کد خبر : 90124
/ 06:12
گزارشی کوتاه از افتتاح 3 پاتوق محله خیابان توحید

آینه‌هایی رو به گذشته

سرانجام با گذشت 13هفته، پاتوق‌های محله خیابان توحید به بهره‌برداری رسید.

آینه‌هایی رو به گذشته

شهرآرا آنلاین - کوچک‌زاده - سرانجام با گذشت 13هفته، پاتوق‌های محله خیابان توحید به بهره‌برداری رسید. پاتوق‌هایی که روی خرابه‌های خانه‌ها و مغازه‌های قدیمی بنا شد و شکل خیابان توحید را دگرگون کرد. دوشنبه هفته گذشته، 3پاتوق‌محله «دلگشا»، «بالاخیابان» و «گلشن»، با حضور شهردار مشهد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی، معاون فرهنگی شهردار و برخی دیگر از مسئولان شهری و اهالی محله گشایش یافت. گزارش پیش‌رو از شب افتتاح این پاتوق‌هاست.

 

پاتوق محله دلگشا مانند حیاط یک خانه قدیمی آماده پذیرایی از مردم شده است. این پاتوق 300متر است و بزرگ‌تر از 2پاتوق دیگر. صندلی‌های فلزی داخل این فضا و در بخشی که گودتر است، چیده شده. گروه عکاسی و فیلم‌برداری حاضر هستند و نور پروژکتورهاشان بیش از پیش فضا را روشن کرده است.

 

شکست زمان

یک پرنده زیبا در قفس، روی طاقچه آجری ورودی پاتوق گذاشته‌اند. آب‌نمای کوچک و زیبایی روشن است و در نور کمی که از کناره بر آن می‌تابد، فضای شاعرانه‌ای ایجاد کرده است. اما شاعرانه‌تر از آن برگ‌های سبز درخت انجیری است که در آینه‌های بزرگ پاتوق در نسیم سرد شب حرکت می‌کنند. به گفته هومن مرصعی، طراح و مشاور پروژه پاتوق‌های محله، این آینه‌ها، دریچه‌ای برای ورود مردم این زمان به زمان گذشته هستند.

او ادامه می‌دهد: این پاتوق‌ها یک نوع ابهام دارد. اینکه نمی‌دانیم اکنون در زمان حال هستیم یا گذشته. بازدیدکنندگان با ورود به پاتوق، برهه‌ای از تاریخ را ورق می‌زنند. و در تاریخی از گذشته خودشان به یاد خانه مادربزرگ و پدربزرگ‌هاشان می‌افتند. اینجا مفهوم مکان و زمان شکسته می‌شود و بین این 2مفهوم گیر می‌کنیم. این آینه‌ها مانند شکافی هستند که ما را به آن طرف دیوار یعنی گذشته می‌برند. چنانکه بیشتر بازدیدکنندگان در حین کار از ما سؤال می‌کردند آیا کار اینجا تمام شده است یا هنوز تکمیل نشده. اصلا این بنا، مربوط به قدیم است یا جدید.

 

فضاهای گمشده شهری

او در ادامه صحبتش می‌گوید: این پاتوق‌ها، فضاهایی برای مکث و آرامش زائران و مجاوران ایجاد می‌کنند و در راستای حفظ هویت تاریخی بالاخیابان است.

مرصعی به یک دیوار تاریخی اشاره می‌کند و می‌گوید: این دیوار، خانه یکی از اهالی به نام سلطانی است که ما فقط دیوار خانه او را تمیز کرده‌ و تغییری در آن ایجاد نکرده‌ایم. در واقع اینجا با استفاده از وضع موجود با کمترین هزینه این پاتوق‌ها ساخته شده است.

مشاور طرح پاتوق‌محله‌ها تعبیر خوبی در وصف این پاتوق‌ها دارد و می‌گوید: این پاتوق‌ها، فضاهای گمشده شهری هستند که با تلاشی دوباره به کاربری شهری برگردانده شدند.

او درباره استفاده از المان پرنده در پاتوق دلگشا بیان می‌کند: اینجا محله پرنده‌فروشان و ماهی‌فروشان است و استفاده از این المان در قالب پرنده و لانه‌‌های چوبی، حس خوبی به این مغازه‌داران خواهد داد.

 

ماجرای یک گنج!

بعد از صحبت با مرصعی به خواروبارفروشی داوودی که درست دیوار به دیوار پاتوق دلگشا قرار گرفته است، سر می‌زنیم. 2برادر داوودی سال‌هاست در این راسته مغازه دارند. از آن‌ها درباره ملک‌های قدیمی‌ای که در این محدوده بود، می‌پرسیم. می‌گوید: ملک اولی یک نانوایی به نام آشفته و متعلق به فردی به همین نام بود. خانه پشتی هم متعلق به یک کارمند بازنشسته بود. خانه‌ای بسیار قدیمی که آن را به شهرداری فروختند. یکی از برادرها می‌خندد و ادامه می‌دهد: شنیده بودیم که در آن خانه گنج هم پیدا شده بود. البته اگر گنجی بوده آن را وارثان خانه برده‌اند. در حال صحبت هستیم که پیرمردی شیک‌پوش و بسیار مرتب وارد مغازه می‌شود و با برادران داوودی‌ خوش‌وبش می‌کند. محمد سردابی 100سال را به‌راحتی رد کرده است. ولی مانند فردی 70ساله به نظر می‌سد. او یکی از بنّاهای این پاتوق‌ها بوده و سال‌هاست با برادران مرصعی کار می‌کند و البته دوستی و همکاری او با آن‌ها به پدرشان که یکی از معماران مشهور بوده است، برمی‌گردد. سردابی اشاره می‌کند که هنوز کسی در مشهد از نظر استحکام ساختمان و نوع معماری به مرحوم مرصعی نمی‌رسد.

 

پاتوق گفت‌وگو

سرانجام برنامه شروع می‌شود و شهردار مشهد هم می‌آید و مستندی از محله‌های مشهد قدیم پخش می‌شود. تقی‌زاده‌خامسی پشت تریبون می‌رود و در ابتدای صحبتش به مستند اشاره می‌کند و می‌گوید: این مستند مرا به زمان‌های گذشته برد. زمانی که مغازه پدرم در میدان اعدام بود و منزلمان در طبرسی و من هر روز مسافت خانه تا مغازه را پیاده طی می‌کردم اما از حرکت در این راه خسته نمی‌شدم. شهردار مشهد سپس درباره دلیل افتتاح این پاتوق‌ها توضیحاتی می‌دهد: نیت اصلی ما از احداث پاتوق‌های محله، ایجاد فضاهایی برای گفت‌وگو بود. چیزی که در جامعه امروز کم شده است. او افزود: 4خیابان منتهی به حرم عقب‌نشینی هفت‌ونیم متری در 2طرف دارد و از 25سال پیش که معاون استاندار بودم، این مسیرها به‌ویژه محدوده بالاخیابان تغییری نکرده است و در بازدیدی که داشتم، عقب‌نشینی‌ها به زباله‌دانی تبدیل شده بود. از طرفی با توجه به وضعیت درآمد شهرداری پیش‌بینی کردیم که به این زودی‌ها این خیابان باز نمی‌شود و تصمیم بر انجام این رویکرد فرهنگی شد. در خاتمه این برنامه، 2نفر از اعضای هیئت «عشاق‌الحسین» کوچه‌زردی که با کسب اجازه شهردار مشهد، ایستگاه صلواتی خود را در ماه محرم و صفر در همین پاتوق‌ها برگزار کرده بودند، با لوح سپاسی از شهردار تشکر کردند. 

   

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی