• خانه
  • یادداشت
  • امر عمومی، امر خصوصی
کد خبر : 90174
/ 08:17
روح‌ا... اسلامی

امر عمومی، امر خصوصی

امر عمومی، امر خصوصی

شهرآرا آنلاین - دولت نهادی است که امر عمومی را سامان‌دهی می‌کند. گاهی پزشکان، مهندسان و اصناف مختلف چون به لحاظ سیاسی و حقوق عمومی شناختی از دولت ندارند، امر خصوصی را موضوع دولت قرار می‌دهند. هر‌چه جامعه‌ای توسعه‌یافته‌ و شکوفاتر باشد امر خصوصی در آن آزاد، خلاقانه، قدرتمند و در حیطه اختیارات شهروندان است. مثلا ورزش، اقتصاد، تجارت، شادی، جشن‌ها، غم‌ها و حتی آموزش و بهداشت امروز امور خصوصی و در اختیار شهروندان است. در عصر اطلاعات، شهروندان قدرت گرفته‌اند و دولت تنها باید به امر عمومی توجه کند. امر عمومی یعنی امور حاکمیتی از قبیل سیاست‌گذاری کلان داخلی، سیاست خارجی، دیپلماسی، امنیت ملی، تهیه زیرساخت‌های کلان اقتصادی و سیاست‌گذاری‌های ملی در امر بهداشت و آموزش. با توجه به اینکه اقشار و اصنافی وارد بدنه دولت می‌شوند که تفاوت امر خصوصی و عمومی را نمی‌دانند، در بسیاری از مواقع، تن خویش را رنجه و دشواری خلق را رقم می‌زنند.

﷯کوه رفتن، ورزش، شادی، سوگواری، تفریح، آیین‌ها و مراسم و بسیاری از حیطه‌های شهروندی امور خصوصی است که هرچند برخی‌ها در حوزه عمومی تعریف می‌شوند، دولت وظیفه ندارد در آن‌ها دخالت کند. اکنون، اگر نیت قانون‌گذار تنها وجوه بد و شر شهروندان را نظاره کند، امکان قانون‌گذاری، اجرا و نظارت را از خود سلب و شهروندان را به جان یکدیگر خواهد انداخت. دولت طراح، مجری و ارزیاب سیاست‌گذاری امور عمومی در کشور است و هرگونه وارونه کردن هرم ورودی‌های سیستم به ناکارآمدی و تغییر اولویت‌های سیاست‌گذاری منجر خواهد شد. بر اساس اصول عقلانی و فقهی، حقوق انسان‌ها با قانون تفاوت دارد. هیچ قانونی حتی آنکه برآمده از رأی اکثریت باشد نمی‌تواند آزادی و حقوق بنیادین انسان‌ها را نقض کند. شادی، تفریح، اجتماع، داشتن شغل، زندگی، حق سرپناه، امنیت، تابعیت و ... جزو حقوق انسان‌هاست. قانون باید برآمده از حقوق باشد و اگر قانونی ضد حقوق شهروندی باشد، سالبه به انتفاع موضوع است. از این بدتر زمانی است که قانون‌گذار نیت بد دارد و در امور شخصی مردم دخالت می‌کند. بر اساس اصول عقل و فقه، شارع قانون باید نیت خیر به شهروندان داشته باشد و همیشه بهترین وضعیت را در ذهن ترسیم کند. سعدی ٧٠٠ سال پیش این موضوع را به‌خوبی می‌دانسته است و در حکایت‌های زیادی نقل می‌کند که دولت باید همیشه نیت خیر داشته باشد و نباید به امر خصوصی ورود کند. به این معنا گزاره‌ای عتاب‌آمیز دارد که «محتسب را درون خانه چه‌کار؟». سعدی این اندرز را تنها به دولت و سیاست‌گذاران و مجریان و ارزیابان نمی‌دهد بلکه به شهروندان نیز یادآوری می‌کند همیشه نیت خوب به یکدیگر داشته باشند یا همان تجاهل عامدانه که به گفته نوربرت الیاس، اساس تمدن جدید است. اگر در شهر راه می‌روید و از نگاه‌های خیره صاحبان قدرت و حتی شهروندان در عذاب هستید، یعنی هنوز تفاوت حوزه عمومی و خصوصی را متوجه نشده‌ایم و یاد نگرفته‌ایم به یکدیگر احترام بگذاریم و روادار باشیم. به زبان امروزی، ماه‌رویی از خانه عالمی درآمد. همه در حق عالم ناسزا گفتند که دین او بر باد رفته است. از سعدی نظر خواستند. او گفت: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و بر باطنش غیب نمی‌دانم. در گلستان سعدی آمده است: یکی را از علما پرسیدند که یکی با ماه‌رویی است. در خلوت نشسته و درها بسته و رقیبان خفته و نفس طالب و شهوت غالب چنان‌که عرب گوید التمر یانع و الناطور غیر مانع. هیچ باشد که به قوت پرهیزگاری از او به بماند، از بدگویان نماند.سلامت بماند؟ گفت: اگر از مه‌رویان به سلامت 

 

هیئت‌ علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی