کد خبر : 90479
/ 09:47

سوژه سفارشی ممنوع

آثار کارتونیست جوان محله رستمی در کتاب وردپرس کارتون کشور پرتغال منتشر شده است

سوژه سفارشی ممنوع

شهرآرا آنلاین - لیلا جان قربان | مشکلاتی که برگرفته از درون جامعه است هرکدام به شکلی بیان می‌شود. یکی آنچه می‌بیند، با ترکیب واژه‌ها می‌نویسد و یکی هم این هنر را با رنگ و خطوط ترکیب می‌کند و تصاویری نغز می‌آفریند.

سمیه شوقی نیز از جمله هنرمندانی است که برای بیان مشکلات و معضلات جامعه دست به قلم شده و با طرح‌هایی که می‌زند سعی در انتقال نظرات و دیدگاه‌هایش در این زمینه به زبان طنز داشته است. البته طنزی مفهومی که گاهی هم لبخندی تلخ بر لب می‌نشاند.

این هنرمند جوان که از اهالی خیابان رستمی است دارای مقام‌های کشوری و استانی همچون رتبه سوم هجدهمین جشنواره مطبوعات و خبرگزاری‌های کشور، رتبه دوم کاریکاتور مشهد، رتبه دوم جشنواره طنز مطبوعات خرم‌آباد، رتبه چهارم جشنواره کاریکاتور تبریز، داور جشنواره کاریکاتور تلنگر و لوح سپاس از جشنواره کره‌جنوبی دائجون و همچنین آثارش در کتاب ورد پرس کارتون کشور پرتغال منتشر شده است. با او گفت‌وگو کردیم.

 

  اولین کمیک من

دانش‌آموخته رشته ادبیات و علوم انسانی هستم. سال84 که مدرکم را گرفتم خیلی بیکار بودم و برای اینکه وقتم را پر کنم دنبال برنامه‌ای بودم که با خانه‌های فرهنگ شهرداری آشنا شدم و با کمک خانم برومند به کلاس‌های طراحی و کمیک رفتم. حدود یک تابستان در این خانه‌های فرهنگ بودم و کارهای مبتدی و ساده‌ای انجام می‌دادم البته همان سال در مسابقاتی که از طرف شهرداری برگزار می‌شد شرکت کردم و مقام سوم را به دست آوردم. کاریکاتوری که من ارائه کرده بودم خانمی را نشان می‌داد که در حال تکاندن فرش بود ولی به جای اینکه خاک‌های قالی بریزد گل‌های آن می‌ریخت. این‌کار اولین کمیک من بود.

 

مفهوم در کاریکاتور

بعد از آن با حوزه هنری ارتباط گرفتم و در پاتوق‌ها شرکت می‌کردم. این پاتوق سبب گپ‌زدن و آشنایی بیشتر بچه‌ها با هم می‌شد و ساختار آموزشی نداشت. اوایل دنبال سوژه‌های طنز بودم. سوژه‌هایی که مخاطب را بخنداند ولی بعد کم‌کم رفتم سراغ کارهای مفهومی که اگر خنده در آن‌ها بود که هیچ و اگر هم نبود مشکلی وجود نداشت. برایم این مهم بود که یک مفهوم را به مخاطبم انتقال دهم.

 

سفارشی ممنوع

کمیک با اخلاق و روحیاتم خیلی جور بود و با وجود اینکه در خانواده خواهرهایم مزون دارند و اهل هنر خیاطی هستند من ترجیح دادم سمت این هنر بروم. با کاریکاتور می‌توانی حرفت را بزنی و مفهوم منتقل کنی که این ویژگی را من خیلی دوست دارم. در کارهایی که انجام می‌دهم به‌ویژه کارهای مطبوعاتی اگر قرار باشد که سفارشی به سوژه‌ها بپردازم، قبول نمی‌کنم. به‌نظرم ذهن یک هنرمند باید باز باشد هرچند این نظر مانع از سفارش کار می‌شود ولی ترجیح من این است.

 

کمیک مفهومی

تعریف من از کمیک این است که باید حرفی در آن زده شود و حرف تازه‌ای را هم بیان کند نه اینکه حرف‌های گفته‌شده را تکرار کند و کپی حرف‌های دیگران باشد. به نظرم موضوعات مفهومی ارجحیت دارند و باید مورد توجه قرار گیرند، نه اینکه دنبال تکرار بود.

126086.jpg

خط خطی‌های زیاد

حتی وقتی می‌خواهم کاری انجام دهم خط خطی‌هایم زیاد است و تا رسیدن به نتیجه و کار نهایی خط خطی زیاد می‌کنم و درکل روی کارهایم خیلی وسواسی و حساس هستم و سخت کارهایم را پیدا و اجرا می‌کنم. حساسیتی که در بین خیلی از همکارانم نیست و فقط معیار و ملاک برخی، جایزه است.

 

توریست ترکیه

در بین کارهایی که انجام دادم سخت‌ترین کار برایم کاری با موضوع توریست ترکیه بود. برای اینکه در آن کار بتوانم بگویم اولین مقصد بسیاری از توریست‌ها، ترکیه است خیلی تلاش کردم و درنهایت هم به کاری رسیدم که تسمه چمدان روی کشور ترکیه بسته شده بود. این کار در کتاب کاریکاتور ترکیه هم به چاپ رسید.

 

به‌دور از کپی

در کار ما اصل سوژه‌یابی است و پرداختن به سوژه چندان وقت‌گیر نیست. شده است که برای پیداکردن سوژه روزها و حتی هفته‌ها وقت بگذارم و اجرای آن را فقط در چند ساعت انجام دهم. سوژه‌یابی خیلی مشکل است و مشکل‌تر از آن توجه به این نکته است که تقلیدی از تصاویر دیده شده اتفاق نیفتد. البته این نکته‌ای است که خیلی‌ها به آن توجه نمی‌کنند و حتی در جشنواره‌ها هم ما شاهد کارهای تکراری و کپی‌کاری بوده‌ایم. در جشنواره‌هایی که داور بوده‌ام کارهای تکراری زیاد دیده‌ام و تأسف خورده‌ام از این موضوع ولی چه می‌شود کرد که این‌کار متأسفانه باب شده است.

126087.jpg

چرا جایزه نمی‌گیری

همین کپی‌کاری‌ها و رانت و پارتی‌بازی‌ها مانع حضور خیلی از بچه‌ها در جشنواره‌ها شده است. من خودم قبلا جشنواره زیاد شرکت می‌کردم ولی از وقتی رابطه‌ای شد دیگر سراغ جشنواره‌ها نرفتم. حتی خانواده‌ام هم نسبت به این شرکت‌نکردن من گلایه دارند و می‌گویند چرا جایزه نمی‌گیری! در جشنواره‌ها شرکت کن و جایزه بگیر. ولی من رغبتی ندارم. ضمن اینکه خیلی از جشنواره‌ها فقط به نیت جمع‌کردن آثار برگزار می‌شود و جایزه‌ها هیچ‌وقت داده نمی‌شود.

 

مشهدی‌های تهرانی‌پسند

متأسفانه به کار ما در مشهد چندان اهمیت داده نمی‌شود و زمینه کاری خانم‌ها در این حوزه به مراتب از آقایان کمتر است. حتی کارهای مشهدی و نشریات حوزه طنز شهر خودمان هم به جای اینکه بخواهند با بچه‌های مشهد کار کنند سراغ تهرانی‌ها با قیمت‌های بالاتر می‌روند. وضعیت بچه‌های کارتون شهرمان خوب نیست. من خودم بعد از 3سال کار با یکی از روزنامه‌ها با تغییرات مدیریتی ناگهان کنار گذاشته شدم و اکنون سفارشی از سمت مطبوعات به من نمی‌شود.

 

کم‌کاری حوزه هنر

قبلا حوزه هنری هم فعا‌ل‌تر بود ولی اکنون کم کار شده است. حتی پیش از این آثار را برای جشنواره‌های خارجی می‌فرستادند ولی اکنون همین کار را هم انجام نمی‌دهند و با وجود هزینه‌های زیاد ما خودمان باید این‌کار را انجام بدهیم. خود من 3تا از کارهایم 3سال پشت سر هم در سال‌های 93، 94 و 95 در کتاب ورد پرس کارتون که مربوط به کشور پرتغال است منتشر شد ولی امسال به خاطر هزینه‌ها بعید است بتوانم آثارم را بفرستم. کار ما چندان پردرآمد نیست و با این شرایط کاری که همان چندان هم وجود ندارد.

126088.jpg

بیش از 12مقام کشوری و استانی

موضوعاتی که کار کرده‌ام رتبه آورده‌اند موضوعات مختلفی نظیر سنگ قبر چینی، حجاب، مالیات و تورم، مقاومت فلسطین، پشتیبانی آمریکا از داعش، تحکیم خانواده، خبرچینی و... بوده‌اند که در جشنواره‌های مختلف مقام آورده‌اند و تاکنون موفق به کسب بیش از 12مقام کشوری و استانی در رشته کارتون و کمیک شده‌ام. درکل به موضوعات محیط زیست، آب و کتاب علاقه دارم و سوژه‌هایی که کار می‌کنم بیشتر در این زمینه است.

 

خسته از جشنواره

آخرین سالی که در جشنواره شرکت کردم سال94 بود که در ساری برگزار شد ولی با تمام مشکلاتی که گفتم در آینده قصد دارم در جشنواره‌های توریسم ترکیه و کتاب تهران شرکت کنم. البته در جشنواره ایمنی مشهد هم شرکت خواهم کرد هرچند از جشنواره‌ها و باندبازی‌ها خسته شده‌ام.

 

مردم طنزپسند

علاوه‌بر همکاری‌هایی که با مطبوعات داشتم و دارم سعی می‌کنم کارهایم را در اینستاگرام هم منتشر کنم. برخوردهای مردم نسبت به کمیک برخوردهای جالبی است. نسبت به این کارها رغبت دارند و از بیان مشکلات به زبان طنز لذت می‌برند و نظرات مثبتی نسبت به کارهایم دارند. 

  

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی