کد خبر : 85666
/ 08:45
آوارگی حیوانات و تعطیلی یک جاذبه گردشگری ارمغان مدیریت نادرست

باغ وحش در آمپاس

اتفاقات پیش‌آمده در باغ‌وحش وکیل‌آباد نه‌تنها دوستداران محیط زیست، که دل بسیاری از آدم‌های کوچه و خیابان را هم به درد آورد. با این احوال، اگر امروز از مشهدی‌ها درباره وجود باغ‌وحش بپرسید، بی‌شک بسیاری از آنان تعطیلی آن را سودمندتر می‌دانند. اما این تصمیم بسیار احساسی است. امروزه باغ‌وحش‌ها تنها یک جاذبه گردشگری به شمار نمی‌روند، که اساسا وسیله‌ای برای حفظ نسل حیات وحش هستند.

باغ وحش در آمپاس

سمیرامنشادی-شهرآراآنلاین، اگر باغ‌وحش تعطیل شود، نباید از خود پرسید حیواناتی که متحمل آسیب‌های جدی و برگشت‌ناپذیر می‌شوند، حیواناتی که از قاچاقچیان حیات‌وحش مسترد می‌شوند و دیگر توان بازگشت به زیستگاه طبیعی را ندارند، در کجا باید تیمار و نگهداری شوند؟ آیا با پاک‌کردن صورت‌مسئله، حیوانات مجروح و آسیب‌دیده نیز محو می‌شوند؟ جمعیت اوریکس عربی در سال‌١٩۶٢‌میلادی به‌واسطه تکثیر در باغ‌وحش از انقراض نجات یافت، در همان زمان ببر مازندران در پارک ملی گلستان به‌واسطه شکارهای بی‌رویه، در‌حالی‌که نمونه آن به هیچ باغ وحشی فرستاده نشده بود، منقرض شد حال باید با خود فکر کنیم بودن یا نبودن؟!

باغ وحش؛ سوغات فرنگ ناصرالدین‌شاه

نگهداری از حیواناتی چون شیر، ببر و فیل، یکی از سرگرمی‌های خلفا و پادشاهان قدیم بود که شکوه دربار را نشان می‌داد. این را می‌توان در نقوش برجسته روی سنگ‌های باز‌مانده از دوره ساسانی نیز مشاهده کرد. اما عامه مردم نیز از تماشای حیوانات وحشی بی‌بهره نبودند؛ آنان به‌واسطه معرکه‌گیرها می‌توانستند نمایش شیر و خرس و میمون را تماشا کنند. با تمام این‌ها نخستین باغ‌وحش به سبک جدید، سوغات ناصرالدین‌شاه از فرنگ بود. این باغ‌وحش یا «مجمع‌الوحوش» ابتدا در خیابان لاله‌زار و سپس دوشان‌تپه راه‌اندازی شد.

اولین باغ‌وحش مشهد در خیابان خواجه‌ربیع

سال‌١٣٣٨ بود که برای اولین‌بار باغ‌وحش وارد مشهد و در خیابان خواجه‌ربیع افتتاح شد. این باغ‌وحش خصوصی بود و توسط شخصی به نام «رستمی» در فضایی به مساحت هزار‌و۵٠٠ تا دو‌هزار متر‌مربع تأسیس شد. در این باغ‌وحش، قفس حیوان‌ها دور‌تا‌دور محوطه بود و از حیوانات مختلف حداقل یک عدد وجود داشت. این باغ‌وحش تا سال‌١٣۵٩ فعالیت می‌کرد، اما به‌دلیل گسترش شهر و وجود مشکلات زیست‌محیطی، به پارک وکیل‌آباد که آن زمان خارج از شهر محسوب می‌شد، انتقال یافت.

باغ وحش کوهسنگی

بعد‌از باغ‌وحش خواجه‌ربیع می‌توان از باغ‌وحش کوهسنگی یاد کرد که در سال‌های بین ۴٠ تا ۴۵ در منتهی‌الیه شمال غربی کوهسنگی افتتاح شد. این باغ‌وحش توسط شخصی به نام «قاسم شهسوار» تأسیس شده بود و در سال‌های بین ۶٩ تا ٧٠ که شهر گسترش پیدا کرد، به ویلا‌شهر در طرقبه منتقل شد. ۵٠گونه و در کل ١٠٠‌حیوان در باغ‌وحش کوهسنگی نگهداری می‌شد. خرس، شیر، میمون، روباه، شغال و آبزیانی مثل ماهی و مار، از‌جمله این حیوانات بودند. دیوارهای این باغ‌وحش تا چند سال اخیر که ساختمان‌سازی انجام نشده بود، وجود داشت، اما در عملیات ساخت‌و‌ساز تنها آثار به‌جا‌مانده از این باغ‌وحش نیز از بین رفت. در سال‌١٣٨٠ باغ وحش ویلا با اعتراض‌های انجمن حمایت از حیوانات به‌دلیل رعایت‌نکردن حقوق حیوانات و استاندار‌دنبودن تعطیل شد. برخی از حیوان‌های این مجموعه در طبیعت رها شدند، گروهی دیگر به صاحبانشان برگردانده شدند و سایر حیوان‌ها نیز به باغ‌وحش وکیل‌آباد تحویل داده شدند.

باغ‌وحش پارک ملت

از بدو تأسیس پارک ملت در سال‌١٣۴٣ چندین گونه حیوان و پرنده را در مکانی بعد‌از استخر فعلی جای داده بودند. این باغ‌وحش هم به‌دلیل استقبال‌نکردن مردم و تصمیم مدیریت وقت پارک ملت در سال١٣٧٨ بسته شد.

٢ باغ‌ پرندگان که دیگر نیست

باغ پرندگان دهکده شاندیز واقع‌در دهکده تفریحی‌توریستی شاندیز با جمع‌آوری چندین‌گونه پرنده تا دو سال گذشته فعالیت داشت، اما به‌دلیل نداشتن مجوزهای لازم تعطیل شد.

باغ پرندگان پدیده شاندیز نیز به‌دلیل رعایت‌نکردن مسائل زیست‌محیطی تعطیل شد. البته باید به این موضوع نیز اشاره کرد که در طرح‌ها و پروژه‌‌های جدید کوهسنگی هم شرکت مشاور پیش‌بینی باغ‌وحش را کرده بود، اما این طرح اجرایی نشد.

باغ وحش وکیل‌آباد

باغ‌وحش وکیل‌آباد که همین چند روز پیش تعطیل شد، تنها باغ‌وحش فعال مشهد به شمار می‌رفت. این باغ‌وحش با وسعت چهار هکتار در سال‌۵٩ راه‌اندازی شد و عنوان «بزرگ‌ترین باغ‌وحش شهر» را از آن خود کرد. صاحب این باغ‌وحش فرزند همان رستمی، اولین سازنده باغ‌وحش در مشهد، است. در این مجموعه، ۱۲۵‌گونه جانوری شامل ۴۹‌گونه پرندگان، ۶۱‌گونه پستانداران و جوندگان، ۵‌گونه خزندگان و ۱۰‌گونه آبزیان نگهداری می‌شد که جمعا تعداد آن‌‌ها به ۸۱۲عدد می‌رسید.

یک پیشنهاد

علی نبوی، کارشناس گردشگری، با اشاره‌به تعطیلی باغ‌وحش وکیل‌آباد می‌گوید: همه دنیا برای جذب گردشگر، پارک‌های وحش یا پارک طبیعی دارند که حیوانا‌ت بومی و محلی خود را در آن نگهداری می‌کنند. مشهد نیز به‌طور‌قطع به چنین فضایی نیاز دارد؛ البته به نظر می‌رسد اگر بخواهیم همپای کشورهای اروپایی پیش برویم، باید محیطی فراهم کنیم که حیوان‌ها در زیستگاه خود باشند و انسان‌ها برای دیدن محیط زندگی آن‌ها بروند. نکته دیگر اینکه در این پارک طبیعی باید از حیوان‌های بومی و محلی استفاده کرد؛ زیرا گردشگران برای تماشای حیوانات بومی منطقه که در هیچ‌جای دیگر دنیا وجود ندارد،می‌آیند.

سال‌٩٨؛ ایجاد اولین سافاری پارک ایران در مشهد

به‌طور‌حتم شما هم گردشگرانی را دیده‌اید که در ماشین‌هایی مخصوص نشسته‌اند و در حیات‌وحش می‌چرخند و حیوانات را تماشا می‌کنند. این موضوع آن‌قدر جذاب و هیجان‌انگیز است که هر بیننده‌ای را به وجد می‌آورد. هنوز تعداد این پارک‌های طبیعی حیات وحش در دنیا بسیار کم است، اما خبر خوب اینکه قرار است به‌زودی چنین پارکی در مشهد ایجاد شود. دکتر صحابی، مدیر‌عامل شرکت توسعه گردشگری هفت‌حوض، که کارهای اجرایی این پارک طبیعی را برعهده دارد، با اعلام این خبر به شهرآرا می‌گوید: برای اولین‌بار در ایران، شاهد راه‌اندازی و افتتاح چنین پارکی در منطقه گردشگری توریستی هفت‌حوض هستیم. دکتر صحابی می‌افزاید: این طرح با هدف پرکردن اوقات فراغت مشهدی‌ها و ماندگاری بیشتر زائران و گردشگران، تماشای محیط زندگی جانوران از نزدیک و گرفتن عکس و فیلم از آنان از خردادماه امسال کلید خورده است و تا سال‌٩٨ نیز به بهره‌برداری خواهد رسید. در این طرح، بازدید‌‌کننده با ماشین‌های مخصوص سافاری منطقه را دور می‌زنند و با گونه‌های مختلف جانوران، آبزیان و علف‌خواران آشنا می‌شوند. در چشم‌انداز بعدی این پارک در‌نظر داریم حیوانات گوشت‌خوار را با رعایت اصول هم‌جواری با گیاه‌خواران اضافه کنیم. وی ادامه می‌دهد: برای گردش در محوطه ١٨ماشین شاسی‌بلند مخصوص سافاری در‌نظر گرفته شده است و یک راهنما ظرف مدت چهارساعت، پارک را به گردشگر نشان خواهد داد.

دکتر صحابی درباره گونه‌های حیوانی که قرار است در این پارک نگهداری شوند، بیان می‌کند: با‌توجه‌به پوشش گیاهی نزدیک طرق و نزدیکی پارک به رودخانه که بستر مناسبی برای آبشخور حیوان‌ها محسوب می‌شود، قرار است حیوانات بومی مانند کل، بز کوهی، گوزن زرد و... در آن نگهداری شوند. این باغ‌وحش حصار آجری ندارد و برای جلوگیری از فرار حیوان‌ها از دیوارهای الکتریکی که شوک کمی به حیوان وارد می‌کند استفاده شده است؛ همچنین این دیوار الکتریکی مانع‌از واردشدن حیوانات درنده می‌شود.

دکتر صحابی با اشاره‌به اینکه کل مساحت پروژه حدود دو‌هزار و ٢٢۵هکتار است، توضیح می‌دهد: حدود ٢٠٠هکتار منطقه نمونه ملی گردشگری در هفت‌حوض داریم که زیرساخت‌های اولیه آن فراهم شده و شامل نمازخانه، نیروگاه خورشیدی، سرویس بهداشتی، زمین ورزش و فوتبال و... است.

وی درباره مساحت پارک طبیعی (سافاری پارک) و تیمارگاه حیوانات در بوستان طبیعی هفت‌حوض می‌گوید: مساحت این پارک طبیعی حدود ٣٠هکتار است و برآورد شده که حدود ۴٠میلیارد‌ریال هزینه دارد.

بی‌نظیرترین دهکده برای حیوانات در قزوین

دهکده طبیعت قزوین با ١٠هکتار وسعت، جزو ۱۶‌جاذبه گردشگری منحصر‌به‌فرد کشور به شمار می‌رود. در این دهکده می‌توانید شاهد هم‌زیستی مسالمت‌آمیز درندگان و حیوانات اهلی در‌کنار هم باشید. سگ با بزرگ‌ترین گربه‌سان جهان، هم‌بازی است. گراز، سر به سر گاو می‌گذارد، لاک‌پشت، تمساح‌سواری می‌کند.

استانداردترین باغ وحش ایران در تهران

باغ وحش پارک ارم که در زمینی به وسعت ۵‌هکتار از ١١٠‌گونه جانوری نگهداری می‌کند، یکی از استانداردترین باغ‌وحش‌های ایران به شمار می‌رود. حدود ۶٠‌درصد این حیوانات، بومی ایران و باقی از نقاط دیگر دنیا به‌ویژه آفریقا به ایران آورده شده‌اند

لندن؛ نخستین

نخستین باغ وحش به شیوه جدید در سال ۱۸۲۸ در لندن بازگشایی شد.

این باغ‌وحش از آن سال تا کنون فعال است ومیزبان ۶۹۸ گونه مختلف جانوری است.

چین؛ متفاوت‌ترین

در باغ وحش «له‌لدو» چین، جای انسان‌ها و حیوان‌ها عوض شده است. در این باغ وحش عجیب‌و‌غریب، مردم سوار خودروهای قفسی‌شکل می‌شوند و به محلی می‌روند که حیوانات در آن آزادانه در حرکت‌اند.

نیویورک؛ بزرگ‌ترین درون‌شهری

باغ‌وحش برانکس با ٢۵۶‌هکتار بزرگ‌ترین باغ وحش شهری دنیا محسوب می‌شود.۶۵٠‌گونه مختلف از حیوانات (و حدود شش‌هزار حیوان) در این باغ‌وحش نگهداری می‌شوند.

تورنتو؛ بزرگ‌ترین در دنیا

باغ وحش تورنتوکانادا با ٧١٠‌هکتار مساحت، به‌عنوان بزرگ‌ترین باغ وحش دنیا شناخته شده است. این باغ‌وحش ۵٠٠ گونه و پنج‌هزار حیوان را در خود نگه ‌می‌دارد.

برلین؛ پر‌حیوان‌ترین

باغ جانورشناسی برلین بااینکه فقط ٨۴‌هکتار مساحت دارد، بیشترین گونه جانوری جهان را در خود جای داده است. حدود هزار و ۵٠٠‌گونه و ٢٠‌هزار حیوان در این باغ وحش زندگی می‌کنند
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی