کد خبر : 89324
/ 08:28
گفت‌وگو باگرافیست مشهدی درباره نحوه ارائه رویکرد مذهبی در آثار هنری

هنر معاصر چالش‌زاست

شیوه به‌کارگیری درست و نوع بروز هنر در مقوله‌هایی چون دین و مذهب، موضوع مهمی است که می‌طلبد بیشتر درباره آن بحث و تامل شود

هنر معاصر چالش‌زاست

شهرآرا آنلاین -  ضحی زردکانلو| هنر به‌عنوان یکی از عناصر جذاب و زیبا در جامعه همواره چاشنی مسائل گوناگون برای تاثیرگذاری بیشتر بر مخاطب است اما شیوه به‌کارگیری درست و نوع بروز آن در مقوله‌هایی چون دین و مذهب، موضوع مهمی است که می‌طلبد بیشتر درباره آن بحث و تامل شود، از این‌رو پای سخنان رضا باباجانی، هنرمند و مدرس دانشگاه و عضو انجمن صنفی طراحان گرافیک، که در کارنامه هنری وی، جوایز بی‌شماری چون سرو نقره‌ای، تندیس جشنواره فجر و برگزاری نمایشگاه‌های پرشمار در داخل و خارج از کشور به‌چشم می‌خورد و به‌تازگی یکی از پروژه‌های هنری خود با مضمون مذهب را درقالب «آرت‌بوک»(کتاب هنری) به‌نمایش گذاشته است، نشستیم تا ضمن معرفی این هنر نوپا در ایران، درباره نحوه مناسب بروز هنر با مضمون مذهب در جامعه، گپ بزنیم و پیشنهادها و راهکارهای او را برای هرچه موثرتر بودن این نوع از هنر در جامعه بشنویم.

 

﷯ درباره کتاب هنری‌تان که ماه گذشته در نمایشگاهی در تهران با محوریت مذهب به نمایش گذاشته شد، برایمان بگویید؟

معرفی کتاب هنری یا آرت‌بوک، رویدادی است که از سال٨٣ در ایران به شکل رسمی‌تر توسط پروژه‌ A.B.Bookness به کوشش علی بختیاری صورت گرفت. کتاب من نیز «یاماها یا ماها» نام دارد که در بازار کتاب هنری بن در تهران درکنار آرت‌بوک‌های متنوع دنیا به کوشش نشر بنگاه و هدیه احمدی ارائه شد و اکنون در شیراز به نمایش گذاشته شده است. همچنین قرار است این نمایشگاه در سایر شهرهای ایران نیز برگزار شود تا به معرفی پدیده آرت‌بوک بپردازد. طراحی این کتاب شامل عکس‌های مستند از طرح‌های عزاداری در روز عاشورا و هم‌نشینی آن با بریده‌هایی از فیه‌مافیه مولاناست که متن و تصویر در تقابل یکدیگر سعی در به چالش کشیدن بیننده دارند و نگاهی بی‌طرف را با کمک متن و تصویر برای مخاطب ایجاد می‌کند که درنهایت خوانش آن به‌عهده مخاطب است.

 

﷯ چرا آرت‌بوک را برای ارائه و نمایش ایده خود انتخاب کردید؟

به‌دلیل چالشی که مذهب در پروژه‌های شخصی هنرمند می‌تواند ایجاد کند، من ترجیحم برای این پروژه، طراحی کتابی بود که به‌صورت یک پروژه مستقل، ارائه‌شدنی باشد و به تایید یا فیلترینگ سفارش‌دهنده یا نگارخانه نیاز نداشته باشد، از این‌رو در چالش‌هایی که در ١٠سال گذشته با موضوع مذهب داشته‌ام، این کتاب اولین خروجی مستقل و با خوانشی آزاد درقالب یک کتاب هنری دست‌ساز و تعدادی کارت‌پستال بود که به‌تازگی در چند نسخه رونمایی شده است. 

 

﷯ گفتید این پروژه شما ادامه‌دار است، مرحله بعدی ارائه اثر شما چگونه خواهد بود؟

بله، اثر بعدی من به فراخور گفت‌وگوی مذهب در اجتماع و چالش‌های موجود برآمده از آن خواهد بود که در راستای اثر قبلی اما با شیوه ارائه متفاوت و احتمالا در فضایی مشخص است.

 

﷯ شما در مشهد نیز در کافه‌کتاب آفتاب این کتاب هنری را ارائه کردید.

بله، طی توافق با مدیر کافه‌کتاب آفتاب که در ایام مذهبی و به‌ویژه محرم به خوانش کتاب‌های مرتبط با مفهوم عاشورا می‌پردازند، قرار شد در مراسم کتاب‌خوانی شب عاشورا، کتاب هنری خود را معرفی کنم که خوشبختانه این اتفاق افتاد.

 

﷯ به‌نظر شما نحوه ارائه یک اثر هنری با مضمون مذهبی باید چگونه باشد تا در جامعه مثمرثمر باشد؟ به‌عبارت دیگر اگر هنر بخواهد برای مخاطبان مذهبی به‌درستی ایفای نقش کند، باید چگونه بروز پیدا کند؟

به نظر من، موثرترین راه ارائه اثر هنری در بستری است که آن اثر در آن متولد شده است؛ به‌خصوص در بستری به نام شهر؛ برای مثال من به‌عنوان یک هنرمند مستقل، اثر مذهبی خود را درقالب آرت‌بوک ارائه کردم و فکر می‌کنم بیشتر هنرمندان مرتبط با مذهب که در جامعه ما زیست می‌کنند، نگاهشان موازی با مصلحت‌های اجتماعی یا سیاسی است. 

 

﷯ فکر می‌کنید چگونه بستری باید وجود داشته باشد تا حق مطلب به‌درستی ادا شود؟

به نظر من، مساجد تاریخی می‌توانند محلی برای ارائه آثار چالشی و پویا باشند. همان‌طور که کلیسا اکنون در هنر معاصر غرب، محل بروز اتفاقات پیشرو در جامعه خود است و بزرگ‌ترین هنرمندان غربی، آثار خود را در کلیساها به نمایش می‌گذارند.

 

﷯ به‌نظرتان چرا تاکنون آن‌گونه که باید و شاید، این اتفاق نیفتاده است؟

به نظرم این به نگاه مدیریتی بازمی‌گردد. هر موضوع و سوژه‌ای که در جامعه وجود دارد، حتما تامل‌برانگیز است. من به‌عنوان هنرمندی که در بستر مذهبی زیست می‌کنم و آن را آگاهانه انتخاب کرده‌ام و نگاهم به مذهب تامل‌برانگیز، پویا و چالش‌زاست، ترجیح می‌دهم محل بروز آن هم در چنین فضایی باشد و ناچار نباشم به‌سمت نگارخانه بروم.

 

﷯ به اعتقاد شما اگر قرار باشد چنین فضایی را برای ارائه هنر با رویکرد مذهبی در مشهد داشته باشیم، آن فضا کجاست؟

به‌نظر من، مکان‌هایی مثل مصلای پایین‌خیابان مشهد، بنای تاریخی بسیار خوبی است که می‌تواند محل پویایی هنر و مذهب باشد و درکل مکان‌هایی که هنوز بکر و بلااستفاده است، مناسب این کار است.

 

﷯ حال فکر می‌کنید نحوه ارائه اثر هنری از این طریق، چه نتایجی را می‌تواند در جامعه درپی داشته باشد؟

این روش، مخاطب را با موضوع درگیر می‌کند و جامعیت و دربرگیری بیشتری دارد. همین‌ که فردی در نمایشگاه قدم بزند و در مواجهه با اثر قرار بگیرد، برای هنرمند کافی است. موضوعات مذهبی نیز می‌تواند درقالب هنر متولد شود و مدتی را در جامعه زیست کند. نیت هنرمند نیز از این ماجرا، تولد و زیست هنر در متن شهر و جامعه است تا بتواند گفت‌وگویی سازنده در جامعه ایجاد کند؛ اتفاقی که در نگارخانه‌ها به‌دلیل حضور مخاطبان محدود، خیلی امکان‌پذیر نیست.

 

﷯ این هنر چگونه می‌تواند به رسالت خود، عمل و کمک کند تا شناخت درستی از مذهب به مخاطبانش بدهد؟

هنری که شیوه ارائه آن متناسب با بستر ایجادی خود باشد و هنرمند به‌درستی در آن زیست کرده باشد، می‌تواند تاثیرگذار باشد. نوع و فرم ارائه وقتی درست نباشد و هنرمند شناختی از هنر معاصر نداشته باشد، نمی‌تواند ارائه درستی از مذهب درقالب اثر هنری داشته باشد و درنتیجه آن اثر زیست پویایی نخواهد داشت. 

 

﷯ آیا می‌توان راهکاری برای تقویت چنین رویکردی در جامعه هنری و مذهبی داد تا وقتی اثر هنری با مضمون مذهبی در جامعه نمود پیدا می‌کند، آن ویژگی‌های پویایی و تامل‌برانگیز بودن را داشته باشد؟

متاسفانه برخی کیفیت آموزش هنر به‌خصوص در شهرستان‌ها در جامعه ما مبتذل است، پس خروجی اثر هنری هم نتیجه چنین آموزشی می‌شود. درحال‌حاضر کمتر از یک سال است که در شهرستان‌ها هم اتفاقات خوبی می‌افتد که می‌تواند امیدوارکننده باشد. به‌نظر من، ما بیشتر از اینکه به‌سراغ بررسی پدیده‌های باری‌به‌هرجهت برویم، بهتر است به‌سراغ سوژه‌های انتقادی برویم که همانند هنر معاصر، انتقادگر و چالش‌زاست. وقتی هنر امروز بتواند چالش ایجاد کند، پویا و زنده است و این قابل تعمیم‌ به همه مقوله‌ها و موضوعات ازجمله مذهب است. 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی