کد خبر : 89468
/ 05:20

بنای بومی، با نمای رومی

یک گزارش خواندنی از مدگرایی و نبود طرح‌های به‌روز ایرانی که سبب‌شده نمای رومی بیش از گذشته در شهر طرفدار پیدا کند

بنای بومی، با نمای رومی

شهرآرا آنلاین - به سطح شهر می‌رویم و با برخی از مشاوران املاک و مشتریانی که برای خرید یا اجاره آمده‌اند، در‌این‌باره صحبت می‌کنیم. اولین دفتری که وارد آن می‌شویم، در خیابان احمدآباد قرار دارد.

از رضوی، مدیر این دفتر املاک، درباره درخواست شهروندان و سلیقه آنان در خرید مسکن و اجاره مسکن می‌پرسیم. او می‌گوید: به‌دلیل اینکه مردم این منطقه از نظر مالی وضعیت خوبی دارند، همه به‌دنبال خانه‌هایی با نمای رومی هستند که در این منطقه ساخت‌و‌ساز چنین منازلی از چند سال پیش رشد کرده است.

او بیـــــان می‌کنـــــد: در کوچه‌پس‌کوچه‌های این منطقه، تعداد زیادی ساختمان با نمای رومی را می‌توان پیدا کرد و سازندگان هم به‌دلیل تقاضایی که در بازار وجود دارد، فقط به‌دنبال ساخت ساختمان‌هایی با نمای رومی هستند. واقعیت این است که خیلی‌ از مشتریان می‌خواهند پز بدهند.

 

﷯ ترک محله قدیمی به خاطر نمای رومی

الهیه در منطقه‌١٢ مقصد بعدی ماست. در این منطقه ساخت‌و‌ساز رشد بسیار زیادی دارد و ساختمان‌هایی با نمای رومی هم زیاد به چشم می‌خورد. زمانی‌که وارد یکی از دفاتر مشاور املاک می‌شویم، یکی از مشتریان در‌حال بررسی پیشنهادهای مشاور است. او به‌دنبال ساختمانی با نمای رومی است و حساب و کتاب می‌کند که چقدر پول دارد و یک آپارتمان با شرایطی که او می‌خواهد در این منطقه چقدر فی می‌خورد.

خودش را «کمال» معرفی می‌کند و می‌گوید: ٢٠‌سالی می‌شود که در خیابان دکتر حسابی قاسم‌آباد ساکن هستم. اخیرا به ساختمان جدیدی نقل مکان کرده‌ام که از‌نظر زیبایی چیزی کم ندارد، اما همسرم که به خانه یکی از اقوامش رفته و ساختمان‌ آن‌ها را دیده، ٢‌ماهی است که مرا مجاب کرده تا خانه‌ای بخرم که نمای بیرونی آن رومی باشد.

وقتی علت را از او می‌پرسم، بیان می‌کند: طبیعی است که در این موضوع چشم‌و‌هم‌چشمی حرف اول را می‌زند و می‌خواهند جلوی هم پز بدهند؛ به‌‌همین‌واسطه چند روزی است که به الهیه آمده‌ام تا آپارتمانی با نمای رومی پیدا کنم. به برخی از دفاتر مشاور املاک پیشنهاد داده‌ام تا آپارتمان صد‌و‌‌ده‌متری‌ام در خیابان دکتر‌حسابی را با آپارتمانی حتی با مساحت کمتر در منطقه الهیه، فقط به شرط اینکه نمای آن رومی باشد، معاوضه کنند.

 

﷯ برای پُز دادن، حاضرند زیر بار قسط و قرض بروند

در ادامه مشاور املاکی که به حرف‌های ما گوش می‌دهد، می‌گوید: اغلب کسانی که به این دفتر یا دفاتر دیگر مراجعه می‌کنند در گام اول، تقاضای خرید و اجاره‌ آپارتمانی با نمای رومی دارند و در این منطقه خرید این نوع آپارتمان به یک مد تبدیل شده و در اولویت است.

حمید حقانیان می‌گوید: نظر مشتریانی که برای خرید یا اجاره می‌آیند و به‌دنبال ساختمانی با نمای رومی هستند، این است که این آپارتمان‌ها شیک و زیبا هستند، اما بنده می‌گویم به‌هیچ‌عنوان شیک و زیبا بودن ساختمان در اینجا مطرح نیست؛ بلکه فقط مدگرایی، پز‌دادن و فخرفروشی است که این روزها تب خرید ساختمانی با نمای رومی را داغ کرده. در گذشته مردم به جیبشان نگاه می‌کردند و خانه می‌خریدند، اما امروز حتی اگر پول کمتری داشته باشند با قسط، قرض و حتی وام حاضر‌ند تا در ساختمانی بنشینند که با آن پز بدهند.

124736.jpg

﷯ نمای گران و پیچیده، اما مورد استقبال مردم و سازندگان

تجربه کارگران ساختمانی نیز که به‌طور‌مستقیم و همه‌روزه درگیر ساخت بناهایی در نقاط مختلف شهر هستند، می‌تواند تصویری از میزان علاقه و همه‌گیرشدن ساخت نمای رومی در مشهد، به دست دهد.

به بولوار صادقیه می‌رویم و سری به چند ساختمان نیمه‌ساز می‌زنیم. پس‌از ١۵دقیقه انتظار مقابل یک ساختمان، یکی از کارگران از بالای داربست پایین می‌آید. خودش را محمدمهدی قیاسی معرفی می‌کند و می‌گوید ١۵سال است کار ساختمانی می‌کند و ۴سالی می‌شود به‌صورت حرفه‌ای به نماکاری ساختمان مشغول است.

او در پاسخ به این سؤال که در این چند سال بیشتر روی چه نماهایی کار کرده است، می‌گوید: در این ۴سال بیشترین نمایی که کار کرده‌ام، مربوط‌به نمای رومی بوده است. البته نماهای دیگر را نیز کار کرده‌ام. 

او در ادامه می‌افزاید: کار ساخت نما با طراحی رومی سخت و گران است؛ اما مردم، سازندگان و معماران به‌شدت از این نما استقبال می‌کنند.

رحیم نوری، از دیگر کارگران نماکار می‌گوید: ساخت نمای رومی در نقاط مختلف شهر تفاوت‌هایی دارد. در برخی مناطق که کار کرده‌ام، نمای رومی را بسیار باظرافت و پیچیده طراحی و اجرا کرده‌اند، اما در برخی نقاط نما‌های تحت عنوان رومی، ساده‌تر اجرا شده است. ساخت یک نمای رومی بستگی به وضعیت مالی و منطقه‌ای دارد، اما این موضوع که همه به‌دنبال ساخت نمای رومی هستند، برای تمام نقاط شهر صدق می‌کند.

 

﷯ به دنبال هویت‌

هر‌چند از صحبت با برخی همشهریان متوجه می‌شوم بیشترین سهم و دلیلی که مردم را به‌سمت خرید ساختمانی با نمای رومی سوق داده، مدگرایی و تجمل‌گرایی است، یکی از استادان جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد معتقد است که تجمل‌گرایی و مدگرایی برای خرید ساختمان با نمای رومی یا ساختمانی مجلل، سهم کمتری نسبت‌به یافتن هویت در ساختمان دارد.

دکتر حسین اکبری در‌این‌باره می‌گوید: امروزه شهرهای کشور و به‌ویژه مشهد، برخلاف دیگر شهرهای دنیا با اغتشاش بصری در ظاهرسازی شهری مواجه‌اند. این دلیل و دلایل دیگر سبب شده مردم به‌دنبال هویت گذشته در ساختمان‌های شهر باشند.

او تأکید می‌کند: ساختمان‌هایی با نمای رومی که در سال‌های اخیر رواج یافته است، شاید همان هویت بصری مردم باشد که امروز آن را پیدا کرده‌اند. نمای رومی، نمایی به سبک قدیمی است و حتی در تخت جمشید از این مدل استفاده شده؛ همین مسئله سبب می‌شود تا مردم با خرید و سکونت در این ساختمان‌ها، احساس کنند به هویت خود نزدیک شده‌اند.

 

﷯ مصوبات سیما و منظر شهری نیازمند به‌روزرسانی

اما سؤال این است که آیا اجرای نمای ساختمان ضوابط و قوانینی دارد یا اینکه هر کسی می‌تواند با‌توجه‌به سلیقه و علاقه خود، نمایی برای ساختمانش بسازد؟ برای اطلاع از کم‌و‌کیف ماجرا به‌سراغ نهاد قانون‌گذاری شهری یا همان شورای شهر می‌رویم.

رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای اسلامی شهر مشهد در‌این‌باره می‌گوید: مصوبه‌ای‌ از‌سوی شورای عالی معماری و شهرسازی درباره سیما و منظر شهری وجود دارد که مربوط‌به سال٩٢ است. در این مصوبه به تشکیل کمیته سیما و منظر شهری وابسته‌به ادارات کل راه و شهرسازی استان‌ها اشاره شده است.

محمدهادی مهدی‌نیا می‌گوید: البته وظیفه این کمیته بیشتر سیاست‌گذاری در‌راستای تأکید بر معماری ایرانی و اسلامی و جلوگیری از اغتشاشات بصری در حوزه شهرها و سامان‌دادن به بحث سیما و منظر شهری است.

او می‌افزاید: این مصوبه شورای عالی شهرسازی به ساختار اجرایی نیاز دارد و عملا این ساختار باید در مجموعه شهرداری باشد. 

مهدی‌نیا می افزاید: در گذشته نیز شورای شهر مشهد، مصوباتی در این زمینه داشته و براساس همین مصوبات، «کمیته نما» در بدنه شهرداری ایجاد شده است هرچند نقایص و کاستی‌هایی در آن وجود دارد.

او ادامه می‌دهد: با‌توجه‌به تجربه‌های گذشته خواسته‌ایم که مدل جدیدی در حوزه نما ایجاد شود تا این مدل به دور از تمرکزگرایی فعالیت‌ها را در مناطق انجام دهد.

124737.jpg

﷯ ابتدا باید قوانین و ضوابط تعریف شود

رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر با تأکید بر اینکه در ابتدا برای رسیدن به مدل سیما و منظر شهری باید قوانین و ضوابط کلی ایجاد شود، تصریح می‌کند: در ابتدا باید طرح‌های تفصیلی با رویکرد طراحی شهری ایجاد شود و ضوابط کلی بر‌این‌اساس مشخص و تعریف شود.

او می‌افزاید: در ادامه و پس‌از تعریف و مشخص‌شدن ضوابط کلی باید به خلاقیت حوزه معماری نیز توجه شود تا طراحان و معماران با استفاده از ضوابط کلی، خلاقیت مهندسی خود را در این حوزه به کار گیرند.

 

﷯ کمیته‌ای برای ارتقای کیفی سیما و منظرشهری

کارشناس مسئول کمیته نمای شهرداری مشهد به تشکیل کمیته‌ای مربوط‌به نما در شهرداری نیز اشاره‌ می‌کند و می‌گوید: طبق مصوبات شورای شهر، همه ساختمان‌های حاشیه معابر اصلی شهر (معابر ویژه) با هر متراژ و ارتفاع و کاربری، اعم از بناهای با کاربری غیرمسکونی، مجتمع‌های مسکونی آپارتمانی و همچنین ساختمان‌های مسکونی با ارتفاع بیش‌از ١٧‌متر یا زیربنای بیش‌از هزار و ۵٠٠‌مترمربع‌، مشمول بررسی در کمیته نما می‌شوند و باید تأییدیه کمیته را اخذ کنند.

شراره شیرنگی در ادامه به مسائل و مشکلات در حوزه نما، سیما و منظر شهری می‌پردازد و بیان می‌کند: یکی از مسائل، شکل‌گیری آگاهی لازم بین شهروندان درباره اثرگذاری و اهمیت نما در منظرسازی شهری است. ناآگاهی از اثر نما در شکل‌گیری بدنه‌های شهری، سبب نپذیرفتن ضوابط بالادستی و دستورالعمل‌های اجرایی و درنتیجه ناهمگونی فضاهای شهری می‌شود.

 

﷯ تغییر مد از مدل مو به معماری! 

شیرنگی، تحمیل سلیقه‌های شخصی کارفرمایان در اجرای طرح را از دیگر مشکلات می‌داند و می‌گوید: خلأ موجود در ضوابط از یک سو و نبود ضمانت لازم برای اجرایی‌کردن نمای مصوب از سوی دیگر، دستیابی به اهداف کمیته نما را با مشکل مواجه کرده است. کارشناس‌مسئول کمیته نمای شهرداری مشهد، مدگرایی را یکی دیگر عوامل مهم در اجرای نماهای رومی می‌داند و می‌گوید: در جامعه، موضوعی به نام مُد و تجمل‌گرایی باب شده است و سازنده و کارفرما که طرح‌ها و گزینه‌های مختلفی را برای اجرای نما در دست دارد، نمایی را اجرا کند که مد روز است.

 

﷯ به‌روز نکردن الگوهای فاخر ایرانی

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش به نبود دانش کافی درباره الگوهای معماری ایرانی و به‌روز‌رسانی و بازیابی‌نشدن اصول پایا و پایدار معماری ایرانی ازسوی جامعه متخصصان اشاره می‌کند و می‌افزاید: نماهای مختلف و فاخری در سابقه معماری این مرز و بوم وجود دارد که باید ازسوی متخصصان و جامعه دانشگاهی برای مخاطبان به‌روز شود، اما متأسفانه دراین زمینه تاکنون اقدام جدی انجام نشده است و جامعه دانشگاهی باید در عرصه مذکور وارد شود و با بهره‌گیری از غنای فرهنگی ایرانی، طرح‌های غیر‌بومی و نامتجانس را به حاشیه براند. 

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی