کد خبر : 85623
/ 09:12
گزارشی از فعالیت‌های جهاد دانشگاهی خراسان رضوی به مناسبت سالروز تأسیس این نهاد

فرهنگی اما انقلابی

شانزدهم مرداد سالروز تأسیس جهاد دانشگاهی است. این مجموعه فرهنگی در سال١٣۵٩ به عنوان نهادی انقلابی و برآمده از انقلاب فرهنگی راه‌اندازی شد.

فرهنگی اما انقلابی

به گزارش شهرآراآنلاین،هدف از این اقدام، تحقق بخشیدن به اهداف انقلاب فرهنگی بیان شد و طی سال‌های بعد و با مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز پژوهش‌های علمی و فعالیت‌های فرهنگی وظایف این مجموعه شمرده شد. جهاد، نهادی غیردولتی تلقی می‌شود و برخی وظایف آن عبارت‌اند از: تبلیغ و ترویج فرهنگ و هنر اسلامی و ایجاد آمادگی فکری و مکتبی در قشر جوان برای مقابله با غرب زدگی و انحرافات، ایجاد تشکیلات مناسب به‌منظور تألیف و ترجمه و انتشار کتاب و نشریات علمی و فرهنگی و تولید مواد کمک‌آموزشی، ارائه خدمات علمی‌فنی در زمینه‌های مختلف مورد‌نیاز جامعه و جز این‌ها. به مناسبت سالروز راه‌اندازی جهاد دانشگاهی با دو تن از مسئولان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی درباره این نهاد فرهنگی و برنامه‌هایش گفت‌وگو کرده‌ایم که دستاورد آ‌ن گزارش پیش‌ روست

فراز و فرودهای یک نهاد فرهنگی

یکی از بخش‌های جهاد دانشگاهی، سازمان دانشجویان است. با مدیر اجرایی سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی بیشتر درباره فعالیت‌های فرهنگی سازمان همکلام شده‌ایم. حسین یوسفی فعالیت‌های سازمان دانشجویان و هر مجموعه دانشجویی‌ای را که در دانشگاه فعالیت می‌کند وابسته به دولت و حکومت می‌خواند. او درباره فعالیت‌های دو دهه اخیر این بخش می‌گوید: شرایط فعالیت‌های دانشجویی پس از رکودی که تا پیش از سال ٧۶ حاکم بود کم‌کم رونق گرفت و از سال ٧٨ ما به اسم سازمان دانشجویان و از ٧٩ به‌شکل جدی در مشهد فعالیتمان را آغاز کردیم. در آن شرایط، به عنوان جزوی از جریان فعال و پرجنب‌و‌جوش دانشجویی اقدامات ما صورت می‌گرفت. در دولت دوم اصلاحات، این فعالیت‌ها هم‌زمان با التهابات روز جامعه، تا اندازه‌ای کمتر شد.

یوسفی ادامه می‌دهد: در دولت آقای احمدی‌نژاد فضای حاکم بر فعالیت‌های دانشگاه بالطبع با تعطیلی برخی جریان‌های دانشجویی مانند انجمن‌های دانشجویی یا شورای صنفی دستخوش برخی تغییرات هویتی هم شد ولی در عین حال، این فعالیت‌ها حفظ گردید. سازمان دانشجویان در دولت دوم آقای احمدی‌نژاد باز هم با مشی اعتدالی‌ای که داشته است فعالیت خود را حفظ می‌کند. به‌هرحال جهاد یک نهاد انقلابی دانشگاهی است که همیشه فرایندهای دانشگاهی و اعتدالی داشته است. شاید راز ماندگاری آن هم در همین رویکرد اعتدالی و فعالیت‌های مستمر و پیوسته و فارغ از بحث‌های سیاسی باشد.

مدیر اجرایی سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی استان اظهار می‌کند: در پنج‌سال دولت آقای روحانی و با توجه به شعارهای دولت مبنی بر بازتر شدن فضای فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی در دانشگاه‌ها فعالیت‌های ما هم گسترده‌تر و پویاتر شده است.

در اوایل دهه ٩٠ سازمان دانشجویان با برگزاری کارگاه‌های ادبی و دعوت از اهالی قلم از دیگر شهرهای کشور و برگزاری جشنواره داستان‌های بومی، دوره شکوفایی را پشت سر گذاشت اما رفته رفته این فعالیت‌ها کم‌رنگ‌تر شد. مدیر اجرایی سازمان دانشجویان در این زمینه خاطرنشان می‌کند: مجموعه‌های دانشجویی قائم به افرادی هستند که در آن فعالیت می‌کنند. ما در مقطع یادشده دانشجوی بسیار علاقه‌مند و پرتلاشی در عرصه ادبیات داشتیم که مسئولیتش در کانون ادب و هنر سازمان کارنامه پربار یادشده را به دنبال داشت. پس از او، نبود چنین شخصیتی اقدامات مدنظر را با افول روبه‌رو کرد. از سویی، بسته‌بودن درهای فعالیت‌های دیگر در مقطع موردنظر از جمله فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی سبب شد که بخش ادبی که کار در آن راحت‌تر بود پررنگ شود.

این مسئول فرهنگی اساسا دغدغه‌های دانشجویان امروز را در مقایسه با گذشته سطحی‌تر می‌داند و می‌گوید: گسترش فضای مجازی نگاه‌ها را سطحی‌تر کرده است و این در دغدغه‌های دانشجویان کاملا مشهود است. اگر آن‌ها را با دانشجویان دهه‌های ۶٠، ٧٠ و ٨٠ مقایسه کنیم، درخواهیم یافت که هر‌چه جلوتر آمده‌ایم، فاصله بیشتر شده است. متأسفانه تغییرات در ‌سال‌های اخیر مثبت نبوده است و بر خلاف انتظاراتی که بعضا از مجموعه دانشجویی وجود دارد، دانشجویی که در نظام خانواده و آموزش و پرورش رشد کرده و وارد مجموعه دانشگاهی شده است، در کنار فعالیت‌های درسی، ممکن است بخشی از وقت خود را به برنامه‌های فرهنگی سازمان دانشجویی اختصاص دهد. در واقع، ساختار و شاکله ذهنی آن‌ها شکل ‌گرفته است و ‌تغییرپذیر نیست.

یوسفی فعالیت‌های سازمان را همخوان با ذائقه و دغدغه دانشجو می‌خواند اما یادآور می‌شود ‌این رسالت هم وجود دارد که دانشجویان به سمت هدفمندتر شدن پیش بروند: البته متأسفانه طی سال‌های گذشته فاصله آنچه دانشجویان درست می‌دانند با آنچه ساختارهای عمومی نظام مناسب می‌داند زیاد شده است. از این رو، کار ما و هر مجموعه دانشجویی دیگر برای پر کردن این فاصله به‌‌مراتب سخت‌تر شده است.

مدیر اجرایی سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با بیان اینکه از لحاظ نظارتی تاکنون مشکلی نداشته‌اند تصریح می‌کند: به هر حال، سازمان دانشجویان یک مجموعه دانشجویی معتدل است که زیر نظر جهاد فعالیت می‌کند و محل فعالیت‌هایش نیز در خود دانشگاه است. از این رو، هم باید ملاحظات جهاد را به‌عنوان نهادی انقلابی رعایت کند و هم ملاحظات یک مجموعه دانشگاهی چون فردوسی و علوم پزشکی را به عنوان محل برگزاری فعالیت‌هایش. دانشجویی هم که با این مجموعه همکاری می‌کند باید در نظر داشته باشد که شرایط اینجا سخت‌گیرانه‌تر از دیگر مجموعه‌های فرهنگی است. با این همه، حساسیت یا تفاوتی خاص در این قسمت وجود ندارد و فعالیت‌ها در چهارچوب کلی کشور انجام می‌شود.

فردگرایی نهادی: مهم‌ترین مؤلفه متمایز کننده جهاد دانشگاهی

حمیدرضا بیدخوری، معاون پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، جهاد دانشگاهی را نه اداره یا مؤسسه که مکتب می‌داند و می‌گوید: جهاد دانشگاهی از آغاز نهادی دانش‌بنیاد بوده که توانسته است مکتبی فناورانه را با خود به میدان آورد. در دهه ٧٠ که مسئله فناوری در کشور مانند امروز مطرح نبود، چرخه فناوری با امکانات محدود در جهاد دانشگاهی طراحی و اجرا شد اما در هیچ دوره‌ای، از تمام ظرفیت‌ جهاد به‌اندازه لازم بهره برده نشد که بازوی توسعه فناوری در دولت یا ساختار قانون‌گذاری یا قضایی کشور باشد.

بیدخوری با بیان اینکه فرهنگ جهادی می‌تواند موجب گفت‌وگوی ارکان چرخه فناوری و در پی آن سبب غلبه بر مشکلات متعدد این ساختار شود می‌افزاید: اگر مقررات خوبی نداشته باشیم و این مقررات به‌خوبی اعمال نشود، نمی‌توان انتظار داشت که فناوری‌های تأثیرگذار به بازار بیاید.

او تأکید می‌کند: اگر فردی یا دانشگاهی فقط روی انتشار دانش تمرکز دارد باید هدایت شود و حوزه فناوری در آن مرکز تقویت شود.

معاون پژوهشی جهاد دانشگاهی استان رسالت جهاد دانشگاهی را انجام پژوهش‌های بنیادی، توسعه‌ای و کاربردی می‌خواند و می‌گوید: تمرکز ما روی حوزه کاربردی است و بر آنیم که از پژوهش‌های بنیادی در مراکز علمی دیگر یا در برخی زمینه‌ها از انتقال فناوری استفاده کنیم، آنچه ما در کشور چندان در آن موفق نبوده‌ایم، اینکه از فناوری‌های موجود در دنیا استفاده کنیم و با انتقال و بومی‌سازی آن در موارد دارای اضطرار زمانی در چرخه فناوری میان‌بر بزنیم.

بیدخوری در عین حال با یادآوری اینکه ما به لحاظ علمی عقب‌مانده نیستیم اظهار می‌کند: ما رشد علمی درخور توجهی داشتیم و در بعضی زمینه‌ها در سطح بین‌المللی رتبه داریم. در بسیاری از موارد نیز جزو کشورهای متوسط به بالا قلمداد می‌شویم.

او می‌گوید: جهاد دانشگاهی ویژگی‌هایی دارد که در هیچ بخش خصوصی و دولتی‌ای پیدا نمی‌شود. ما به لحاظ ساختاری، ابتدا فرهنگی بودیم و بعد گرایش‌های پژوهشی یافتیم و به دنبال هر کارکردی که در جهاد داریم، از فرهنگ آن نیز برخورداریم. ما نوعی از فردگرایی نهادی را شاهد هستیم و اولویت‌مان با نهاد است، نه تک‌روی، و نیز با وجود نظام مدیریت مشارکتی، پژوهشگران از آزادی عمل زیادی برخوردار هستند 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی