• خانه
  • فرهنگی
  • نمایش رضوی محمد رحمانیان به جای پایتخت معنوی ایران در تهران به روی صحنه رفته‌است/ جای خالی «لیلا و چند مسافر» در مشهد
کد خبر : 85184
/ 11:33

نمایش رضوی محمد رحمانیان به جای پایتخت معنوی ایران در تهران به روی صحنه رفته‌است/ جای خالی «لیلا و چند مسافر» در مشهد

اجرای عمومی «لیلا و چند مسافر» در روزهایی که به میلاد امام هشتم(ع) ختم می‌شود، تأکید دوباره این کارگردان مطرح بر فلسفه‌ای است که در این نمایش رضوی آورده است.

نمایش رضوی محمد رحمانیان به جای پایتخت معنوی ایران در تهران به روی صحنه رفته‌است/ جای خالی «لیلا و چند مسافر» در مشهد

مریم قاسمی: «راه به این دوری رو اومده تا من یه روز از روزهای خدا تو زندگیم صداش بزنم و بگم یا امام رضا...یا امام رضا.... قصه یه کبوتر حرم که این‌همه راه بال زد تا هراز، تا با خونش جون من و بقیه زوار رو بخره....»
یک تاکسی زرد رنگ در عمق صحنه‌ خوابیده است. صحنه تاریک و خلوت است. زیر نور موضعی، اولین مسافر پا روی صحنه می‌گذارد؛ در واقع بر دنیای خالی از معنای خود. می‌خواهد راهی مشهد شود. مسافر قصه خودش را دارد. بعد از او مسافر دیگری پا به صحنه می‌گذارد و بعد از او مسافری دیگر... چند مسافر در جاده که انبوه اندوهشان تحلیل می‌رود تا به نقطه‌ای در عمیق‌ترین لایه وجودشان می‌رسد. نقطه‌ای که صدا زدن امام رضا(ع) همچون سنباده‌ای بر جسمی زبر، روحشان را صیقل می‌دهد.
شاید بهترین محل برای نشان دادن زندگی این آدم‌ها صحنه تئاتری باشد که محمد رحمانیان سپید موی، با نگاه جدی‌اش از پایین صحنه آن را کارگردانی کرده باشد. او روی این صحنه آدم‌هایی را متولد کرده است که بین چنگ‌زدن‌هایشان روی زندگی، اعتقادشان را به‌یاد می‌آورند.
این نشان‌دهنده هوشمندی و نگاه عمیق محمد رحمانیان است که کمبود اعتقاد در زندگی انسان‌ها را وصل عشق مردم به امام رضا(ع) کند. اجرای عمومی «لیلا و چند مسافر» در روزهایی که به میلاد امام هشتم(ع) ختم می‌شود، تأکید دوباره این کارگردان مطرح بر فلسفه‌ای است که در این نمایش رضوی آورده است.

از «مسافران» تا «لیلا و چند مسافر»
بازگشت محمد رحمانیان در صحنه به موضوعات رضوی، پس از سال‌ها فاصله گرفتن از تئاتر، غیر از آنکه اتفاق خوبی برای تئاتر کشور محسوب می‌شود، یک رویداد هنری بزرگ برای مشهد و خراسان هم هست. «لیلا و چند مسافر» تلفیقی از دو نمایش از کارهای پیشین محمد رحمانیان است که سال‌های پیش در جشنواره‌ها به نمایش درآمده اما این روزها به اجرای عموم گذاشته شده است. نمایش «لیلا» سال ۷۸ یک شب در جشنواره موسیقی اجرا شده و نمایش «مسافران» سال ۸۵ در اختتامیه تئاتر رضوی در تالار وحدت به روی صحنه رفته بود.
در « لیلا و چند مسافر» بازیگران مطرحی چون علی عمرانی، فریبا متخصص، مهتاب نصیرپور، افشین هاشمی، احسان کرمی، سعید توکلی و... بازی می‌کنند.

آخرین کار نمایشی رحمانیان، نمونه قوی تئاتر رضوی
«لیلا و چند مسافر» آخرین کار نمایشی محمد رحمانیان است که در پنج اپیزود ساخته شده است. هر کدام از این بخش‌ها قصه یکی از مسافران را تعریف می‌کند. از زنی که همسر بیمارش را تیمار می‌کند تا جوانی سرگشته در دنیای امروز. این نمایش از همان سال که در اختتامیه تئاتر رضوی اجرا شد، به عنوان یکی از کارهای قوی در حوزه تئاتر رضوی محسوب می‌شود و بارها با کارگردانان مختلف در سراسر کشور روی صحنه رفت. پرداختن کارگردانان حرفه‌ای تئاتر به موضوعات رضوی، تا حد زیادی می‌تواند به این حوزه تئاتر قوت ببخشد و از نظر محتوا به آن عمق بدهد. این موضوع به ویژه در مقایسه با سایر تئاترهای کار شده در بخش رضوی که به دلیل اجرا در جشنواره آماده می‌شوند در خور تأمل است.

تک نوازی موسیقی مقامی خراسان در هنر تهران
هر اپیزود «لیلا و چند مسافر» نشان‌دهنده فرهنگ، اندیشه و قشر خاصی از آدم‌ها هستند. در بین این بخش‌ها، نگاه ویژه‌ای به خطه موسیقی شده است. این اپیزود را بازیگر مشهدی، سعید توکلی، بازی می‌کند.
قصه دوتارنوازی خراسانی که یکی از مسافران نمایش است. این فرد از بخشی‌های ساکن قوچان و کرمانج است و سال‌هاست دوتار نوازی می‌کند. او برای اجرای دوتار به تهران دعوت شده است که بعد از اجرا در تالار وحدت اتفاقی برایش رخ می‌دهد. همین اتفاق او را راهی مشهد می‌کند و به زیارت امام رضا(ع) می‌رود.
با توجه به اینکه در بخشی از نمایش تصویر هنرمند موسیقی مقامی بزرگ خراسان یعنی حاج قربان سلیمانی روی صحنه می‌نشیند، می‌توان نقش پررنگ خراسان و موسیقی مقامی خراسان را در فرهنگ و هنر پایتخت مشاهده کرد. این موضوع نشان‌دهنده دقت و ظرافت نگاه رحمانیان به آیین‌ها و فرهنگ در پیوند با مذهب است.

نگاه محمد رحمانیان به تئاتر مذهبی
کار کردن درباره اعتقادات مذهبی همیشه کار سختی است که از پس هرکسی برنمی‌آید. این‌طور کارها نیازمند نگاه و اندیشه است. در غیراین صورت کارهای مذهبی به‌ویژه در زمینه تئاتر می‌شود کارهای بسیار ضعیف، سطحی و بدون عمق. اما محمد رحمانیان با به نمایش درآوردن زندگی‌ آدم‌هایی که خیلی چیزها را تجربه و مسیر زیادی از عمرشان را طی کرده‌اند، توانسته مذهب را در زندگی آن‌ها به خوبی جای دهد، نقشش را تعریف کند و برای اندیشه‌های مذهبی در جای خودش فلسفه درستی تعریف کند. این فلسفه شاید جواب سؤال بسیاری از افراد باشد که هنوز بین مذهب و روشنگری معلق مانده‌اند.
در واقع آدم‌های نمایش محمد رحمانیان روی صحنه‌ای پا می‌گذارند که مرز تئاتر حرفه‌ای و تئاتر مذهبی است. اتفاقاتی که روی این صحنه می‌افتد یک جور یادآوری است برای آن‌هایی که در گورستان روزمرگی اجتماعی خود دفن شده‌اند و حالا اعتقاد مذهبی یک جایی که فکرش را نمی‌کنند، ناجی‌شان می‌شود.

موسیقی نمایشی، مذهبی
یکی از ویژگی‌های مهم تئاتر «لیلا و چند مسافر» اجرا در قالب موسیقی نمایش و اجرای خواننده است. این ویژگی در کارهای دیگر محمد رحمانیان نیز به چشم می‌خورد اما با توجه به فضای خاص نمایش و مسافران، استفاده از موسیقی به گونه‌ای نبوده است که موسیقی سوارکار باشد. بلکه موسیقی به خوبی توانسته به کمک بازی قوی بازیگران و صحنه‌پردازی دقیق کارگردان
بیاید.
این نمایش به طورکلی با نگاه پررنگی نسبت به موسیقی روی صحنه است. علیرضا افکاری در جدیدترین تجربه همکاری محمد رحمانیان، موسیقی «لیلا و چند مسافر» را ساخته است. همین‌طور این همکاری، فرصت تجربه نیما مسیحا برای خوانندگی روی صحنه تئاتر را نیز مهیا کرده است.
نیما مسیحا در جایی از تجربه متفاوت در این پروژه گفته است: «پیش از این تجربه خواندن در تئاتر را نداشتم و این اولین تجربه من بود. خودم به کارهای آقای محمد رحمانیان علاقه دارم و پیشنهاد حضور در این پروژه ازطرف آقای علیرضا افکاری مطرح شد و با کمال میل پذیرفتم. در ادامه جلساتی داشتیم و آقای رحمانیان در تمامی مراحل تولید پروژه‌های خود حضور دارند و در نمایش «لیلا و چند مسافر» هم این‌طور بود. در جلسات مربوط به موسیقی هم حضور داشتند و انتخاب‌های مشترکی داشتیم.»

شش قطعه موسیقی در نمایش
نیما مسیحا در نمایش «لیلا و چند مسافر» شش قطعه در این نمایش اجرا می‌کند. به غیر از قطعه عاشق‌ترین او سایر کارها جدید هستند. پنج قطعه دیگر این نمایش در آلبوم جدید مسیحا نیست و برای همین پروژه تولید شده است. موسیقی کارها را علیرضا افکاری ساخته و در بخش ترانه هنرمندانی نظیر محمدسعید میرزایی، محمد سلمانی و سپیده ذهنی همکاری داشتند.

نمایشنامه مذهبی به‌دور از حرف‌های تکراری
رحمانیان که نویسنده نمایشنامه «مسافران» نیز هست در سال ٨۵ آن را در قالب کتاب چاپ کرده و به بازار فرستاده بود. این نمایشنامه که ممکن است هنوز هم در کتاب‌فروشی‌ها یافت شود، از معدود نمایشنامه‌های مذهبی محسوب می‌شود که آدم موقع خواندنش احساس نمی‌کند یک مشت شعار و حرف‌های تکراری تحویل می‌گیرد. این نمایشنامه از پنج اپیزود برای اجرای صحنه تشکیل شده که هر بخش به طور مجزا به نگارش درآمده است. با این حال می‌بینیم همه آن‌ها به شکلی به هم مربوط هستند.

تمایل محمد رحمانیان به اجرا در مشهد
با اینکه به دلیل مشغله‌های فراوان محمد رحمانیان موفق نشدیم در این فرصت کوتاه با او هم‌صحبت شویم اما از تمایل باطنی او برای اجرای نمایشش در مشهد آگاه شدیم. این کارگردان سرشناس معتقد است اجرای «لیلا و چند مسافر» در مشهد اتفاق خوبی خواهد بود و در صورتی که شرایط اجرا در مشهد وجود داشته باشد مقدمات این اجرا را فراهم می‌کند و گروهش را راهی دیار امام رضا(ع) خواهد کرد.
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی