کد خبر : 90489
/ 10:12
گزارش مفصل شهرآرا از بيستمين نمايشگاه بين المللی كتاب مشهد

شورکاغذی شهر

بیستمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب مشهد و پنجمین نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال از عصر جمعه٢ آذر به‌صورت هم‌زمان آغاز به کار کردند تا هفته‌ای فرهنگی برای مشهدی‌های اهل کتاب و رسانه رقم بخورد.

شورکاغذی شهر

شهرآرا آنلاین - آیین افتتاح این نمایشگاه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی‌و جمعی از نمایندگان مجلس و مسئولان استانی و شهری برگزار شد و چند مؤلف برتر تجلیل شدند. بیستمین نمایشگاه کتاب مشهد تا اینجای کار با استقبال خوب علاقه‌مندان مواجه شده و تاحدودی توانسته است رضایت مخاطبان را جلب کند. روزنامه شهرآرا هم با هدف برقراری ارتباط مستقیم با مخاطبان خود، در این نمایشگاه حضور پیدا کرده است. در روزهای نخست برگزاری بیستمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب و پنجمین نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال، غرفه روزنامه شهرآرا میزبان برخی شهروندان مشهدی، شخصیت‌های فرهنگی و هنری و مسئولان استانی و شهری بوده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی‌در مراسم افتتاح این ٢ نمایشگاه، از کتاب به‌عنوان زایاترین محصول فرهنگ بشری یاد کرد و گفت که در بین همه ابزارهای انتقال فرهنگ بشری، کتاب ویژگی‌های خاصی دارد که آن را درمقایسه‌با دیگر محصولات منحصربه‌فرد کرده است. سیدعباس صالحی افزود: انقلاب اسلامی‌به‌عنوان یکی از توفیقات خود، در ۴ دهه گذشته، در حوزه فرهنگ مکتوب، گام‌های بسیار خوبی برداشته و بی‌انصافی است که این دستاوردها را به بهانه کاستی‌ها نادیده بگیریم. وی به گوشه‌ای از دستاوردهای انقلاب اسلامی‌در حوزه فرهنگ مکتوب هم اشاره کرد و گفت: در دهه اول انقلاب یعنی سال‌های۵٧ تا ۶٧، حدود ٣۵هزار جلد کتاب به‌صورت چاپ اول و مجدد منتشر می‌شد اما در دهه چهارم انقلاب، میزان نشر کتاب به ٧٢۶هزار عنوان رسیده است که رشدی بیست‌برابری را نشان می‌دهد. وزیر فرهنگ و ارشاد بیان کرد: در دهه اول انقلاب ٢٧هزار مؤلف کتاب در کشور فعالیت می‌کردند اما این رقم اکنون به ۶٠۴هزار مؤلف رسیده است که از این نظر هم در ۴ دهه گذشته به رشد بیست‌وپنج‌برابری دست یافته‌ایم.

وی با بیان اینکه تعداد مؤلفان زن در طول ۴ دهه گذشته از ١١نفر به ٢٨ هزار نفر رسیده است، گفت: اختلاف سی‌برابری تعداد مؤلفان زن و مرد در سال۵٧، امروز به حدود دو برابر کاهش یافته؛ به این معنی که فاصله جنسیتی تولید علم و کتاب در ۴ دهه انقلاب، کاهش چشمگیری پیدا کرده است.

صالحی با بیان اینکه ناشران خصوصی در ۴٠سال گذشته روند رشد چشمگیری داشته‌اند، اظهار کرد: جریان نشر خصوصی در روند انقلاب اسلامی‌ پیشرفت‌های محسوسی داشته است، به‌طوری‌که اکنون ١٠ناشر تولیدکننده ٣٠٠عنوان کتاب، از فعالان نشر خصوصی هستند.

وی با اشاره به رشد ٩برابری آمار کتابخانه‌های عمومی‌ کشور در سال‌های پس از انقلاب اسلامی‌ خاطرنشان کرد: هرچند نباید دستاوردهای ۴ دهه گذشته در حوزه رخدادهای فرهنگ مکتوب کشور نادیده گرفته شود، نباید هم تصور کرد که در این حوزه کاستی وجود ندارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد با بیان اینکه برخی مسائل، فرهنگ مکتوب کشور را آزار می‌دهد، خاطرنشان کرد: مهم‌ترین چالش در این بخش، فاصله بین تولید کتاب و خواندن این محصول فرهنگی است؛ به این معنی که روند تولید کتاب با سرعت پذیرفته‌شده‌ای پیش رفته اما فرایند ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی هم‌پای تولید جلو نرفته است. وی با بیان اینکه آمارهای مربوط به سرانه مطالعه در کشور راضی‌کننده نیست، گفت: نتایج پژوهش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان نشان می‌دهد که سرانه مطالعه در کشور به‌طور متوسط به ازای هر شبانه‌روز فقط۵/ ١٢دقیقه است که البته این رقم در خراسان رضوی به ۵ / ١۶ دقیقه می‌رسد.

به گفته صالحی، بر اساس نتایج این پژوهش علمی، بانوان بیشتر از آقایان کتاب غیردرسی مطالعه می‌کنند. وی تاکید کرد: اینکه در بخش مطالعه و خرید کتاب متناسب با نشر کتاب حرکت نکرده‌ایم، یک نقیصه جدی است که اگر جریان فرهنگی کشور آن را حل نکند، جریان مکتوب دچار اختلال خواهد شد، لذا باید این مسئله را به‌عنوان یک چالش اساسی مورد توجه قرار داد. 

 

﷯ بحران مطالعه 

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ گفت: بحران‌های یک کشور فقط کم‌آبی و آلودگی هوا نیست، بلکه مطالعه کم نیز می‌تواند یک بحران تلقی شود؛ البته تا زمانی که این درک پدید نیاید، طبیعی است که درد آن را احساس نخواهیم کرد. وی افزود: متاسفانه هم نظام آموزش‌وپرورش کشور، کمتر متوجه مطالعه و پژوهش‌های آزاد است و هم نظام خانواده کمتر بر خواندن کتاب استوار است. درکنار این بخش‌ها، نظام رسانه‌ای نیز کمتر به کتاب به‌عنوان یک رسانه مانا توجه می‌کند. صالحی از برخی اتفاقات فرهنگی‌ای که مردم را به مطالعه بیش از پیش کتاب تشویق می‌کند، به‌عنوان مسکن یاد کرد و گفت: باید این مسکن‌ها به درمان‌های پایدارتر تبدیل شود. لازم است رسانه به کمک مدرسه و خانواده در مسیر افزایش سرانه مطالعه، گام‌هایی جدی بردارد و تمام تلاش خود را به‌کار گیرد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ در بخش پایانی سخنان خود، به برخی ویژگی‌های خراسان در حوزه فرهنگی اشاره کرد و گفت: خراسان به‌عنوان منطقه‌ای که از نظر تاریخ و تمدن ایرانی‌اسلامی‌ جایگاه و پیشینه ویژه‌ای داشته است و دارد، از زوایای مختلف حائز اهمیت است. وی ادامه داد: خراسان تنها جایی است که ٢ قطب علمی‌ حوزه و دانشگاه در آن پابه‌پای هم حرکت می‌کنند؛ یعنی ٢ نهاد آموزشی سنتی و جدید، هر ٢ مقتدر و اثرگذار هستند. اگر تمدن‌سازی اسلامی‌ و آرمان‌های امام راحل را مبتنی بر هم‌گرایی دانشگاه و حوزه بدانیم، خراسان یکی از نقاطی است که می‌تواند مسیر تحقق این هدف را هموارتر کند. صالحی با بیان اینکه خراسان به‌مثابه یک جاده ترانزیت به‌سمت ایران فرهنگی است، گفت: این استان هم در بخش تولید کتاب و هم در بخش کتابخانه‌های عمومی‌ از گذشته تا به امروز شاخص بوده است. به‌گفته وزیر فرهنگ و ارشاد، حیات، تکاپو و پویایی جریان مکتوب در خراسان و مشهد همواره تپنده و پرشتاب بوده است.

 

﷯ آئینه‌داران عرصه فرهنگ 

سرپرست استانداری خراسان رضوی در ادامه این مراسم از ناشران کتاب و فعالان فرهنگی به‌عنوان آینه‌داران اصلی عرصه فرهنگ این سرزمین یاد کرد که باوجود ناملایمات صنفی، هیچ‌گاه از رسالت خویش دل‌زده و خسته نشده‌اند.

قربان میرزایی افزود: تقویت حوزه نشر به‌عنوان یکی از محورهای توسعه فرهنگی، نیازمند حمایتی ویژه است؛ مخصوصا اقتصاد نشر که در سال‌های گذشته به‌دلیل رکود نشر، افزایش قیمت ارز و قیمت کاغذ و سایر مسائل دچار آسیب شده است.

وی ادامه داد: باید شرایطی فراهم شود که ناشران دولتی و خصوصی بتوانند در یک فضای برابر با استفاده از امکانات و شرایط مناسب و حمایت‌های سنجیده و عادلانه، روند طبیعی فعالیت در این حوزه را دنبال کنند.

سرپرست استانداری خراسان رضوی تصریح کرد: باید فرهنگ کتاب‌خوانی با استفاده از شیوه‌های نوین و مناسب، ترویج شود و با تعدیل قیمت‌ها کتاب جایگاه خود را درسبد هزینه‌های خانوارها بیابد که این امر موجب اقدامی‌ مؤثر برای اقتصاد نشر و ترغیب ناشران و مؤلفان به چاپ کتاب‌های مؤثر، کیفی و با تیراژ بالا خواهد شد.

میرزایی ادامه داد: باید از کتاب‌سازی و تولید کتاب به‌سراغ تألیف و کتاب‌نویسی و نوشتن آثاری پرمغز، کیفی و مؤثر در هر حوزه و بخش برویم.

وی با بیان اینکه در چند سال اخیر تلاش‌های خوبی برای حذف و جلوگیری از گسترش شبکه‌های زیرزمینی تولید کتاب انجام شده است، افزود: ظرفیت نشر الکترونیک و چاپ دیجیتال را که شاید امروز تهدیدی برای حوزه نشر تصور می‌شود، باید با استفاده از اهرم‌های قانونی، تبدیل به فرصتی مناسب برای توسعه کتاب‌خوانی و افزایش سرانه مطالعه کرد.

میرزایی، وجود مردمی‌ اهل مطالعه و کتاب‌خوان را لازمه توسعه و پیشرفت یک جامعه برشمرد و گفت: باید کتاب‌فروشی و جایگاه‌های عرضه کتاب نسبت‌به نشر تقویت شود و با ویترین‌های جذاب، خوراک فرهنگی موردنیاز مردم ازطریق این مراکز عرضه شود.

سرپرست استانداری خراسان رضوی افزود: توسعه نمایشگاه‌های کتاب با حضور پرشور ناشران و کتاب‌فروشان و نیز مؤلفان می‌تواند زمینه‌ای مناسب برای آشتی دوباره مردم با کتاب و کتاب‌خوانی باشد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه خراسان رضوی به‌عنوان مهد ادب و کتابت و دیار مردان اهل قلم در طول تاریخ افزود: این سرزمین با ظرفیت فرهنگی و ادبی خود زبان و فرهنگ پارسی را پاس داشته و حفظ کرده است و بزرگان بسیاری را با آثاری بسیار ارزشمند و ماندگار در طول اعصار و قرون گذشته به خود دیده است. وی ادامه داد: امروز هم باید فضای فرهنگی و ادبی این سرزمین دوباره رونق و هویت و اثرگذاری گذشته خویش را بیابد.

 

﷯ نمایشگاه، فروشگاه کتاب نیست 

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی‌خراسان رضوی که از دیگر سخنرانان مراسم افتتاحیه نمایشگاه بود، گفت: تنوع فرهنگ‌ها نه‌تنها تهدید نیست، بلکه یک فرصت مناسب برای نشان دادن اصالت و عقلانیت تفکر شیعی به‌شمار می‌رود.

جعفر مروارید اظهار کرد:‌ نمایشگاه صرفا یک فروشگاه کتاب نیست، بلکه مکانی برای معرفی و تماشای آگاهی است. درواقع کتاب ابزار انتقال تجارب گذشته، گفت‌وگوی بین فرهنگ‌ها و ‌همچنین گفت‌وگوی میان مؤلف و مخاطب است و می‌توان آن را حاصل یکی شدن ٢ فرهنگ مختلف دانست.

وی بیان کرد: پیشرفت هر ملتی در گرو توسعه فرهنگی و بهره بردن از تجارب فرهنگ‌ها و ملل مختلف است و کتاب نیز در این پیشرفت نقش بسزایی دارد. در این میان سلیقه ایرانی همیشه نقش موثری در قدرت دیالکتیک‌، جذب و به وحدت رساندن سلایق مختلف داشته است، چنان‌که شاخصه تمدن اسلامی‌ هم در دوران شکوفایی همین موضوع بوده است و اکنون نیز نیازمند نهادینه شدن همین نوع نگاه هستیم.

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی‌خراسان رضوی گفت: تنوع و تکثر فرهنگ‌ها منجر به گفت‌وگو می‌شود که اتفاقا در جوار امام‌رضا‌(‌‌ع) نیازمند این گفت‌وگوها هستیم؛ چراکه ایشان نیز بر این موضوع تأکید کرده‌اند.

مروارید بیان کرد: تعالی فرهنگی به وسیله مطالعه امکان‌پذیر است و نمایشگاه کتاب نیز برای تسریع مطالعه و انتقال دانش برگزار شده است. درواقع این نمایشگاه بهانه‌‌ای برای بسترسازی به‌منظور تجمیع زنجیره کتاب‌گردی،‌ خرید کتاب و کتاب‌خوانی است.

وی اظهار کرد: امیدواریم این یک هفته انگیزه‌ای باشد برای شهروندان مشهدی تا در طول سال، کتاب‌خوانی و کتاب‌گردی را جو برنامه‌های روزمره خود قرار دهند. مروارید خاطرنشان کرد: اگرچه گسترش شبکه‌های اجتماعی که دانش گسترده و کم‌عمقی را به ما منتقل می‌کند، یک تهدید جهانی برای کتاب خواندن به روش‌های سنتی محسوب می‌شود، هنوز هم کتاب به شکل کاغذی و با عطر و بوی خاص خودش، اصالت اصلی خویش را حفظ کرده است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ خراسان رضوی بیان کرد: برای برگزاری این نمایشگاه، شورای سیاست‌گذاری متشکل از ٢٦نیروی تخصصی با برگزاری ٤٠جلسه از مردادماه مقدمات کار را آغاز کردند. طبق برنامه‌ریزی‌ها، در این دوره از نمایشگاه، ٨٠٠غرفه، بالغ‌بر ٧٠٠ناشر داخلی و بیش از ٢٠ناشر بین‌المللی و ٧٠نمایندگی بین‌المللی حضور دارند.

وی ادامه داد:‌ در این دوره از نمایشگاه، بیش از ١٥٠هزار عنوان کتاب را ناشران داخلی و ٢٩هزار عنوان کتاب را ناشران خارجی در معرض دید علاقه‌مندان قرار داده‌اند. مروارید فعالیت غرفه‌ سرای اهل قلم و دوستداران کتاب را از دیگر ویژگی‌های این نمایشگاه برشمرد و اظهار کرد: جشن امضای نویسندگان برتر و رونمایی از چند جلد کتاب، برگزاری شب‌های فرهنگی شهرستان‌های خواف، کاشمر،‌ تربت و نیشابور‌، برگزاری نشست‌های علمی‌ و تخصصی کارگاه‌ها‌ و برپایی میزگردهای تخصصی و بحث‌های نخبگانی در سرای اهل قلم، ‌از دیگر برنامه‌هایی است که برای نمایشگاه کتاب امسال پیش‌بینی 

شده است. مروارید اظهار کرد: درکنار سرای اهل قلم، غرفه دوستداران کتاب نیز برپا شده است که درقالب آن، خردسرای فردوسی با ارائه میراث کهن و عقلانیت ایرانی شیعی فعالیت می‌کند.

وی گفت: امیدواریم شاهد روزی باشیم که در مشهد به‌عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام، شاخص‌های فرهنگی، نرخ کتاب‌خوانی و توسعه فرهنگی، برگ زرینی برای ساکنان و مجاوران این شهر باشد.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی