کد خبر : 92942
/ 06:14
روایتی از تأثیر مجتمع‌های تجاری مناطق کم برخوردار بر بافت اجتماعی و اقتصاد ساکنان

«مال»، آمال و حاشیه‌ها

برخی حضور این میهمانان دائمی را نشانه توسعه و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی حاشیه شهر می‌دانند و از طی طریق راه صد ساله در یک شب برای این مناطق می گویند اما برخی کاملا با این نظر مخالف اند

«مال»، آمال و حاشیه‌ها

شهرآرا آنلاین - علیرضا ظهیری - ذاتا دیدگاهی دوگانه در این مورد وجود دارد. برخی حضور این میهمانان دائمی را نشانه توسعه و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی حاشیه شهر می‌دانند و از طی طریق راه صد ساله در یک شب برای این مناطق می گویند اما برخی کاملا با این نظر مخالف اند. ‌‌‌‌‌ اما حس محسن و برخی هم محله ای های او متفاوت است. ‌درست از روزی که یکی از مجتمع‌های به نسبت لاکچری با عنوان علمی «مگا مال» در منطقه زندگی‌شان ساخته‌شد. نور، نما و هیبت این مگا مال همیشه از فاصله چندین متری هم چشم آن‌ها را می‌گرفت اما پا گذاشتن در داخل آن چیزی نصیبشان نمی‌کرد. پول تو جیبی محسن و هم‌محله‌ای‌هایش نه به سالن‌های وی‌آی پی و هفت بعدی این مجتمع می‌خورد و نه به رستوران و کافی شاپ و دیگر مغازه‌های این مگا مال. آن‌ها چند باری دست خالی وارد این مگا مال شدند اما شاید تنها چیزی که از این پاساژگردی به دست آوردند، مشتی حسرت بود.

بین حسی که محسن از آن می‌گوید، با نیتی که مجریان و سازندگان برای ظهور مال‌ها و مجتمع‌های تجاری در حاشیه شهر و مناطق کم‌برخوردار بیان می‌کنند، تناقض زیادی پیدا می‌کنیم؛ از یک طرف حرف مجریان این است که با ساختن مال‌ها و مجتمع‌های تجاری شیک در حاشیه شهر، این مناطق را رونق می‌بخشند و حاشیه‌نشین‌ها هم از مال‌ها و مجتمع‌ها سهم می‌برند، از طرف دیگر همسایگان این مجتمع‌ها در نقاط کم‌برخوردار حسی متفاوت از ادعای سازندگان دارند. مجاوران این مجتمع‌ها تصورشان این است که سهمی از لاکچری‌ها ندارند و فقط حسرت می‌کشند و حتی گاهی با دیدن ماشین‌های شاسی بلند و لوکس در این مناطق، فاصله زندگی حداقلی خودشان با آن آدم‌ها را از زمین تا آسمان می‌بینند.

در همین زمینه به سراغ ٢ نمونه از مجتمع‌های تجاری لوکس و مگا مال‌ها در ٢ نقطه کم‌برخوردار مشهد ( منطقه سیدی و منطقه گلشهر) می‌رویم. آنچه روایت می‌شود، حس و تصور آدم‌های این مناطق و فروشندگان محلی و غیر محلی این مجتمع‌ها در یک نیم‌روز پاساژگردی ماست.

 

اینجا برای از ما بهتران است

مجتمع اطلس در منطقه سیدی مقصد اول است. این مجتمع با معماری شیک، بیشتر به خاطر کافی شاپ، رستوران و سینمایش معروف شده‌است. طبقات اول آن را به بازار لوازم خانگی اختصاص داده‌اند اما در طبقه چهارم این مجتمع، مجموعه سینماها و رستوران‌ها به مشتریان خدمات می‌دهند. رستوران‌هایی که قیمت محصولاتشان بالاتر از جیب ساکنان محله است. سعید، یکی از فروشندگان طبقه اول این مجتمع است که با او هم‌کلام می‌شویم، می‌گوید: از قدیم منزلمان در سیدی بوده‌است. مدتی است که در این مجتمع کار می‌کنم. شاید تنها فایده اینجا کار کردن، نزدیکی آن تا منزلمان و ندادن کرایه تاکسی یا اتوبوس باشد.

وقتی حرف از فایده می‌زند، می‌پرسم مگر چیز آزاردهنده‌ای هم از کار در این مجتمع برای شما وجود دارد؟ او می‌گوید: شاید باورتان نشود اما با وجود اینکه در این مجتمع فروشنده هستم اما هنوز نتوانسته‌ام برای یک‌بار هم که شده، پا به سینماهای مجلل اینجا بگذارم. این امکانات برای از ما بهتران است. با این حقوق کم فروشندگی که برای ٢ شیفت کار ۶٠٠ تا ٧٠٠ هزار تومان در ماه می‌دهند، چطور می‌توانم هم اجاره‌خانه بدهم، هم خرج زندگی و خرج تفریح؟! تازه یک‌سالی است که ازدواج کرده‌ام. برای خرج عادی زندگی هم می‌مانیم، چه برسد به تفریح و رستوران و ... . الان چند ماهی است که حتی قسط وام ازدواجم هم به تأخیر افتاده‌است.

فروشگاه پر از لوازم آشپزخانه نظیر مایکروفر، توستر و .... است. سعید در حالی که مشغول تمیزکردن لوازم است، احداث این مجتمع را از یک نگاه مثبت می‌داند؛ اینکه برخی از جوانان محله توانسته‌اند صاحب شغل شوند و حتی برخی دیگر از فروشندگان که در دیگر نقاط شهر ساکن بودند، امروز در محله سیدی سکنا گزیده‌اند.

 

حسرت سعید؛ غذا خوردن در رستوران بالای سرش

سعید، حسرتی بزرگ نیز در دلش دارد؛ حضور در طبقه چهارم همین مجتمع و رفتن به رستوران‌های این طبقه. این فروشنده می‌گوید: در طبقه چهارم این مجتمع رستوران‌های لاکچری وجود دارد. آدم‌هایی دیگر به جز ساکنان سیدی به اینجا می‌آیند. چند باری به طبقه چهارم همین مجتمع رفتم. خیلی دوست دارم یک روز با خانواده‌ام به اینجا بیایم اما واقعا در توان مالی ما و بسیاری از هم محله‌ای‌هایم نیست.

مهدی، یکی دیگر از فروشندگان مجتمع اطلس و البته ساکن محله طلاب است. او می‌گوید: بیشتر کسانی که به این مجتمع می‌آیند، از نقاط برخوردار شهری هستند. با توجه به اینکه برای ارسال محصولات فروخته‌شده، آدرس مشتریان دریافت می‌شود، در جریان آدرس بسیاری از مشتریان خود هستم. اکثرا از محلات بالا یا متوسط شهر هستند.

بیشتر افرادی که به این مجتمع می‌آیند، از درب ورودی که از میدان حافظ است وارد، و پس از خرید یا انجام کارهایشان از بولوار نماز محله را ترک می‌کنند. مهدی در حالی که به ساعتش نگاه می‌کند، با اشاره به طبقه چهارم همین مجتمع می‌گوید: در طبقه چهارم مجتمع رستورانی است که فقط دیزی سنگی آن ۵٠‌هزار تومان است. کسی که اهل محلات حاشیه‌ای شهر باشد، به هیچ عنوان نمی‌تواند به این رستوران‌ها برود. چون بسیاری از بچه‌های این محلات برای نان شب خود هم مانده‌اند.

 

دور زدن؛ تنها سهم ما از پا گذاشتن به این مجتمع است

او ادامه می‌دهد: البته برای دور زدن ساکنان همین محله نیز به مجتمع می‌آیند. دور زدن که چه عرض کنم؟ شاید یک نوع وقت گذراندن باشد. چرا که باید با حسرتی بزرگ از اینکه نتوانسته‌اند از فضای فراهم شده در مجتمع استفاده کنند، اینجا را ترک کنند و به خانه‌های کوچک خود بروند.

طبقه چهارم مجتمع اطلس همان‌گونه است که فروشندگان می‌گویند. سالنی شیک با رستوران‌های لاکچری و البته در انتهای سالن مجموعه سینمایی مجتمع قرار دارد. 

 

به ندرت اهالی بومی اینجا می‌آیند

اما در این مجتمع خبری از بچه‌ها و خانواده‌های بومی محله نیست. این را مجید، متصدی یکی از رستوران‌ها می‌گوید: شاید کمتر از ۵ درصد افرادی که به اینجا می‌آیند، از محلات کم‌برخوردار و حاشیه شهر همچون همین محله سیدی باشند. بیشتر مشتریان اینجا همان مشتری‌های آرمیتاژ و دیگر رستوران‌های بالاشهر هستند.

او ادامه می‌دهد: قیمت غذا در رستوران‌های این مجتمع با قیمت مشابه آن در مجتمع آرمیتاژ هیچ تفاوتی ندارد. اصلا مشتریان همان مشتریان هستند، فقط برای اینکه حال و هوای خود را عوض کرده‌باشند، به اینجا می‌آیند.

بیرون از مجتمع اطلس اهالی محله سیدی به کار خود مشغول هستند. بیشتر مغازه‌های اطراف مجتمع، تعمیرگاه‌ خودرو است. هرچند که برخی از فروشگاه‌ها نظیر نانوایی‌ها و سوپر مارکت‌ها از قبل احداث و راه‌اندازی مجتمع توانسته‌اند فروششان را بالا ببرند، اما برای دیگر اهالی تأثیری نداشته‌است. یکی از اهالی محله در این خصوص می‌گوید: مجتمع شیکی ساخته‌اند. همین که توجه مسئولان به ساخت چنین مجتمع‌هایی در این نقاط از شهر هم هست، جای تحسین دارد، اما ای کاش متصدیان مجتمع، به‌ویژه در خصوص سینما و رستوران‌ها به شکلی قیمت‌‌ها را مد نظر قرار می‌دانند که افرادی مثل ما هم بتوانند از این فرصت استفاده کنند و با خانواده بتوانیم حداقل یک‌بار به اینجا بیاییم.

محمدجعفر ادامه می‌دهد: البته بعضی وقت‌ها با خانواده و دوستان برای دور زدن به این مجتمع می‌آییم.

 

همسایه لاکچری گلشهر

مجتمع ملل یکی دیگر از مجتمع‌های تجاری است که در حاشیه شهر مشهد ساخته شده و امروز برخی از فروشگاه‌های آن فعال است. البته هنوز بسیاری از فروشگاه‌ها خالی است و حتی رستوران مجتمع راه‌اندازی نشده‌است.

با توجه به اینکه کارایی این مجتمع عمومی‌تر از مجتمع اطلس است، همه چیز از جمله پوشاک، کیف و کفش، عطر و ادکلن و وسایل آنتیک را می‌توان در آن یافت. قیمت‌ها هم نسبتا مناسب است.

محمدجواد رحیمی که قبلا در خیابان خسروی فروشگاه پوشاک مردانه داشته، به دلیل افزایش اجاره‌بهای مغازه در آن منطقه حالا به مجتمع تازه‌تأسیس ملل آمده تا حداقل یک سال از دادن اجاره در امان باشد و پس از ثابت شدن بازارش توان پرداخت اجاره مغازه در سال دوم را داشته‌باشد. او می‌گوید: در سال اول حضورم در این مجتمع اجاره مغازه یک سال رایگان منظور می‌شود و باید از سال دوم پرداخت اجاره داشته‌باشیم. خوش‌بختانه تا امروز هم فروش بد نبوده و مشتریان ثابتم امروز به اینجا می‌آیند و مشتریان گذری هم که همیشه هستند.

رحیمی بیان می‌کند: مجتمع ملل تازه ‌تأسیس شده و هنوز مردم در نقاط مختلف شهر اطلاعات چندانی از این مجتمع ندارند. بیشتر مراجعان اینجا، اهالی همین مناطق اطراف هستند و گاهی هم پیش آمده که مردم از نقاط دیگر به اینجا آمده‌اند.

منزل مسکونی آقای رحیمی در بولوار مفتح است و به گفته او این مجتمع سبب شده تا برخی از جوانان محله گلشهر یا ساختمان نیز برای کار به اینجا بیایند.

در میان فروشندگانی که مغازه متعلق به خودشان باشد، کمتر کسی است که از اهالی محله گلشهر یا محلات اطراف باشد. این را یکی دیگر از فروشندگان می‌گوید. مرجان لطفی که از اهالی بولوار عبدالمطلب است، می‌گوید: قبلا در بازار فردوسی فروشگاه داشتم اما به دلیل اجاره بالا در آن مجتمع و نزدیک بودن به کارگاهم، تصمیم گرفتم تا فروشگاه خودم را به اینجا منتقل کنم.

اظهار می‌کند: با توجه به قیمت‌های مناسب در این مجتمع، بیشتر مشتریان از اهالی محله هستند و البته از محلات اطراف هم زیاد می‌آیند.

 

بیم و امید اهالی محله از مجتمع ملل

بیرون مجتمع اما بیم و امید از تأسیس این مجتمع همچنان موج می‌زند. از علی، صاحب سوپرمارکت روبه‌روی مجتمع که از افزایش فروش چندماهه اخیرش خوش‌حال است، گرفته تا جوادآقای میان‌سال و صاحب سوپر مارکت دیگر محل که از رقیبش جامانده و اصلا حوصله‌ای برایش نمانده است.علی، فروشنده مواد غذایی محله می‌گوید: خوش‌بختانه با افتتاح این مجتمع و به دلیل اینکه نزدیک به درب ورودی مجتمع هستم، فروش این چند ماهم بسیار خوب بوده است و امیدوارم با افزایش مشتریان، فروش من نیز بهتر شود.

اما جوادآقا یا به دلیل فروش کم امروز خود یا به دلیل عقب ماندن از رقیبش، کمی بی‌اعصاب است. او هم می‌گوید: تأسیس این مجتمع هیچ تأثیری روی محله نگذاشته‌است؛ هنوز بسیاری از فروشگاه‌های مجتمع خالی است و به طور کامل راه نیفتاده‌است. چگونه می‌توان از مجتمعی خالی توقع اتفاق خارق‌العاده‌ای داشت؟

در ادامه به سراغ یکی دیگر از کاسبان محله می‌روم؛ آقای احمدی، صاحب دفتر مشاور املاک شاید بهترین گزینه باشد برای بیان تأثیر مجتمع ملل روی مباحث اقتصادی محله. او در این‌باره عنوان می‌کند: قیمت زمین و خانه در اطراف مجتمع افزایش چشمگیری داشته ولی هرچه از مجتمع فاصله می‌گیریم، قیمت‌ها نیز شکسته می‌شود.

احمدی ادامه می‌دهد: خوش‌بختانه این روزها شاهد هستم که برخی از جوانان محله به دنبال این هستند تا شغلی را در داخل مجتمع دست و پا کنند تا امورات زندگی خود را بچرخانند. من هم مثل هم‌محله‌ای‌هایم امیدوارم تا با رونق این مجتمع، هم کاسبان محل بهره‌ای ببرند و هم جوانان محل صاحب شغلی شوند. باید تا آن روز صبر کرد. 

  

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی