کد خبر : 92745
/ 08:07

لبخند شادی در شهر هوشمند

دبی، کپنهاگ و بسیاری شهرهای دیگر برای شاد کردن شهروندان از طریق هوشمندسازی، برنامه های متنوعی دارند

لبخند شادی در شهر هوشمند

شهرآرا آنلاین - عادل نجفی | دیدگاه های بسیاری درباره چگونگی تبدیل شهرها به مکان هایی شادتر مطرح می شوند. اما پیش از آنکه به ایده ها بپردازیم، اجازه بدهید ویژگی ها و ماهیت یک شهر را یادآوری کنیم. همان طور که شکسپیر می گوید «شهر چیزی جز شهرونداش (مردمانش) نیست» و امروز ما نیز می دانیم که شهرها تنها از زیرساخت ها و سازه های تهی تشکیل نشده اند. ادوارد گلاسر، اقتصاددان آمریکایی فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد، در کتاب «پیروزی شهر» نیز می نویسد «شهر تنها سازه نیست؛ شهر یعنی مردم»؛ بنابراین در متن هر برنامه ای برای افزایش شادی شهری باید رفاه و نیازهای مردم لحاظ شود.

تا سال 2050 میلادی 75 درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی می کنند و شادی شهری به موضوع بسیار مهمی تبدیل می شود. در این میان باید به مسائل زیادی توجه شود؛ بنابراین در هر برنامه شهری باید جایگاه و دلیل اولیه تشکیل هر شهر را در نظر گرفت. در مجموع، شهرها انبوهی از موضوعات اقتصادی هستند که مزایای اجتماعی، رفاهی، سلامتی، تجاری و دیگر حوزه ها را تأمین می کنند. به طور مثال شهرها در این حوزه ها فرصت هایی پذیرفتنی را ایجاد یا در همین راستا دست کم تلاش می کنند.

مدیریت شهری نیز نیاز به توسعه چنین حوزه هایی را شناسایی و در زمینه منابع مالی، انسانی و طبیعی با بازدهی بیشتری فعالیت می کند. شهرهای هوشمند از جمله رویکردهای چنین پارادیم مدیریتی هستند، به ویژه زمانی که از فناوری برای تحقق بهره وری در این حوزه ها استفاده می شود.

یک شهر هوشمند حقیقی، طیف وسیع تری از حوزه ها را در بر می گیرد که شامل رفاه و تندرستی شهروندان آن نیز می شود؛ همچنین چنین شهری به دنبال نوآوری ها و خلاقیت های زودبازده است که فناوری های کم هزینه را برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان خود به کار می گیرد. برای نمونه از سامانه های پیامکی در شهر کیوتو در کشور اکوادور برای کاهش مزاحمت ها و بهبود ایمنی حمل و نقل عمومی استفاده می شود.

 

پروژه شهروندان شاد

ایده پروژه شهروندان شاد توسط بوید کوهنو راب آدامز،از نوآوران و مبتکران شهری، ارائه شد. براساس این ایده می توان با رویکردی جدید و متفاوت در مفهوم شهر تجدید نظر کرد. کوهن و راب اطمینان دارند که پروژه های شهرهای هوشمند باید با اولویت شادیِ شهروندان آن ها، بر هر موضوع دیگری، برتری داشته باشد. کوهن بر این باور است که «آنچه مردم می خواهند، طبیعت، هوای پاک و تعاملات اجتماعی است و افراد صرفا به دنبال یک شهر فناورانه نیستند».

یکی از اصلی ترین و محسوس ترین مؤلفه های ارزیابی شادی در شهرها، مدت زمانی است که شهروندان در ترافیک برای تردد به محل کار یا دیگر مقاصد خود صرف می کنند. مطالعات جدید در انگلستان نشان می‎ دهد که کاهش 19 درصدی دستمزد کارکنان همان تأثیر منفی را بر رضایت شغلی آن ها می گذارد که افزایش 20 دقیقه ای زمان صرف شده در روز برای تردد به محل کار می تواند ایجاد کند. خودروهای خودران با پلتفرم های مقرون به صرفه نویدبخش رفع این مسئله در آینده هستند؛ داده هایی که توسط چنین خودروهایی ارائه می شوند می توانند گره های ترافیکی را به خاطره ای در گذشته تبدیل کنند و حمل و نقل شهری مؤثرتر، خودروهای کمتر، هوای پاک تر، فضای پارک کمتر و همچنین فضای سبز بیشتری را به ارمغان بیاورند که همگی موجب خوشحالی و رضایت بیشتر شهروندان خواهند شد.

پس چندان تصادفی نیست که کشورهای برتر گزارش جهانی شادی در سال 2018 ارزش بیشتری را برای مؤلفه های شهر هوشمند شاد نظیر سرانه درآمد، محیط زیست پاک، زیرساخت ها، حمل و نقل و شفافیت حاکمیت قائل باشند.

آدامز و کوهن پلتفرم شهروندان شاد را به عنوان ابزاری برای کمک به بازنگری در مفهوم شهر پایه ریزی کرده اند. آن ها در وصف پروژه خود می گویند: ما اندیشه طراحی را برای کمک به شادمانی شهرها به کار گرفتیم. ما معتقدیم شهرها نباید صرفا براساس فناوری یا راندمان، که باید با توجه به شادمانی طراحی شوند. ما به همکاری در ایجاد فضاهای مفرح، مشترک و شاد شهروندی باور داریم، فضاهایی که مؤید یک پروژه برای تمام رده های سنی و یک محله برای تبدیل دوباره جهان به مکانی شاد باشند. برای تحقق این هدف، آن ها پلتفرم های منحصر به فرد خود را برای دستیابی به چهارچوبی جدید ترکیب کردند؛ تلفیق پلتفرم نوآوری شهریِ کوهن و پروژه 6 انگشتیِ آدامز به سؤالات جدیدی پاسخ داد. (در پروژه 6 انگشتی، آدامز ادعا می کند که هیچ مشکلی نیست که پیش از این حل نشده باشد و در واقع دیگر نیازی به اختراع دوباره چرخ نیست.) پاسخ به سؤالاتی نظیر شاخص های شهر شاد چیست؟ چگونه می توان شادی را هدایت کرد؟ آن ها با هدف ارزیابی مهم ترین مؤلفه ها به ایده شش ضلعی شهروند شاد رسیدند که مهم ترین عوامل آن عبارت اند از:

فرهنگ و غرور مدنی

ایمنی و سلامتی

دسترسی پذیری

پاک و سبز

رونق جمعی

ارتباط اجتماعی

 

مباهات فرهنگی و مدنی

بوید کوهن از همه کسانی که در حوزه شهرهای هوشمند فعال هستند دعوت کرده است تا به دنبال راهکارهایی برای ایجاد شادی باشند. او می گوید این قاعده بازی ماست؛ شهر شاد، شهری هوشمند است. فناوری تنها راه حل و مؤلفه اصلی برای خواست های مردم نیست.

 

دوبی هوشمند، دوبی شاد

اگر تنها یک نکته باشد که سیاست گذران در طول سال های اخیر آن را به خوبی فرا گرفته باشند، کافی نبودن رشد اقتصادی و فناوری های جدید -به تنهایی- برای رفع نیازهای متنوع شهروندان است. به همین دلیل در امارات متحده عربی و دفتر دوبیِ هوشمند، برای اطمینان از توجه به علاقه مندی ها و خواست های شهروندان، تمرکز ویژه ای بر مؤلفه شادمانی وجود دارد. در اواخر سال 2014 میلادی دفتر دوبی هوشمند کار خود را بر روی یک شاخص شادمانی آغاز کرد، یک ابزار آنلاین که در آن کاربران می توانستند میزان رضایتمندی خود را پس از تعامل با نهادهای مختلف ثبت کنند.

«پروژه دوبی شاد هوشمند» علاوه بر این شاخص، پروژه های دیگری را نیز برای شناسایی نیازهای شهروندان حتی با ملاحظه نیازهای عاطفی و احساسی در دست اقدام قرار داد؛ این پروژه ها به آموزش شهروندان برای اولویت بندی شادی های خود و حتی تغییرات مورد نیاز در سیاست گذاری ها برای رفع نیازهای شهروندان می پردازند. این دفتر همچنین الگوریتم پیچیده ای را برای کمک به ارزیابی شادی گروه ها و طبقات مختلف جامعه طراحی و ارائه کرده است.

افراد هنگامی که با دیگران ارتباط دارند و در سلامتی به سر می برند، شادتر نیز هستند. شادترین مکان ها در جهان نقاطی هستند که افراد با جهان وسیع بیرون از منازل خود به وسیله دوچرخه و پیاده راه های منتهی به پارک ها، مکان های عمومی و وسائل حمل و نقل عمومی مرتبط می شوند.

 

کپنهاگ، آماده برای حرکت

وقتی کپنهاگ به عنوان «شادترین شهر جهان» برگزیده شد، وجود بیشترین نرخ سفر با دوچرخه در مقایسه با دیگر کلان شهرهای جهان از جمله مهم ترین دلایل آن بود. همچنین تمرین بدنی روزانه با دوچرخه یا پیاده روی باعث افزایش طول عمر شهروندان شده است. تمرینات ورزشی سهم بسزایی در کیفیت زندگی افراد دارند، چراکه برای جلوگیری از ضعف بدنی، انسان به تحرک احتیاج دارد. شهروندانی که پیاد ه راه ها و مسیرهای مناسب دوچرخه سواری منتهی به ایستگاه های حمل و نقل عمومی استاندارد در اختیار دارند، از پویایی شهری بهره مند هستند و به همین ترتیب با جهان بزرگ تر پیرامون خود ارتباط دارند. در فضاهای بیرونی، هوای تازه جریان دارد و شهروندان با یکدیگر ملاقات می کنند که به دنبال آن تعاملات و خلاقیت های بیبشتری رخ می دهد. بسیاری از این ویژگی ها را می توان با تمرینات ورزشی منظم از قبیل پیاده روی و دوچرخه سواری مرتبط دانست که سیستم های گردش خون و تنفس بدن را تحریک می کنند و در نهایت موجب شادمانی بیشتر افراد می شوند.

 

آیا مشهد آماده است؟

هر چه گزینه ها و امکانات پویایی و تحرک شهروندان بیشتر باشند، شادمانی بیشتری را تجربه خواهند کرد. اما آیا در کلان شهری مثل مشهد با سیستم حمل و نقل توسعه یافته برای پیاده روی یا رکاب زنی بخش یا تمامی مسیر منازل تا ایستگاه ها فرصت داریم؟ آیا می توانیم از منزل تا فروشگاه ها، بوستان ها و یا مراکز اداری بدون استفاده از خودرو و با پیاده روی و رکاب زنی یک طی طریق کنیم؟ در بسیاری از شهرهایی که به عنوان شادترین نقاط جهان معرفی می شوند، شهروندان از نوعی از حمایت های اجتماعی بهره می برند که در پیاده راه ها و مسیرهای دوچرخه سواری دوستدار محیط زیست مجسم می شود. به هر روی، آنچه حائز اهمیت است اثرگذاری شیوه ساخت شهرها و سکونتگاه های انسانی است که چه انسان محور و چه ماشینی و صنعتی بنا شده باشند، تحرک و پویایی یکی از مهم ترین مؤلفه ها در تعیین سطح شادی شهروندان آن هاست.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی