کد خبر : 89255
/ 07:36
گفت‌وگو با حجت‌الاسلام علی غفوری‌منش، دبیر مجمع خطبای خراسان

وجه به مناسک باعث غفلت از اصل دین نشود

همه‌ساله از ابتدای محرم، لباس‌های مشکی را به تن می‌کنیم و راهی مجالس عزاداری حسین(ع) می‌شویم. حال سؤال اینجاست که چقدر این مجالس ما را به انسان‌های بهتری تبدیل می‌کند؟

وجه به مناسک باعث غفلت از اصل دین نشود

شهرآرا آنلاین - همه‌ساله از ابتدای محرم، لباس‌های مشکی را به تن می‌کنیم و راهی مجالس عزاداری حسین(ع) می‌شویم. حال سؤال اینجاست که چقدر این مجالس ما را به انسان‌های بهتری تبدیل می‌کند؟ تمام ادیان شعائر و مناسکی دارند، اما فسلفه اصلی ادیان آسمانی، ساختن انسان‌ها و جوامع انسانی بهتر است. البته رعایت و اجرای مناسک نیز به‌سبب تأثیرات اخلاقی‌ای که می‌توانند داشته باشند بسیار سفارش شده است. دراین خصوص با حجت‌الاسلام علی غفوری‌منش، دبیر مجمع خطبای خراسان، عضو مؤسسه تبلیغی فصل‌الخطاب، پژوهشگر و دانشجوی مقطع دکترای دانشگاه علوم اسلامی رضوی، درباره اهمیت توجه‌به ظاهر و باطن دین، ویژگی‌های برگزاری مراسم روضه‌خوانی و آسیب‌های عزاداری گفت‌وگو کرده‌ایم.

 

﷯ به نظر شما اجرای مناسک و شعائر دینی باید چه نقش و تأثیری بر باطن دین داشته باشد و آیا می‌‌توان یکی را بر دیگری ارجح دانست؟

دین یک ظاهر و پوسته دارد و یک باطن و عمق. متأسفانه برخی افراد، با نگاه‌های افراطی، به ظاهر دین توجه کرده و از عمق آن غافل شده‌اند و بعضی دیگر برعکس بر باطن دین تکیه کرده و از ظاهر آن چشم پوشیده‌اند؛ این درحالی است که هر دو نگاه اشتباه است. پوسته ظاهری دین و شعائر آن، محافظ اصل دین است، اما این لایه سطحی باید ما را به اصل و باطن دین برساند. برگزاری مراسم عزاداری برای سیدالشهدا(ع)، برپایی خیمه و ایستگاه‌های صلواتی، راه‌پیمایی اربعین، پوشیدن لباس مشکی و زدن پرچم و مانند آن، جزو شعائر و پوسته ظاهری دین است و حتما باید باشد، اما نحوه برگزاری ‌این شعائر باید به‌شکلی باشد که منجر به بهبود رفتار، رشد و کمال دین‌داران شود. مجالس امام‌حسین(ع) هم باید علاوه‌بر عاطفه‌محوری، محتوامحور هم باشد تا ما را به اصل دین برساند و منجر به تغییرات مثبت در حوزه خانواده، کسب و کار، اجتماع، فرهنگ و... شود؛ درغیراین‌صورت ما در لایه سطحی دین باقی مانده و به عمق آن نرسیده‌ایم.

 

﷯ در حال حاضر با چه آسیب‌هایی در عزاداری‌ها مواجه هستیم؟

به نظر من، مراسم عزاداری امام‌حسین(ع)، یک ظرفیت بزرگ برای مکتب شیعه است، اما متأسفانه طی سال‌های اخیر از این ظرفیت به‌درستی استفاده نشده و شاهد انحرافاتی مانند تجمل‌گرایی، مداحان و سخنرانان میلیونی، قلاده به گردن انداختن، قمه‌زنی، کم‌توجهی به حق‌الناس، استفاده از رقص نور و اشعار نامناسب هستیم. پیامبر(ص) فرمودند: «خداوند نسبت‌به حسین(ع) حرارتی در دل شیعیان قرار داده که تا روز قیامت خاموش نمی‌شود.» بنابراین برای جذب مردم و جوانان به مجلس عزای سیدالشهدا(ع) لازم نیست به اغراق، دروغ‌گویی، رقص نور و... متوسل شویم؛ بلکه طبق روایات اگر مردم زیبایی‌های کلام اهل بیت(ع) را بفهمند، خودشان از آن‌ها تبعیت می‌کنند.

 

﷯ چه روضه‌ای را می‌توان یک روضه خوب دانست؟

سخنرانان، مداحان و مسئولان هیئت‌ها باید همت کنند و عزمی جدی به کار گیرند تا در مجالس عزای امام‌حسین(ع)، سیره اهل بیت(ع) و زیبایی‌های دین گفته شود. مردم هم باید چنین مطالباتی داشته باشند و روضه‌ای را خوب بدانند که در آن تلنگرهای اخلاقی به آن‌ها زده شود و منجر به تغییر رفتارشان شود.

 

﷯ عزاداران باید به کدام نکات اخلاقی و دینی توجه داشته باشند؟

در این زمینه چند مثال کاربردی ذکر می‌کنم. درحالی‌که یکی از اهداف امام‌حسین(ع) ظلم‌ستیزی بود متأسفانه برخی کسبه را می‌بینیم که در مجلس عزای حسینی(ع) شرکت می‌کنند، اما زمان کسب دروغ می‌گویند، احتکار می‌کنند، حق کارگر را پرداخت نمی‌کنند و‌... تمام این‌ها به این دلیل است که خودمان را گرفتار ظاهر دین کرده و از باطن آن غافل شده‌ایم. ائمه ما مخالف کسانی بودند که فقط به ظاهر دین توجه می‌کردند، به‌عنوان مثال امام‌صادق(ع) در روایتی فرموده‌اند: «فقط به نماز، رکوع، سجود و گریه شبانه دیگران نگاه نکنید، بلکه ببینید چقدر امانت‌دار، صادق و با‌‌اخلاق هستند.»

 

﷯ چه مجلسی را می‌توان مجلس امام‌حسین(ع) دانست؟

مجلس امام‌حسین(ع) معیار دارد؛ مجلسی که در آن، مداح و سخنران به هر قیمتی و با بیان دروغ و تحریف و داستان‌های غیرواقعی، سعی در گریاندن مردم دارند، یا برای روضه‌خواندن مبالغ کلان دریافت می‌کنند، مجالسی که به‌جای محبت بین مؤمنین، گرفتار ریا، تجملات، چشم و هم‌چشمی شده و شرکت‌کنندگان یا برگزارکنندگان آن به غیبت، گران‌فروشی، زخم زبان، بداخلاقی و... می‌پردازند، یک مجلس منطبق بر معیارهای امام‌حسین(ع) نیست. در مجلس امام‌حسین(ع) مردم باید معرفت روشن‌تری درباره سیدالشهدا(ع) و اهل‌بیت پیدا کنند. زندگی امام‌حسین(ع) محدود به واقعه عاشورا نیست؛ ایشان ۱۰سال ولی خدا بودند، در دوران امام حسن مجتبی(ع) و امیرالمومنین(ع) زندگی می‌کردند و در کودکی با پیامبر(ص) هم‌نشین بوده‌اند که هر‌کدام از این‌ها، ابعاد و جلوه‌های بسیاری دارد و باید برای مردم بازگو شود.

 

﷯ آیا کسی که قرض یا حق‌الناس به گردنش است، می‌تواند سفره نذری بیندازد یا به سفر کربلا برود؟

وقتی امام‌حسین(ع) وارد کربلا شدند به یارانشان فرمودند اگر کسی حقی از مردم به گردنش است، برود آن را ادا کند و در کربلا نماند. اگر ما پیرو این امام بزرگوار هستیم، اول باید قرض و حق‌الناسی را که بر گردنمان است، پرداخت کنیم؛ بعد سفره نذری بیندازیم یا به سفر کربلا و پیاده‌روی اربعین برویم. در روایات آمده از پاکیزه‌ترین اموال برای امام‌حسین(ع) هزینه کنید. به این نکته هم باید توجه داشته باشیم که حق‌الناس همیشه مال نیست؛ بلکه غیبت، دروغ‌بستن به دیگران، زخم زبان زدن، آزردن مردم و بردن آبروی آن‌ها هم نوعی حق‌الناس است که بسیار اهمیت دارد و باید مورد توجه قرار گیرد. افرادی که به حق‌الناس اهمیت نمی‌دهند و در‌حالی اقدام به گرفتن مجلس عزاداری، نذری‌دادن و رفتن به زیارت امام‌حسین(ع) می‌کنند که به‌صورت مالی یا اخلاقی و معنوی به دیگران بدهکار هستند، ضربه‌های بزرگی به دین می‌زنند؛ چراکه عده‌ای از مردم قدرت تحلیل ندارند و رفتارهای نادرست آن‌ها را به پای دین می‌گذارند و از اسلام فاصله می‌گیرند.

 

﷯ رفتارهای فعلی عزاداران چقدر با دین مطابقت دارد؟

در حال حاضر، شرایط اقتصادی جامعه سخت شده و مردم در تنگنا قرار دارند، اما متأسفانه می‌بینیم که سرمایه‌دار اموالش را احتکار می‌کند، مالک بهای اجاره را بالا می‌برد، کاسب، گران‌فروشی، کم‌فروشی و تقلب می‌کند و‌... .یکی از ویژگی‌های امام‌حسین(ع) ظلم‌ستیزی بود، اما برخی از مابه‌خاطر به‌دست‌آوردن دنیا، در‌حال ظلم‌کردن به یکدیگر هستیم. یکی از مهم‌ترین کارکردهای مجلس امام‌حسین(ع) و عزاداری، ظلم‌ستیزی و تربیت مبارزانی است که دربرابر ظلم یزیدیان زمان بایستند.

 

﷯ کسانی که مقابل امام‌حسین(ع) ایستادند چه ویژگی‌هایی داشتند؟

در زمان امام‌حسین(ع) جمعی از مسلمانان انحراف اعتقادی داشتند؛ چرا‌که بنی‌امیه به‌گونه‌ای اسلام را وارونه کرده بودند که می‌گفتند بعداز پیامبر(ص)، یزید خلیفه مسلمانان است. عده‌ای دیگر گرفتار انحرافات اخلاقی بودند و به‌دلیل ترس از مقابله با دشمن یا حرص، طمع و دنیاگرایی، به لشکر یزید پیوستند. عده دیگری هم مشکل بصیرتی داشتند و نمی‌توانستند تشخیص دهند که حق با امام‌حسین(ع) است یا یزید.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی