• خانه
  • یادداشت
  • حذف صفر یا صورت‌مسئله؟
کد خبر : 93327
/ 06:42
دکتر حسین محمدی

حذف صفر یا صورت‌مسئله؟

حذف صفر یا صورت‌مسئله؟

شهرآرا آنلاین - به‌‌تازگی لایحه حذف چهار صفر از پول ملی، از طرف بانک مرکزی به دولت ارائه‌ شده و ظاهرا قرار است هر ١٠‌هزار ریال فعلی، معادل یک تومان در نظر گرفته شود. وجود تورم‌های بالا و کاهش ارزش پول ملی کشور در مقایسه با سایر ارزهای خارجی، ساده‌تر‌شدن مبادلات اقتصادی و بازرگانی، کاهش هزینه چاپ اسکناس و نظایر آن از توجیهات عمده موافقان حذف صفرهای پول ملی عنوان شده است و در مقابل، عمده‌اقتصاددانان معتقدند که حذف یک یا چند صفر از اسکناس، بدون انجام اصلاحات اقتصادی و سیاسی فراگیر، هیچ تأثیری بر شاخص‌های اقتصادی و طرف عرضه یا تقاضای اقتصاد ندارد و صرفا هزینه‌هایی بر دوش جامعه و دولت‌ها تحمیل می‌کند. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که کشورهای متعددی که اقدام به حذف صفر از پول ملی خود کرده‌اند، دستاوردهای متفاوتی را تجربه کرده‌اند. در‌یک‌سو، کشورهایی مثل ترکیه با حذف ۶صفر از پول ملی خود و قبل‌تر از آن با انجام اصلاحات اقتصادی ساختاری، موفق شدند دستاوردهای مناسبی در حوزه اقتصادی برای این کشور به ارمغان بیاورند و ازسوی‌دیگر در کشورهای درحال‌توسعه‌ای مثل آنگولا، نیکاراگوئه، برزیل و آرژانتین باوجود حذف چندین صفر از پول ملی این کشورها، مشکلات اقتصادی مثل تورم و کاهش ارزش پول ملی تداوم یافت. معمولا در سیاست‌گذاری اقتصادی، اولویت‌بندی سیاست‌ها، زمان‌بندی مناسب، درنظر‌داشتن میزان تأثیرگذاری هر سیاست روی متغیرهای مدنظر و پشتیبانی یک سیاست برای کارآمدی بیشتر، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. ممکن است یک سیاست به‌ظاهر مناسب، در یک‌زمان نامناسب نه‌تنها پاسخ مدنظر را نداشته باشد، بلکه اثر معکوس برجا بگذارد و حتی کارآمدی این سیاست برای سایر زمان‌ها نیز زیرسؤال برود. دراین‌خصوص حذف چند صفر از پول ملی و حتی تغییر واحد پول ملی، سال‌هاست که مورد بحث و پیگیری کارشناسان بانک مرکزی و دولت است و هرچندوقت یک‌بار توسط یکی از مسئولان دوباره مطرح می‌شود. برای داشتن یک دید جامع‌تر درمورد دلایل، آثار و تبعات حذف صفرها از پول ملی بهتر است به نکات زیر توجه کنیم:

١. عمده‌ترین دلیل منطقی برای حذف صفر از پول ملی، راحتی مبادلات و محاسبات است که به نظر می‌رسد با توسعه ابزارهای بانکداری الکترونیک، این دلیل وجاهت چندانی نداشته باشد...

٢. حذف صفر یا تغییر واحد پول ملی به‌هیچ‌وجه ارزش واقعی پول ملی را در مقابل سایر ارزهای خارجی افزایش نخواهد داد، مثلا همان‌گونه که با تغییر رنگ پراید نمی‌توان آن را به پژو تبدیل کرد، با تغییر ظاهر پول ملی نیز نمی‌توان ارزش آن را نسبت به پول خارجی افزایش داد؛

٣. حذف صفر از پول ملی هیچ اثر واقعی روی متغیرهای اقتصاد کلان مثل تورم، رشد اقتصادی و بیکاری ندارد؛ 

۴. چنانچه اصلاحات ساختاری مثل اصلاح نظام بانکی، بهبود روابط خارجی، حرکت به‌سمت شفافیت و رقابت بیشتر در حوزه اقتصادی و سیاسی و بهبود شیوه حکمرانی انجام نگیرد، سیاست‌هایی مثل حذف صفرهای پول ملی فقط هدردادن هزینه‌های ملی و انحراف افکار عمومی از مسائل اساسی کشور تلقی خواهد شد.

ازاین‌رو به نظر می‌رسد چنانچه اصلاحات ساختاری مورداشاره به انجام نرسد، حذف چند صفر از پول ملی یا تغییر واحد پول ملی، سیاستی است که از قبل می‌توان پیش‌بینی کرد که هیچ دستاورد مشخصی نخواهد داشت و مثال بارزی می‌شود از پاک‌کردن صورت‌مسئله به‌جای درک صحیح و تلاش برای حل مسائل اساسی اقتصاد کشور.

 

 عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی