کد خبر : 93344
/ 07:18

قطار مشهد-گلبهار در ایستگاه بلاتکلیفی

وضعیت پروژه قطار حومه‌ کلان‌شهر مشهد به شهر جدید گلبهار در بودجه ٩٨ مناسب نیست

قطار مشهد-گلبهار در ایستگاه بلاتکلیفی

شهرآرا آنلاین -  مسعود سلطانی| خیلی از کسانی که اثاثیه به دوش کشیدند و از مشهد به گلبهار رفتند توجیه‌ ذهنی و ذکر لبشان«مترو گلبهار-مشهد» بود. پروژه‌ای که در ادبیات قانونی به اسم «قطار حومه‌ کلان‌شهر مشهد به شهر جدید گلبهار و چناران» شناخته شده است و قرار بود مشهد را با ۴٠ کیلومتر خط ریل به گلبهار پیوند بزند.

قطار برقی سریع‌السیر گلبهار-مشهد سال ١٣٨۴ به تصویب شورای هماهنگی ترافیک کشور رسید و در سال ١٣٨٩ تأییدیه دفتر فنی استانداری خراسان رضوی را گرفت و یک‌سال بعد ردیف بودجه‌ای با همین عنوان در قانون برنامه و بودجه کشور برایش ایجاد شد. ردیفی که می‌توانست دلیلی محکم برای مهاجرت‌ مشهدی‌ها به گلبهار باشد.

از آن روز تا کنون ٧ سال گذشته و جمعیت گلبهار طبق گفته مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید گلبهار به ٧۵ هزار نفر رسیده، این در حالی است که جمعیت گلبهار در سرشماری سال ١٣٩۵ قریب به ٣٧ هزار نفر ذکر شده است. اگر آمار اعلامی مدیر عامل شرکت عمران گلبهار درست باشد، یعنی در طول این دو سال جمعیت شهر دوبرابر شده است و اکنون ٧۵ هزار نفر منتظر شنیدن صدای سوت قطار حومه‌ای مشهد-گلبهار هستند.

طبق وعده مسئولان و آن چیزی که در لایحه بودجه ٩٨ آمده است، این پروژه باید تا پایان سال ١۴٠٠ به اتمام برسد. اما اعداد و ارقام درج شده در ردیف بودجه «قطار حومه‌ کلان‌شهر مشهد به شهر جدید گلبهار و چناران» دستیابی به این هدف را در بازه زمانی وعده‌ داده شده ناممکن نشان می‌دهد و با توجه به تحریم‌های اقتصادی تأمین مالی پروژه از طریق فاینانس نیز دور ذهن است.

 

﷯ شبیه مترو کرج-تهران

در ایران راه‌اندازی خطوط ریلی تا شعاع ١٠٠ کیلومتری کلان‌شهرها ذیل موضوع «قطارهای حومه‌ای» تعریف می‌شود. در واقع هدف تأسیس قطار حومه‌ای یا متروهای بین شهری، فراهم کردن دسترسی ساکنان شهرهای اقماری اطراف، به کلان‌شهرهاست. عمده مسافران این قطارها به منظور رفت‌و‌آمدهای روزانه‌ کاری از این قطار استفاده می‌کنند و شاید مصداق عینی این نوع کاربری قطار حومه‌ای یا همان مترو کرج به تهران باشد.

سرعت زیاد و حداقل توقف در ایستگاه بین ‌راهی از ویژگی‌های قطار حومه‌ای است که هنوز در ایران پا نگرفته است. اما طبق آمار اعلامی از سوی راه آهن جمهوری اسلامی ایران، ٢٠٠٠ کیلومتر شبکه ریلی در اطراف کلان‌شهرها وجود دارد که به طور متوسط روزانه ١٢٠ سفر انجام می‌دهند و سالانه ۶ میلیون نفر را جا‌به‌جا می‌کنند. البته ٣۵ درصد این آمار مربوط به قطارهای حومه‌ای تهران است.

 

﷯ شاید ۵٠ سال دیگر!

هم‌اینک در ١٠ استان تهران، البرز، قزوین، قم، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، خوزستان، لرستان، مازندران و گلستان قطارهای حومه‌ای فعال‌اند. در این میان، خراسان رضوی با برخورداری از ١٢ درصد شبکه ریلی کشور و توسعه خط فرعی مشهد-سرخس، خطوط فرعی در مسیر ریلی مشهد-تهران و مشهد-طبس یکی از مناطق پرظرفیت برای توسعه خطوط راه‌آهن حومه‌ای است که باید توسعه بیشتری پیدا کند.

در لایحه بودجه سال ٩٨، ۶ پروژه حمل‌و‌نقلی در حوزه قطارهای حومه‌ای ذیل تبصره ١٩ تعریف شده است. پروژه «احداث قطار حومه‌ای مشهد به شهر جدید گلبهار» یکی از این پروژه‌های شش‌گانه است که تا پایان سال ١٣٩۶ این مسیر ۴۶ کیلومتری، فقط ١۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

طبق برآورد لایحه ٩٨، بودجه مورد نیاز برای اتمام پروژه ۶٩۴ میلیارد تومان است که ۵٠٠ میلیارد تومان آن از طریق فاینانس باید تأمین شود. با وجود این در سال ٩٨ از محل اعتبارات دولتی تنها ١۴ میلیارد تومان به این پروژه اختصاص داده شده است. یعنی تنها ٢ درصد از بودجه مورد نیاز این پروژه در سال آینده از طریق منابع دولتی تأمین خواهد شد و در صورت تداوم این فرآیند اتمام پروژه ۵٠ سال زمان می‌برد.

 

﷯ وضعیت فعلی مترو مشهد-گلبهار

مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید گلبهار ابتدای آبان‌ماه امسال گفته بود این پروژه به ۴ فاز تقسیم شده است. در سال ۹۱ قطعه اول به طول ۵٫۸ کیلومتر به مناقصه گذاشته و پیمانکار انتخاب شد. اکنون این قطعه با اجرای زیر‌سازی، پل‌ها و آب‌روها حدود ۴ ماه گذشته تحویل موقت شده و آماده برای ریل‌گذاری است.

هومن گریوانی در گفت‌وگو با ایرنا ادامه داد: قطعه دوم به طول ۱۰ کیلومتر نیز با اجرای زیرسازی، پل‌ها و آب‌روها آماده ریل‌گذاری است و مناقصه قطعه سوم در سال ۹۵ و قطعه چهارم در سال ۹۷ برگزار شده است.

وی ۵ آبان ٩٧ نیز در برنامه تلویزیونی اشاره گفت: ۳۶ کیلومتر از مسیر ۴۰ کیلومتری مسیر گلبهار-مشهد طی مدت اجرای پروژه آزادسازی شده است و تملک ۴ کیلومتر از این مسیر باقی مانده که یک کیلومتر در اختیار اوقاف و بقیه مسیر متعلق به تعاونی حکمت کارکنان نیروی انتظامی است. البته توافقات خوبی برای بازگشایی و آزادسازی این مسیرها با این ارگان‌ها انجام شده است که امیدواریم هر چه زودتر اجرایی شود.

 

﷯ فاینانس تأمین می‌شود؟

مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید گلبهار در گفت‌وگو با ایرنا اظهار کرد: تاکنون ٢٠٠ میلیارد تومان برای تملک زمین‌ها و عملیات اجرایی پروژه قطار برقی مشهد-گلبهار-چناران هزینه شده و چون پیشرفت کار مناسب بوده، این پروژه جزو پروژه‌های اولویت‌دار وزارت راه و شهرسازی در جذب فاینانس خارجی قرار گرفته است.

افزود: مبلغ فاینانس پروژه قطار برقی مشهد-گلبهار-چناران ١٨۶ میلیون یورو و تأمین‌کننده آن کشور چین است و طی قراردادی که با آن کشور منعقد شد ٨۵ درصد این فاینانس توسط سرمایه‌گذار چینی و ١۵ درصد توسط کارفرما یعنی وزارت راه و شهرسازی تأمین می‌شود.

گریوانی افزود: با پیگیری‌های انجام‌گرفته ١۵٠ میلیارد تومان از محل صندوق توسعه ملی به این پروژه اختصاص یافت تا برای فاینانس هزینه شود. در صورتی که تحریم‌ها مانع همکاری کشور چین در این بخش نشود، در شرایط اجرایی شدن فاینانس پروژه قطار برقی مشهد-گلبهار-چناران تا پایان سال ١۴٠٠ به اتمام می‌رسد.

وی ادامه داد: با وجود این شرایط کشور، تاکنون از منابع داخلی به این پروژه بودجه تزریق شده و پروژه تعطیل نشده است.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی