از خدمات آن‌ها استفاده می‌کنم. به گفته او پرسنل فعلی مراکز جامع سلامت مانند ماماهای قدیم نیستند چراکه نیروهای جدید پزشک هستند و دارو تجویز می‌کنند. او که قرص‌های دوران بارداری‌اش را به طور رایگان دریافت کرده است، توضیح می‌دهد: درست است که داروها ایرانی هستند اما کیفیت خوبی دارد و نمی‌توان گفت بیمار را با داروی بی‌کیفیت از سر باز می‌کنند.

او اکنون داروهای مکمل مربوط به رشد فرزندش را نیز به طور رایگان از همین مراکز دریافت می‌کند و از این طرح بسیار راضی است.

غفوری همچنین از مشاوره‌های تغذیه‌ای برای خود و فرزندش بهره برده و معتقد است اگر در دوران بارداری اطلاعات تغذیه‌ای درست در اختیارش قرار نمی‌گرفت مانند قدیم فقط غذاهایی مصرف می‌کرد که احساس سیری کند اما با دریافت این اطلاعات متوجه نکاتی شده و می‌داند که چطور تمام ویتامین‌ها، پروتئین‌ها و کالری مورد نیاز بدن خودش و فرزندش را با همان مواد غذایی موجود در خانه تأمین کند. 

فاطمه محمدی هم که مادری میان‌سال است، اظهار کرد: همسرم فوت کرده و منبع درآمدی ندارم. هزینه‌های پزشک خصوصی خیلی زیاد است و برای همین هرقدر فرزندانم اصرار کنند که به پزشک بروم، نمی‌روم اما به تازگی پسرم متوجه خدمات درمانی مراکز خدمات جامع سلامت شده است و امروز به اینجا آمده‌ایم تا برایم پرونده تشکیل دهد. او به خدمات این مراکز خوش‌بین بوده و امیدوار است از این طریق بتواند سلامت خودش را بهبود بخشد.

در ادامه، گفت‌و‌گوی داشتیم با دکتر ناصر امینی، رئیس مرکز بهداشت شماره یک مشهد تا در مورد کیفیت طرح و چگونگی اجرای آن توضیحات بیشتری برایمان بگوید.

تحت پوشش قرار‌گرفتن 30‌درصد مردم منطقه

وی اظهار کرد: در راستای برنامه ششم توسعه، طرح تحول نظام سلامت تدوین و سال ۹۴‌به دانشگاه علوم پزشکی ابلاغ شد. در این راستا غیر از خدماتی که مربوط به بیمارستان‌ها بود، در حوزه بهداشت از ما خواسته شد که مراکز جامع سلامت را راه‌اندازی کنیم و مرکز بهداشت شماره یک مشهد در حال حاضر پنج مرکز خدمات جامع سلامت دارد.

وی با بیان اینکه در مراکز جامع سلامت، تمام موارد مربوط به سلامت یک فرد بررسی می‌شود، گفت: تقریباً به ازای هر د‌وهزار‌و 500 شهروند، یک مراقب سلامت داریم که افراد تحت پوشش خودش را از نظر سلامت‌روان و جسم، غربالگری می‌کند.

118379.jpg

امینی افزود: خدمات فعلی ما نسبت به گذشته خیلی فرق کرده و اگر مردم از کم و کیف این خدمات اطلاع داشته باشند آن‌قدر تعداد مراجعه‌کنندگان افزایش می‌یابد که باید تعداد مراکزمان را گسترش دهیم. 

وی با بیان اینکه در حال حاضر حدود ۳۰‌درصد جمعیت منطقه‌۱۱ تحت پوشش مراکز جامع سلامت قرار گرفته و دارای پرونده الکترونیکی هستند، اظهار کرد: همین که افراد پرونده تشکیل دهند سیستم ما به گونه‌ای است که هر‌وقت زمان معاینات دوره‌ای آن‌ها فرا برسد به سرپرست خانواده پیامک داده و از آن‌ها درخواست می‌شود که به مرکز مراجعه کنند.

رئیس مرکز بهداشت شماره یک مشهد درباره ضرورت و اهمیت مراقبت‌هایی که در مراکز جامع سلامت انجام می‌شود، توضیح داد: عده‌ای از افراد با این تصور که دردی ندارند و فعالیت‌های روزانه و طبیعی خودشان را انجام می‌دهند، گمان می‌کنند سالم هستند و به پزشک مراجعه نمی‌کنند این در حالی است که برخی بیماری‌ها مانند دیابت، فشار خون یا برخی سرطان‌ها ممکن است تا مدت‌ها علائمی نداشته باشند که خود فرد بتواند متوجه بیماری شود اما اگر همین فرد به پزشک مراجعه کند، در یک بررسی عمومی، بیماری‌اش تشخیص داده می‌شود.

وی ادامه داد: ۵۰‌درصد افرادی که دیابت دارند از بیماری خود آگاه نیستند و اگر این ناآگاهی آن‌ها ادامه داشته باشد ممکن است فرد حتی بینایی‌اش را از دست بدهد، این در حالی است که در غربالگری‌های مراکز خدمات جامع سلامت، بیماری‌های افراد مشخص می‌شود.

گستردگی و انسجام خدمات درمانی دولتی

امینی در پاسخ به اینکه برخی گمان می‌کنند خدمات بخش دولتی ضعیف‌تر از بخش خصوصی است، گفت: نه تنها این‌گونه نیست بلکه به نظر من بخش دولتی از امکانات و گستردگی بیشتری برخوردار است.

وی توضیح داد: برخی بیماری‌ها مانند فشار خون بالا در مادران باردار مساوی با مرگ مادر است و بلافاصله باید حاملگی را خاتمه داد. در چنین شرایطی اگر مامای ما ببیند مادری این بیماری را دارد، بلافاصله خودش با اورژانس تماس گرفته و مادر را به بیمارستانی که از قبل مشخص شده اعزام می‌کند. در بیمارستان به سرعت و بدون نوبت، مادر بستری می‌شود. حتی اگر خانواده او حاضر به ختم حاملگی نباشند افرادی را نزد آن‌ها می‌فرستیم تا موضوع را برایشان توضیح داده و رضایت آن‌ها را کسب کنند اما در مراکز خصوصی چنین هماهنگی‌های گسترده‌ای را نمی‌بینیم.

امینی افزود: در بخش خصوصی فقط بیماری که فرد برای آن مراجعه‌کرده توسط پزشک معاینه و درمان می‌شود اما در مراکز جامع سلامت، تمام فاکتورهای سلامتی افراد سنجش می‌شود

وی تصریح کرد: ما منکر این نیستیم که در مراکز درمان خصوصی برای افراد وقت بیشتری گذاشته می‌شود، خلوت‌تر است و ممکن است برخورد بهتری داشته باشند اما در بخش دولتی گستردگی و هماهنگی زیادی بین بخش‌های درمانی وجود دارد.

وی در پایان با اشاره به اینکه از سال ۹۵‌تاکنون تعداد مراکز جامع سلامت مشهد از ۸۹ به ۱۲۴‌مرکز ارتقا پیدا کرده و تعداد پایگاه‌های سلامت از ۲۲۲ به ۲۸۴ پایگاه رسیده است، افزود: هر قدر مردم بیشتر به ما مراجعه کنند و تعداد پرونده‌های فعال بیشتری داشته باشیم امکانات و اعتبارات گسترده‌تری به ما داده می‌شود و می‌توانیم خدمات را گسترش دهیم.

وی در پایان از مردم خواست با مراجعه به مراکز جامع سلامت، سلامت خود و خانواده‌شان را ارتقا دهند و در این بین چنانچه انتقاد یا پیشنهادی داشتند از طریق سامانه سینا آن را اعلام کنند.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی