• خانه
  • یادداشت
  • وابستگی متقابل اقتصادی
کد خبر : 90968
/ 08:51
سید احمد فاطمی‌نژاد

وابستگی متقابل اقتصادی

وابستگی متقابل اقتصادی

شهرآرا آنلاین - یکی از رهیافت‌های جذاب و هم‌زمان جنجال‌برانگیز روابط بین‌الملل نظریه موسوم به وابستگی متقابل اقتصادی است. طبق نظریه مذکور، هرچه مناسبات اقتصادی میان ٢ یا چند کشور افزایش یابد احتمال منازعه میان آن‌ها کمتر می‌شود. این دیدگاه را می‌توان در مورد روابط ایران با تک‌تک همسایگانش به کار برد اما کشوری که در اینجا مد نظر است عراق می‌باشد و واقعیات اقتصادی روابط ایران و عراق از چند منظر درخور توجه است:

نخست، طبق گفته رئیس جمهور ایران و بنا بر آمار موجود، روابط اقتصادی ایران و عراق در سال اخیر حدود ١٢ میلیارد دلار بوده است که عراق را در زمره نخستین شرکای اقتصادی ایران قرار می‌دهد. تنوع و حجم کالاهای دادوستدشده طرفین نیز به گونه‌ای است که در بسیاری از موارد عراق نمی‌تواند جایگزینی برای ایران پیدا کند. اگر به یاد بیاوریم که بیش از یک دهه پیش، عراق حتی جزو ٣٠ شریک نخست اقتصادی ایران نیز نبوده است، بیشتر به اهمیت این قضیه پی می‌بریم.

دوم، طی سال‌های اخیر، عراق یکی از ٣ مقصد نخست صادرات ایران بوده است. در شرایطی که بازاریابی برای بسیاری از شرکت‌ها و کشورهای بزرگ هدف اصلی سیاست تجاری و خارجی را تشکیل می‌دهد، نمی‌توان از موقعیت عراق در سیاست اقتصادی و خارجی ایران چشم‌ پوشید. بنابراین، علاوه بر حفظ وضعیت فعلی باید برای بهبود آن نیز تلاش کرد که هدف مناسبات بیست‌میلیارددلاری (مورد تأکید روحانی در دیدار با برهم صالح) در این زمینه کاملا منطقی است.

سوم، مناسبات اقتصادی می‌تواند محملی برای روابط اجتماعی، فرهنگی و عاطفی میان ملت‌ها باشد. فقط اگر نیم‌ نگاهی به فهرست گردشگران خارجی مشهد طی سال‌های اخیر در حوزه‌های گوناگون تاریخی، تفریحی، مذهبی، آموزشی، پزشکی و ... بیندازیم، به‌خوبی به واقعیت حضور عراقی‌ها و مزایای این حضور در ایران پی می‌بریم. البته ممکن است بعضا عوارضی منفی نیز در پی داشته باشد که نباید در مورد آن اسیر اغراق‌ و غلو شد.

چهارم، در شرایط فعلی و با روندهای موجود، حتی با بدبینانه‌ترین تحلیل‌ها نیز نمی‌توان منکر کاهش منازعه میان ملت‌های ایران و عراق شد. فراتر از این، با توجه به سطح گسترده مناسبات اجتماعی میان ٢ ملت و شکل‌گیری عادات و انتظارات مشترک میان آن‌ها باید از وقوع نوعی هم‌گرایی میان ایران و عراق سخن گفت.

پنجم، مزایای وابستگی متقابل اقتصادی ایران و عراق از روابط دوجانبه ٢ کشور فراتر رفته است و طی مذاکرات اخیر، سیاست‌مداران ٢ کشور در مورد راهکارهایی رایزنی کرده‌اند که می‌تواند روابط دوجانبه آن‌ها را از گزند متغیر تأثیرگذار بیرونی (‌تحریم‌های آمریکا) نجات دهد. این نشان می‌دهد وابستگی متقابل اقتصادی به خودی خود یکی از راه‌های مقابله با تحریم نیز هست.

 

استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهد

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی