کد خبر : 86934
/ 07:42
گفت‌وگو با فرشته ابراهیمی، هنرمند خراسانی تقدیر‌شده در جشنواره بین‌المللی «مبارک»

عروسک‌هایی که از دل نوشته‌ها می‌آیند

فرشته ابراهیمی، هنرمند خراسانی، سال‌هاست در زمینه‌های نویسندگی، کارگردانی و عروسک‌سازی در عرصه تئاتر فعالیت می‌کند؛ در این میان موضوعی که او را به هنرمندی شناخته‌شده در سطح کشور تبدیل کرده، ساخت حدود ۶٠٠ عروسک است.

عروسک‌هایی که از دل نوشته‌ها می‌آیند

شکیبا افخمی‌راد| فرشته ابراهیمی، هنرمند خراسانی، سال‌هاست در زمینه‌های نویسندگی، کارگردانی و عروسک‌سازی در عرصه تئاتر فعالیت می‌کند؛ در این میان موضوعی که او را به هنرمندی شناخته‌شده در سطح کشور تبدیل کرده، ساخت حدود ۶٠٠ عروسک است. اتفاقی که باعث تقدیر از این هنرمند خراسانی در هفدهمین جشنواره بین‌المللی عروسکی «مبارک» در شهریورماه امسال شد. به بهانه تقدیر از این هنرمند با او گفت‌وگویی ترتیب دادیم تا بیشتر با ٢٠ فعالیت حرفه‌ای‌اش در زمینه تئاتر عروسکی آشنا شویم.

 

اولین بار چه زمانی ایده ساخت عروسک به ذهنتان رسید؟

اولین باری که عروسک ساختم ١۶ سالم بود. آن زمان می‌خواستم در مدرسه یک نمایش عروسکی اجرا کنم، بنابراین براساس آیتیم‌های کوتاهی که از ساخت عروسک‌های اسفنجی در تلویزیون دیده بودم، با قیچی و اسفنج‌های معمولی شروع به ساخت عروسک کردم. چون آن زمان پرداخت و اصول اولیه را بلد نبودم، عروسکم فانتزی شد و خروجی خوبی نداشت،اما در هرحال ساخت این عروسک باعث شد من به این هنر علاقه‌مند شوم و در این مسیر راهم را ادامه دهم.

 

مسیر حرفه‌ای‌تان چه زمانی آغاز شد؟

در سال‌های پایانی دهه ٧٠، آقای غریب‌پور یک دوره آموزشی یک‌ماهه در تهران برگزار کردند و من در این دوره کوتاه حضور داشتم و بعد از آن نیز روی کتاب‌های او و گفته‌هایش کار کردم. در این بین پیش‌زمینه‌ای که در هنرهای نقاشی و مجسمه‌سازی داشتم، سرعت یادگیری من را بیشتر کرد. من در طول سال‌های فعالیتم در زمینه عروسک‌سازی سعی کردم به صورت تجربی با انواع جنس‌ها و مواد مختلف مثل فلز، چوب، ابر و اسفنج یا ظروف بازیافتی کار کنم و از هرکار تجربیاتی به‌دست آورم. در واقع عروسک‌هایی که تا به امروز ساخته‌ام حاصل تجربه بیست‌ساله من است، تجربه‌هایی که با دیدن، شنیدن، خواندن، انجام دادن و آزمون و خطا کردن به‌دست آمده‌ است.

 

باتوجه به اینکه شما ٢٠ سال است در این حرفه فعالیت می‌کنید، رازهای ماندگاری یک عروسک را در چه می‌دانید؟

مخاطب تئاتر خاص و محدود است، بنابراین ما نمی‌توانیم آن‌چنان که باید روی شخصیت‌ها مانور دهیم. اما برخی از عروسک‌های تئاتری کاراکترهایی ملموسی دارند و مردم با آن‌ها ارتباط برقرار می‌کنند. اگر این عروسک‌های تئاتری رسانه‌ای شوند و آیتم‌هایی برای آن‌ها ساخته شود، به شخصیت‌هایی ماندگار تبدیل خواهند شد. در این بین شبکه‌های مجازی که این روزها بخشی از زندگی مردم هستند، قطعا در جا افتادن شخصیت یک کاراکتر مؤثر خواهند بود. ما برای یک کاراکتر خوب می‌توانیم قصه‌ها و داستان‌های مختلف بسازیم؛ به طور مثال در ایران، ما داستان‌های مبارک را داریم. از آنجایی که این عروسک یک کاراکتر شناخته شده و ملی است، در هر دوره می‌تواند یک داستان متفاوت داشته باشد. مردم نیز می‌دانند قرار است با شخصیتی فکاهی و طنز مواجه شوند که قرار است با برقرای دیالوگ‌هایی با تماشاچی در عین مطرح کردن مسائل اجتماعی، ایجاد خنده کند. به این ترتیب مردم این عروسک را دنبال می‌کنند؛ اتفاقی که برای مبارک افتاده‌ است می‌تواند برای دیگر عروسک‌ها نیز رخ دهد.

 

در آثار خودتان کدام کار را ماندگار می‌دانید؟ یا فکر می‌کنید کدام اثر ویژگی خاصی داشته‌ است؟

در سال ١٣٨١ برای یک مجموعه تلویزیونی عروسکی به نام«برفک»ساختم، این کار که آیتم‌های کوتاهی داشت و مسائل اجتماعی را مطرح می‌کرد، اولین تجربه من در تلویزیون بود و آن دوره محبوبیت زیادی پیدا کرد. اما از آنجا که پخش این مجموعه متوقف شد، عروسک نیز از ذهن مردم رفت. همچنین جدیدترین اثرم، یک عروسک گاو است و در نمایشی به اسم «غول بابا» به اجرا درآمد، این عروسک نیز محبوب شد و مردم با آن ارتباط برقرار کردند.

 

کاراکتر یک عروسک برای شما چطور شکل می‌گیرد؟ آیا ممکن است در طی مراحل ساخت تغییراتی در آن ایجاد شود؟

من بیش از هر موضوعی ابتدا شخصیت‌ها را در ذهنم طراحی می‌کنم. بعد از آن پیش‌طرح‌های مختلفی از یک شخصیت ایجاد می‌شود و من از میان آن‌ها یک پیش‌طرح را انتخاب می‌کنم. در نهایت نیز برای انتخاب نهایی با کارگردان و نویسنده مشورت می‌کنم. از طرفی دیگر، من با دست طراحی می‌کنم و هنوز به سمت نرم‌افزارهای کامپیوتری سه‌بعدی نرفته‌ام؛ چون وقتی کاری را سه‌بعدی طراحی می‌کنید، شخصیت برای کارگردان شناخته می‌شود، بنابراین مجبور هستید با همان فرم کار را تا پایان ادامه دهید. من طراحی با دست را انتخاب کرده‌ام تا در طی انجام کار ایده‌های جدیدتری را که به ذهنم می‌رسد در طرح اعمال کنم و شخصیتی که خودم و کارگردان کار دوست داریم، خلق شود.

 

فکر می‌کنید نسل جدید همچون نسل قدیم با عروسک‌ها ارتباط برقرار می‌کنند؟

عروسک‌های دوره‌های قبل مثل کلاه‌قرمزی و شخصیت‌هایی از این دست که بین مردم رواج داشته‌اند، این روزها نیز محبوبیت دارند. رابطه‌ای که میان شخصیت و تماشاچی برقرار می‌شود، دیالوگ‌های صداپیشه‌ها و نقش عروسک‌گردان‌ها همه به ماندگار شدن یک شخصیت کمک می‌کند. یعنی نمی‌توان گفت چون نسل امروز از نسل قبلی متفاوت هستند، این عروسک‌ها مورد پسند واقع نمی‌شوند. ما می‌توانیم از عروسک‌ها و شخصیت‌های قدیمی استفاده کنیم ولی ویژگی‌های امروزی و گفت‌وگوها و دیالوگ‌هایی را که این روزها میان مردم رواج دارد چاشنی کار کنیم.

 

شما علاوه بر عروسک‌سازی در زمینه کارگردانی و نویسندگی تئاتر نیز فعال هستید. آیا می‌توانید در انجام یک کار بر هر ٣ موضوع تمرکز داشته باشید؟

من ترجیح می‌دهم کارهایی را که می‌نویسم خودم بسازم. چون من در زمان نوشتن متن آن را تصور کرده‌ام و بخش اجرای آن را به صورت ذهنی پیاده کرده‌ام اما این اتفاق مدتی است به دلیل وسواس داشتن من در کار و کم بودن زمان رخ نداده‌ و باعث شده‌ است من نتوانم به صورت مستقل کارگردانی کنم. به این ترتیب سال‌هاست که کار اجرایی نکرده‌ام و کارگردان نبوده‌ام، اما از طرف دیگر کار من به‌عنوان کسی که طراح است و به او نمایشنامه داده می‌شود تا براساس آن تکنیک خاصی را برای کار در نظر بگیرد، در واقع نیمی از کار کارگردانی است.

 

از شما برای ساخت نزدیک به ۶٠٠ عروسک در این دوره از جشنواره تقدیر شد. چطور در طی این سال‌ها به این تعداد رسیدید؟

تعداد عروسک‌های من بیش از ۶٠٠ عدد است، اما ۵٩۴ عروسک، عکس‌هایشان موجود است، در واقع از ۶٠ عروسک تصویری وجود ندارد. من ساخت این تعداد عروسک را تقریبا طی ١٩ سال کار حرفه‌ای انجام دادم. بیشتر آن‌ها را خودم طراحی کردم، البته در این بین تعدادی طرح نیز توسط دوستان به من ارائه شده‌ است ولی اکثر عروسک‌ها را خودم براساس نمایشنامه و فیلم‌نامه طراحی کرده‌ام و ساخته‌ام.

 

در ساخت عروسک دوست دارید به عدد خاصی برسید؟

کمیت برای من هیچ‌وقت مهم نبوده‌ است. در واقع من زمانی که به خودم آمدم و عروسک‌هایم را شمارش کردم، دیدم به این تعداد رسیده‌اند.

 

در طی دوران فعالیتتان عروسک یک شخصیت حقیقی را خلق کرده‌اید؟

حدود ١٢ سال پیش یک اثر برای برنامه نقد و طنز یکی از شبکه‌های سراسری افغانستان ساختم که چهره آقای کرزای بود و خیلی هم مورد استقبال قرار گرفت.

 

آیا الان ساخت عروسک شخصیت خاصی را در ذهن دارید؟

تا الان به این مسئله فکر نکرده‌ام.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی