• خانه
  • یادداشت
  • گذار از انحصارطلبی به اندک‌سالاری
کد خبر : 90967
/ 08:33
صابرهنرمند راد

گذار از انحصارطلبی به اندک‌سالاری

گذار از انحصارطلبی به اندک‌سالاری

شهرآرا آنلاین - در اصطلاح‌شناسی علوم سیاسی، تعاریف کاملی از انحصارطلبی (monopoly) و اندک‌سالاری (oligarchy) وجود دارد که این مجال محل بحث آن نیست، اما در سال‌های اخیر، به علت برخی از سیاست‌های نادرست و شاید آگاهانه، انحصارطلبی‌ توسعه‌ای فزاینده‌‌ در ساختار مدیریت کشور داشته است و امروز، با پایان یافتن عمر مفید خود، به‌سرعت در حال جایگزینی با اندک‌سالاری و گروه‌سالاری است. امروز در دوره گذار این فرایند هستیم و باید بدانیم چه چیزی در حال رشد و توسعه در ساختار مدیریتی کشور است. به همین دلیل، شاید احصای وجوه تمایز این ٢ آفتِ مدیریتی بتواند سیر این فرایند را روشن کند. انحصارطلبی شامل افرادی است که دارای دکترین و عقیده‌ای مشخص و تبیین‌شده‌ هستند و در دایره مشخص و محصور خود، به افرادی که به آن سیستم معتقد نیستند اجازه ورود نمی‌دهد. به‌ بیان‌ دیگر، تنها افرادی می‌توانند وارد حلقه بسته انحصارطلبان شوند که به ایدئولوژی طرح‌ریزی‌شده پایبند و معتقد باشند و البته آن را به اثبات برسانند.

از نگاه انحصارطلبان، کسب اهرم‌های قدرت و ورود به مجموعه تصمیم‌گیری تنها شایسته افراد معتقد به آن شیوه و مرام خاص است. هدف غایی در انحصارطلبان استیلای تفکر تبیین‌شده در حلقه بسته اولیه از طریق کسب مجاری قدرت است و البته الزاما همیشه با فساد همراه نیست. گزاره‌های تاریخی نشان می‌دهد در نتیجه سیاست‌های غلط، انحصارطلبی در کلیه جریان‌ها و گروه‌های سیاسی و اجتماعی توسعه‌ یافته و تنها در یک گروه و جریان خاص بروز نکرده است. نکته مهم این است که انحصارطلبان هیچ ابایی از روشن شدن وابستگی خود به جریان متبوع خود ندارند و آن را ابراز می‌کنند. این در حالی است که در تفکر الیگارشی تنها یک هدف مشخص وجود دارد و آن کسب منافع شخصی و سود بیشتر است. اندک‌سالاران در راه دستیابی به هدف تبیین‌شده خود با افراد و گروه‌های مختلف وارد تعامل و پیوند می‌شوند. در این پیوند، عقاید قبلی و زمینه‌ای و مشی فعلی افراد و گروه‌های طرف تعامل اهمیتی ندارد و تنها شرط پیوستن به گروه، حرکت در مسیر دستیابی و کسب منافع بیشتر است. در این مسیر، الیگارشی ذاتا با فساد همراه است و برای نزدیکی به هدف غایی، به هر رابطه‌ای چنگ خواهد زد. اندک‌سالاران وابستگی به هیچ‌کدام از جریان‌ها و گروه‌های مختلف سیاسی،‌ اجتماعی و مذهبی ندارند اما از ظرفیت همه متعاملان فوق برای دسترسی راحت‌تر به هدف خود سود می‌برند. به همین دلیل است که گاه آن‌ها را در چهره‌ها و مواضع کاملا متضاد می‌یابیم. نشانه‌های فرایند گذار انحصارطلبی به اندک‌سالاری از سال‌ها پیش بروز پیدا کرده است و امروز، با درک شواهد، می‌توان تشدید سرعت این فرایند را لمس کرد. چنانچه این فرایند بدون مداخله و اصلاح به سرانجام برسد، آسیب‌ها و پیامدهایی جبران‌ناپذیر‌ را شاهد خواهیم بود. از این‌ سو، شاید تنها راه تسکین آلام انحصارطلبی نهادینه‌شده سال‌های ماضی و جلوگیری از تکمیل فرایند گذار به اندک‌سالاری در مسیر پیش رو‌ پیوستن به اصول اولیه دموکراسی و تقویت نهادهای مدنی و اجتماعی باشد.

دیری نخواهد گذشت که با تقویت نشدن این نهادها و البته تضعیف عامدانه و آگاهانه آن‌ها، غده سرطانی الیگارشی متاستاز کند و همه‌چیز را در منجلاب فساد خود غرق سازد. 

 

کارشناس سیاسی اجتماعی

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی