کد خبر : 86957
/ 10:15
در نخستین هم‌اندیشی آموزه‌های احیا و مرمت در هویت شهری مطرح شد

بازآفرینی بازار فرش برای احیای هویت شهری

بلاتکلیفی 12 ساله طرح مرمت و احیای بازار فرش تمام شد.

بازآفرینی بازار فرش برای احیای هویت شهری

المیرا منشادی| بلاتکلیفی 12 ساله طرح مرمت و احیای بازار فرش تمام شد. درست سال 85 بود که برای نخستین بار بحث مرمت و احیای بازار فرش مطرح و مشاورها برای تهیه طرح نیز انتخاب شدند اما به دلیل اختلاف نظر در بین مسئولان شهری و میراث فرهنگی این مهم محقق نشد. با این حال سال گذشته بود که تقی‌زاده خامسی، شهردار مشهد، در بازدیدش از بازار فرش دوباره بحث مرمت و احیای این بازار تاریخی مشهد را مطرح کرد و خواستار ارائه طرحی برای مرمت و احیا شد. طرحی که در یک سال گذشته تهیه شد و بعد از بحث و بررسی‌های فراوان توسط سازمان‌های مختلف بالاخره 18 شهریور ماه در جلسه هم‌اندیشی آموزه‌های احیا و مرمت در هویت شهری، مرمت و احیای بازار فرش مشهد، مطرح شد.

 

بازار سنتی فرش، هویت تاریخی مشهد است

از آنجایی که بازارها همیشه نقش به‌سزایی در روابط اجتماعی و فرهنگی مردم داشته و دارند نگهداری و حفظ این بازارها در هویت شهری بسیار مهم است. این موضوع را محمدهادی مهدی نیا، رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای اسلامی مشهد، در ابتدای صحبتش در این هم‌اندیشی بیان کرد و گفت: در گذشته کارکرد بازارها، کافه‌ها، سینماها و... 

نسبت به امروز متفاوت بود. چرا که در این مکان‌ها روابط اجتماعی و آخرین تحولات سیاسی و فرهنگی شکل می‌گرفت که نمونه بارز این تحولات؛ انقلاب اسلامی ایران بود که از دل بازار و خیابان آغاز و پیروز شد.

وی ادامه داد: متأسفانه با مدرنیته شدن شهرها، کالبد اصلی شهر را خیابان تشکیل داد که این امر باعث زوال برخی آثار تاریخی مانند بازارهای قدیمی چون بازار سرشور مشهد شد اما آنچه امروز حائز اهمیت است احیای بازار بزرگ و قدیمی فرش مشهد است که از دیرباز و از زمان تیموری نقش به سزایی در اقتصاد و فرهنگ مردم مشهد داشته است.

مهدی‌نیا با بیان اینکه به سمت زنده‌سازی هویت تاریخی مشهد پیش می‌رویم، افزود: بازار فرش مشهد تنها بازار باقی‌مانده با سبک و سیاق سنتی در شهر است که برای مرمت و احیای آن باید اقدام جدی انجام داد؛ چرا که احیای تنها بازار سنتی فرش مشهد علاوه بر زنده‌سازی هویت تاریخی شهر تا حد زیادی هویت تاریخی مشهد را نیز باز می‌گرداند.

رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای اسلامی مشهد ادامه داد: اگر چه تا به امروز در بازسازی بافت‌های فرسوده عملکرد خوبی نداشتیم و با ادامه این روند بافت‌های فرسوده شهرمان رو به زوال خواهد رفت.

 

تأسیس سازمان بازآفرینی شهری

مهدی‌نیا ادامه صحبت‌هایش را به سازمان تازه تأسیس بازآفرینی شهری اختصاص داد و در توضیحش گفت: کمیسیون عمران شورای شهر برای بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری، سازمان بازآفرینی شهری ایجاد کرده است. این سازمان بعد از تأیید شورای شهر تأسیس می‌شود و تا ۲ ماه آینده، بافت فرسوده نیز متولی مشخصی پیدا خواهد کرد.

وی با اشاره به بودجه 20 میلیارد ریالی شهرداری مشهد درباره دفاتر تسهیلگری تصریح کرد: در بودجه امسال شهرداری مشهد ۲۰ میلیارد ریال برای ۲۰ دفتر تسهیلگری در نظر گرفته شده است تا با فعالیت این دفاتر نوسازی بافت‌های فرسوده تسهیل شود.

 

همکاری خوب شهرداری و میراث فرهنگی 

بنا به اذعان ابوالفضل مکرمی‌فر، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، بر خلاف اختلاف‌های بین شهرداری و میراث فرهنگی که در گذشته به تخریب تعدادی از آثار تاریخی منجر می‌شد، در دهه‌های اخیر همکاری خوبی بین این دو سازمان شکل گرفته است که نتیجه این همکاری شناسایی 8 محور درباره حفظ بافت تاریخی شهر است.

مکرمی‌فر، با بیان این جملات در ابتدای سخنان خود در این هم‌اندیشی و با تأکید بر همین همکاری به موضوع بازار فرش اشاره کرد و گفت: بازار فرش مشهد بازار تاریخی و هویت‌ساز و برای کسبه نیز بسیار با ارزش است.

وی همچنین در ادامه صحبت‌هایش به قدمت این بازار اشاره کرد و افزود: ایجاد بازار در ایران به 11 هزار سال قبل برمی‌گردد و واژه بازار؛ واژه‌ای ایرانی است که روی روند رو به رشد و همچنین رونق اقتصادی و اجتماعی مردم بسیار تأثیرگذار بوده است.

 

مرمت و احیای بازار فرش سرمایه اجتماعی است

سید محمدمهدی معینی، مشاور شهردار مشهد، نیز با اظهار اینکه مرمت و احیای بازار فرش نوعی سرمایه تاریخی و اجتماعی برای مشهد محسوب می‌شود که بسیار حائز اهمیت است، از تفاهم نسبی در حل مشکلات سر راه پروژه اجرای طرح بین سازمان‌های درگیر خبرداد. 

وی از اهمیت مرمت و احیای بازار فرش گفت و افزود: موافقت‌های اولیه برای احیا و مرمت این بازار با بازاریان، اوقاف و تا حدودی آستان قدس و نیز سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی میراث کشور دریافت شده است و مراحل پایانی را طی می‌کنیم.

معینی با بیان اینکه با وضعیتی که من در بازدید از بازار سرشور و همچنین بازار فرش دیدم نمی‌توان آنجا را بازار نامید، افزود: در سال گذشته با شهردار، از بازار سرشور بازدیدی داشتم و غیر از چند مغازه که در بدو ورود بازار بود؛ اثری از بازار ندیدم. اما آنچه از بازار قدیمی مشهد باقی مانده، یک اثر 150 متری با نام بازار فرش است که از مشخصات این بازار تقریبا 700 ساله، این است که یک راه مهم به داخل حرم دارد. همین مشخصه کافی است تا این بازار اثر مهمی برای ما باشد و به عنوان یک میراث از آن حمایت و به مرمت و احیای آن اهتمام کنیم.

وی در ادامه با اشاره به ویژگی بازار تاریخی فرش مشهد افزود: بازارها عرصه‌ عمومی و فضای شهری است و معتقدم راهی که انسان را می‌تواند از این معبر عبور دهد و به حرم برساند، مزیتی خاص است که این بازار دارد و برای زائران و تمام کسانی که در مشهد زندگی می‌کنند، بسیار حائز اهمیت است. ضمن آنکه بازارهای کنونی ما در تقابل و یا رقابت بسیار زیاد با بازارهای سنتی هستند و نقش بازارهای ما را کمرنگ کرده‌اند.

معینی ادامه داد: ما با یک رویکرد نوین مرمت و احیای بازار فرش را بازبینی کردیم و در یک کمیته هفت نفره موضوع را مطرح و بررسی کردیم تا بتوانیم به نتیجه‌ای مطلوب برای مرمت و احیای بازار فرش برسیم.

مشاور شهردار مشهد اضافه کرد: در گذشته بازارها دارای 4ویژگی اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، سیاسی و مذهبی بودند، در حالی که در بازارهای مدرن امروزی، تنها به بخش اقتصادی و فراغتی و تفریحی پرداخته می‌شود. همچنین، بازارها به عنوان قلب تپنده شهر در ساختار و شکل‌گیری شهر نقش عمده‌ای داشته‌، این در حالی است که در سال‌های اخیر این نقش‌ها در برخی شهرها رها شده است.

 

بازار فرش ورودی حرم مطهر

ساسان نوروزی، مشاور طرح مرمت و احیای بازار فرش مشهد، نیز در این هم‌اندیشی با اشاره به اینکه بازار فرش ورودی حرم مطهر است و در تهیه طرح نیز به این موضوع توجه شده است، ادامه داد:

بازار فرش مشهد یکی از قدیمی‌ترین و سنتی‌ترین بازارهای مشهد است که قدمت آن به دوره تیموری می‌رسد. این بازار در دوره قاجاریه با شروع خیابان‌کشی‌ها به دو نیم تقسیم شد که همین موضوع باعث افت رو به روز این بازار شده است.

وی اضافه کرد: از بازار در زمان تیموری مدارک و شواهد کالبدی در دسترس نیست اما بازار کنونی به شکل و شمایل الان آن چیزی است که از دوره قاجار برای ما به جا مانده است.

به گفته نوروزی، این بازار در دوره قاجار و در زمان سلطنت ناصرالدین شاه یک بار بازدید شد و در معماری آن بنا به دستور ناصرالدین شاه تغییراتی داده شد.

مشاور طرح مرمت و احیای بازار فرش مشهد در ادامه با اشاره به اینکه امتداد و مسیر حرکت بازار یک امتداد اصیل است، اظهارکرد: در طرح پیش‌بینی شده، امتداد و مسیر حرکت در بازار مورد توجه است و در طرح نیز مطرح شده که این مسیر نباید از بین برود.

نوروزی تصریح کرد: با حفظ مسیر، بازار فرش مشهد می‌تواند ورودی خوبی به حرم مطهر رضوی از سمت باب الهادی باشد.

وی ادامه داد: همچنین در تهیه طرح نیز کالبد اجتماعی و هویتی این بازار، تأکید و حفظ می‌شود.

نوروزی با اشاره به اینکه بازار فرش مشهد به دلایلی طی سال‌ها تخریب شده است و به مرمت و بازسازی هر چه زودتر نیاز دارد، تصریح کرد: این بازار بسیار فرسوده است و اصول ایمنی ابتدایی در آن وجود ندارد. نبود ایمنی تا به حدی است که آتش نشانی و بیمه در برابر حوادث احتمالی در این بازار سلب مسئولیت کرده است.

وی ادامه داد: به همین علت عزم مدیریت شهری مشهد بر مرمت و احیای این بازار بسیار حائز اهمیت و همراهی دستگاه‌های مرتبط برای احیای این بازار ضروری است.

121328.jpg

میراث فرهنگی متولی احیای بافت تاریخی است

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر نیز در حاشیه این هم‌اندیشی در جمع خبرنگاران گفت: میراث فرهنگی متولی اصلی احیای بافت تاریخی و همکاری بین این سازمان با شهرداری بسیار حائز اهمیت است.

بتول گندمی ادامه داد: دولت بودجه کافی برای احیای این بافت ندارد و اگر به صورت متمرکز به این کار اقدام کند، نتیجه مطلوب را نخواهیم گرفت.

طبق گفته‌های وی اگر بین اقدامات دولت و میراث فرهنگی تفکیکی قائل نشویم به طور حتم در آینده به مشکل برمی‌خوریم. میراث فرهنگی باید در این امر متمرکز شود و نتایج خود را در اختیار مدیران شهری قرار دهد تا با همکاری هم بتوانند بافت تاریخی را حفظ کنند.

 

جذب گردشگر

رئیس کمیسیون اقتصادی شورای اسلامی شهر نیز در حاشیه این هم اندیشی گفت: بازار فرش مشهد و همچنین بازار سرشور 2 بازار مهم مشهد محسوب می‌شوند که با احیای آن‌ها می‌توان به جذب گردشگر خارجی امید داشته باشیم.

احمد نوروزی افزود: احیای این بازار قدیمی و تاریخی مشهد باعث رونق اقتصادی نیز می‌شود. احیای میراث‌های تاریخی هویت بخشی به شهر است و این مهم به رونق اقتصادی نیز منجر می‌شود.

 

مرمت و احیای بازار فرش با همیاری و مشارکت کسبه

سیدمصطفی نعمتی، شهردار منطقه ثامن، نیز با تأکید بر ضرورت مرمت و احیای بازار فرش گفت: در دوره جدید مدیریت شهری خوشبختانه یک وفاق همگانی و یک عزم جدی میان همه دست‌اندرکاران امر برای احیای بازار فرش مشهد ایجاد شده است که امیدوار هستیم با همیاری و مشارکت همه جانبه بازاریان و کسبه روند احیا و مرمت بازار و همچنین تأمین ایمنی بنای آن هرچه سریع‌تر اجرایی شود.

 

خواهان احیای بازار فرش هستیم

مهدی زمانی خلیل آباد، دبیر همایش طرح احیای بازار فرش مشهد، نیز درباره این همایش بیان کرد: بازار فرش به دلیل قدمت، بافت تاریخی و معماری آن بسیار حائز است و شهرداری خواهان احیای بازار فرش است. در واقع هدف شهرداری منطقه این است که با توجه به قدیمی بودن این بازار و از بین رفتن فضای سنتی آن در طول سال‌ها، نگذاریم که این بازارها کمرنگ شوند و رونقی به آن‌ها ببخشیم.

وی ادامه داد: مرمت و احیای بازار فرش با همکاری بازاریان صورت خواهد گرفت و شهرداری منطقه ثامن در راستای احیای بافت فرسوده و هویت شهری نیز در این طرح پشتیبانی‌ها و همکاری‌های لازم را با کسبه و نهادهای دیگر انجام می‌دهد.

زمانی، با اشاره به اینکه شهرداری منطقه قصد دارد هویت را به بازار فرش بازگرداند، بیان کرد: در این همایش طرحی در این‌باره برای فعالان حوزه فرش و... ارائه می‌شود که پس از ارائه طرح،

به دنبال اجرای آن خواهیم رفت. ما می‌خواهیم افراد حاضر در این همایش، روابط ما را با بازاریان تسهیل کنند.

وی در پایان تأکیدکرد: ما نمی‌توانیم این چنین مکان‌هایی را تخریب و از آن‌ها به عنوان یک فضای شهری استفاده کنیم. در واقع باید به عنوان یک بازار از این مکان‌ها استفاده و آن را دوباره بازپیرایی کنیم. 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی