• خانه
  • یادداشت
  • اصلاح نظام بانکی: الزامات و راهکارها
کد خبر : 88519
/ 08:20
حسین محمدی

اصلاح نظام بانکی: الزامات و راهکارها

اصلاح نظام بانکی: الزامات و راهکارها

از زمان تصویب قانون بانکداری بدون ربا در شهریور ١٣۶٢ بیش از ٣۵ سال می‌گذرد. این در حالی است که به اعتقاد بیشتر کارشناسان، این قانون نتوانسته است به اهداف تدوین‌شده برای آن که همان پیاده‌سازی احکام اسلامی در نظام بانکداری است دست یابد. بدتر آن است که رباخواری به‌ویژه در سال‌های اخیر به‌شدت افزایش‌یافته است و علاوه بر مؤسسات پولی و اعتباری، حتی برخی از اشخاص حقیقی نیز علنا در روزنامه‌های کثیرالانتشار به ترویج رباخواری اقدام می‌کنند و نام این کار را تأمین سرمایه و نظایر آن می‌گذارند. کافی است در بخش آگهی‌های روزنامه‌های کثیرالانتشار نگاهی داشته باشیم به آگهی‌هایی که با عنوان تأمین سرمایه، علنا به رباخواری اقدام می‌کنند و به دلیل شیوع گسترده این پدیده، اقدامی نیز برای مقابله با آن از سوی دستگاه‌های اجرایی و قضایی کشور صورت نمی‌گیرد. ریشه این مشکل بزرگ را نیز باید در قانونی دانست که اگرچه ممکن است برای سال‌های دهه ۶٠ کارآمد بوده باشد، به دلیل تحولات ساختاری و سریع در نظام بانکداری دنیا و کشور، به‌تدریج کارایی خود را از دست‌ داده است. پول و منابع مالی در یک اقتصاد نقش خون در بدن را ایفا می‌کند. بدیهی است ‌چنانچه گردش خون در بدن منظم و بدون مشکل باشد، کارکرد نظام ایمنی بدن و عملکرد ‌اجزای دیگر بدن انسان نیز طبیعی و مناسب خواهد بود ولی اگر به هر دلیلی نظام گردش خون در بدن از مبدأ، یعنی قلب، تا رگ‌ها و مویرگ‌ها و سلول‌های بدن با مشکل مواجه شود، عملکرد طبیعی بدن را نیز مختل می‌کند و به دنبال آن، بیماری‌های مختلفی چون فشار خون، کم‌خونی، فلج مقطعی و دائمی و نظایر آن پدید می‌آید. از این‌ رو، سیاست‌گذار باید به عملکرد و کارایی این بخش مهم از نظام اقتصادی کشور بسیار حساس باشد و با کنترل، به‌روزرسانی، استفاده از تجربیات جهانی و درمان سریع مشکلات، نگذارد مسائل و مشکلات بزرگ در اقتصاد کشور پدید آید. شواهدی چون نقدینگی بیش از ١٧٠٠ هزار میلیارد تومان و گسترش بی‌رویه آن به همراه مواردی چون ناکارآمدی نظام بانکی در تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در کشور، تورم دورقمی، نوسانات نرخ ارز و سرریز آن به ‌بازارهای موازی دیگر، مسابقه بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری برای پرداخت نرخ سود بیشتر به سپرده‌های افراد در سال‌های گذشته، ورشکستگی بسیاری از بانک‌ها و مؤسسات مالی اعتباری و حرکت بانک‌ها به سمت بنگاه‌داری و مشکلاتی نظیر آن، همگی، شواهدی محکم هستند که نشان می‌دهند نظام بانکداری در ایران کارآمدی لازم را ندارد و نتوانسته است اهداف مدنظر قانون‌گذار را برآورده کند. اکنون مدتی است که در دولت و مجلس شورای اسلامی، قصد اصلاح ساختار بانک مرکزی و نظام بانکداری کشور وجود دارد ولی به علت بوروکراسی‌های زیاد اداری، این طرح‌ها بسیار زمان‌بر است و از مرجع مشخصی نیز پیگیری نمی‌شود. با امید به اینکه هرچه سریع‌تر بتوان طرحی مناسب برای اصلاح نظام بانکداری کشور ارائه کرد، به این نکته مهم اشاره می‌شود که هرگونه اصلاحی در نظام بانکی کشور باید نهایتا به کاهش تدریجی و حذف نهایی نرخ بهره بانکی در مدت‌زمانی مشخص منتهی گردد. تجربه کشورهایی چون ژاپن نشان می‌دهد که می‌توان یک نظام بانکی کارآمد بدون بهره داشت به‌ سمت اقتصادی شفاف و کارآمد حرکت کنیم.شرط آنکه بخواهیم بسیاری از رانت‌ها را حذف کنیم و به 

 

اقتصاددان و عضو هیئت‌ علمی دانشگاه فردوسی مشهد

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی