• خانه
  • یادداشت
  • اصلاح نظام بانکی با تأکید بر تحول در اندازه‌‏گیری حجم پول
کد خبر : 88324
/ 07:45
فرزانه صادقی

اصلاح نظام بانکی با تأکید بر تحول در اندازه‌‏گیری حجم پول

اصلاح نظام بانکی با تأکید بر تحول در اندازه‌‏گیری حجم پول

شهرآرا آنلاین - بسیاری از مطالعات تجربی در  سطح جهانی و به‌ طور مشخص بحران‎های اخیر در اقتصاد ایران ثابت کرده است که مشکلات عمده‌ در اقتصاد از جمله تورم، بیکاری، توزیع ناعادلانه ثروت و درآمد و ... ناشی از عرضه نادرست (وسیع یا محدود) پول می باشد. همچنین بیشتر اقتصاددانان بر این باورند که سیاست‎های پولی نادرست بانک‎های مرکزی منشأ بحران‎های مالی است. به‌ طور مثال، بارنت (٢٠١٢) در آخرین و جامع‏‌ترین کتاب خود (آمارهای پولی نادرست فدرال‌رزرو چگونه نظام مالی و اقتصاد را تضعیف کرده است؟) علت اصلی اشتباهات سیاستی بانک مرکزی ایالات متحده را آمارهای پولی نادرست می‎داند. همین باور می‎تواند درباره اقتصاد ایران نیز صادق باشد. برای درک اهمیت این امر برای اقتصاد ایران باید به این نکته توجه کرد که بر اساس بانکداری بدون ربا و حذف نرخ بهره از ابتدای انقلاب اسلامی تا ‌امروز، مدیریت حجم پول مهم‎ترین و اساسی‎ترین متغیر در سیاست پولی بانک مرکزی است. از این‌ رو، شناسایی دقیق حجم پول و آمارهای پولی درست برای اقتصاد ایران نیز امری لازم و ضرور به نظر می‌رسد.

 از منظر اندازه‎گیری، از دیرباز تاکنون محاسبه حجم  پول یا نقدینگی از طریق فرمول جمع ساده مقدار ریالی پول موجود در دست مردم و در حساب‌های بانکی صورت می‎پذیرفته ولی امروزه مجموعه تازه‎ای از پرسش‌‏ها حول گنجاندن دارایی‎های مالی در تجمیع‎های پولی و نحوه محاسبه حجم نقدینگی مطرح‌ شده است. روش جمع ساده به‌ طور واضح بیان می‌کند که همه دارایی‎های پولی شامل اسکناس و سکه در دست مردم و انواع سپرده‌های آن‌ها نزد بانک‎ها همچون حساب‌های جاری یا مدت‌دار با وزنی برابر با هم جمع می‎شوند. به‌ عبارتی‌ دیگر، این روش همه انواع دارایی‌های پولی فوق را یکسان فرض می‌کند و تفاوت‌های بنیادی آن‌ها را  نادیده می‌انگارد. از همین روی، کاملا واضح است که در مواجهه با آنچه به‌ عنوان تغییرات مهم در قیمت‎های نسبی این دارایی‎ها ظاهر می‌شود و در مواجهه با تحولات سریع و وسیع در نظام‌های بانکی به مدد فناوری‌های نوین، اکنون در سطح جهانی تلاش‌ها در عرصه‌های کلان و حاکمیتی، به سمتی پیش رود که بتواند با این تحولات همراه شود.

�برای این منظور باید به مبحث  اندازه‎گیری اقتصادی که یک زیررشته توانمند در زمینه اقتصاد است و با افزایش پیچیدگی‎ها طی بیش از یک قرن تکامل‌ یافته است بیش‌ از پیش رجوع شود زیرا در نبود آمار و اطلاعات دقیق و عمیق، سیاست‎‏گذاری در هر عرصه‎ای با شکست‏‌ها و بحران‎هایی جدی روبه‌رو خواهد شد. برای محاسبه حجم نقدینگی با عنایت به اهمیت آن در تحول نظام بانکی در عرصه علمی، بانک مرکزی باید استفاده از فرمول‎های جمع ساده در اندازه‎گیری و محاسبه حجم پول را کنار گذارد و از فرمول‎های جدید و دانش‎های به‎روز اندازه‎گیری اقتصادی همچون شاخص دیویژیا استفاده کند. بر این اساس است که می‌توان ادعا کرد تحول و تغییر در نظام آماری و اندازهگیری را باید پیش‌شرط تحول در ‎نظام بانکی دانست. 

 

 دکترای اقتصاد پولی

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی