کد خبر : 93609
/ 07:30

صنفی یا صنعتی، مسئله این است

گزارشـی از مشکلات شهـرک صنفی قدس که از حداقل امکانات محـروم مانده‌ است

صنفی یا صنعتی، مسئله این است

شهرآرا آنلاین - ریحانه شادفر - چرخ‌های تریلی می‌چرخد و خاک را در هوا می‌پراکند. ایستاده در غبار، صدای بوق نخراشیده‌ای، جو را پاره می‌کند. دادزن‌ها اِبایی از بازکردن دهانشان ندارند و ما به‌جای آن‌ها هرچه از شال‌گردن و دستمال داریم، جلو صورتمان می‌چپانیم تا خودمان را از گردی بپوشانیم که سروسامان بولوار را درهم پیچیده است.

شانه جاده، خاکی است. خودروهای سواری هرطور‌که دل صاحبانشان خواسته، پارک شده‌اند. هرج‌و‌مرج بیداد می‌کند. کامیون پشت تریلی می‌رود و می‌آید. مردِ دادزن بین خودروهای سنگین پیچ‌و‌تاب می‌خورد. دندان‌های نیشش زرد و لَق است. از روزی که از پایانه بار، پرتش کردند بیرون، انگار با خودش دچار نزاعی لجوجانه شده است. چنان داد می‌زند که خشم نهفته‌اش را بیرون بریزد؛ می‌نالد که: «توی خاک‌و‌خل این شهرک انداختنم.».

 

روزگاری دور از شهر و حالا چسبیده به محله مسکونی

در شهرک صنفی قدس که در جنوب شرقی مشهد شکل گرفته است، ٧٧٣باب مغازه دایر است. باتوجه‌به اینکه در آنجا، کارها استاد‌شاگردی است، اگر در هر مغازه سه فرد شاغل داشته باشیم، جمعیتی بیش از ٢هزار نفر را شامل می‌شود. همچنین به‌دلیل اینکه غالب خدمات خودروهای سنگین در این قسمت از شهر انجام می‌شود، اگر روزانه دو مراجعه‌کننده به شهرک داشته باشیم، بالغ‌بر ٣هزار نفر جمعیت ثابت و متغیر را در‌برمی‌گیرد.

چندی پیش در میانه روز، تعمیرکارها و گاراژدارها و کسبه شهرک صنفی قدس در مجمع عمومی هیئت‌مدیره گرد هم آمده بودند تا تازه‌ترین مسئله‌شان، ناامنی، را برطرف کنند. موضوع نشست، طرح پیشنهادی بود که هیئت‌مدیره شهرک برای افزایش امنیت اندیشیده بودند. این چاره‌اندیشی پس‌از سرقت‌های متعددی که شهرک‌نشینان شاهدش بودند، انجام شده بود. کلانتری طرق، از ابتدای امسال، ٩۴فقره سرقت را در سیاهه جرائم شهرک ثبت کرده است. گرچه سرقت‌شدن سرمایه مغازه‌دارها و نبود امنیت جدی است، مشکلات شهرک فقط همین یک موضوع نیست؛ و پس‌از سال‌ها پیگیری که رد پای آب و بوی گاز به آنجا رسیده، حالا آن قسمت از شهر آسفالت می‌خواهد. برای ارتقای بهداشت محیط و شاغلانش نیاز به نظارت است و توافقی بین سازمان‌ها و نهادها تا معارض خیابان‌کشی‌هایش برطرف شود.

در این گزارش می‌خواهیم نگاهی به خواسته‌های این افراد بیندازیم که در هیاهوی شغلشان مظلوم مانده‌اند.

 

نه اسم شهرک صنعتی را داریم و نه خدمات آن را

صدای چکش‌کاری و فریاد تعمیرکاری که روی کله اسب تریلی ایستاده و برای ادامه کار از شاگردش ابزاری می‌خواهد، در گوش ساکنان محله طرق است و خطِ بوی آتشی که هر بعدازظهر شاغلانِ افغانستانی شهرک می‌سوزانند، درست به بینی ساکنان محله رباط می‌رسد. برای همین است که صاحبان صنوف مختلف شهرک صنفی قدس که به‌اشتباه آنجا را شهرک صنعتی می‌شناسند، روزگاری از شهر رانده شده‌اند و حالا از شهرک مانده! محمد پوریان، دبیر اجرایی هیئت‌مدیره شهرک صنفی قدس، حال و روز این بخش از شهر مشهد را که پیش از سال٩١ حتی جزو مناطق شهری نبوده است، شرح می‌دهد: «اوایل سال٧٩ سازمان سامان‌دهی مشاغل شهری تشکیل می شود و شهرداری تصمیم می‌گیرد کسانی را که در گاراژدارها و سیدی به شغل‌های خودرویی مشغول بودند، به اینجا منتقل کند، چون مشکلاتی که همین جاست با وضع بدتری قبلا در بافت مسکونی شهر بوده.».

اما حالا وضع فرق کرده است؛ از سال٩١ شهرک دقیقا جزو ناحیه٣ شهرداری منطقه٧ محسوب می‌شود و با سه محله رباط ، طرق و ایوان همسایه شده است. این یعنی قشر زحمتکش شهرک، همچنان‌که از شهر رانده شده‌اند، از شهرک هم مانده‌اند.

در شهرکی که به‌بهانه همسایگی با محله طرق به همین نام، معروف است شرکت‌های معتبر خودروهای سنگین، نمایندگی دارند. یکی از شرکت‌ها فرایند تبدیل و استخراجی است که همه‌روزه مهاجران افغانستانی با ضایعات انجام می‌دهند! این مهاجران که حتی راحت‌تر از شهرک‌نشین‌ها با ما هم‌صحبت می‌شوند، در ۵٠هکتاری که متعلق به کشاورزان است، صندلی‌ها و لاستیک‌های اتوبوس را می‌سوزانند تا مثلا فلز و سیم به‌کاررفته در آن را به دست بیاورند. تقی‌زاده یکی از شاکیان این ضایعاتی‌هاست: «از ساعت ۴بعدازظهر همه کسبه خیابان کارآفرین -بیش از ٣٠٠نفر- ماسک داریم. ١٠سال است که افغانستانی‌ها هستند. مأمور شهرداری می‌آید دور می‌زند و می‌رود. در شهرک صنعتی، همه مریض شده‌اند؛ به خاطر همین آلودگی‌هاست.».

او از قدیمی‌های شهرک است و دل پُردردی دارد از اینکه اینجا شهرک صنعتی محسوب نمی‌شود، درحالی‌که برای هر موضوعی که مبلغی را پرداخته، نشانی اخطاریه‌اش شهرک صنعتی طرق بوده است. اعتراض می‌کند: ٣میلیون‌تومان جریمه‌ام کردند و نوشتند آقای فلانی در شهرک صنعتی طرق! ولی وقتی دم از امنیت شهرک می‌زنیم، شهرک خصوصی به حساب می‌آییم که خودمان باید نگهبان بیاوریم! چرا همان اول که اینجا شکل گرفت قطعه‌های ١۵٠ و ٣٠٠متری دادند که حالا خارج از ضوابط شهرک‌های صنعتی باشیم؟ می‌گفتند قطعات کمتر از ۵٠٠متری نمی‌دهیم.

 

پول بدهید، امنیت بیاوریم

چند وقت پیش، اعضای هیئت‌مدیره، پشت تریبون رفتند و در مسجد جامع این محله پیشنهادی برای افزایش امنیت شهرک‌نشینان ارائه کردند. کاسبان و صاحبان صنوف مختلف خدمات خودرویی بعد‌از پولی که برای آسفالت اینجا دادند و مبلغی که آب را به آبادی‌شان رساند، حالا باید برای امنیتشان هم پول بدهند؛ برای هر باب مغازه ١۵و برای هر کارگاه ٢۵هزار تومان برآورد شده است. اما این چیزی نیست که مقیمان شهرک را راضی کند. آن‌ها هم از بابت همسایگی ناخوشایندی که با مهاجران دارند شاکی هستند و هم نقره‌داغ شده‌اند برای پول‌هایی که در‌ازای شهرک صنفی می‌دهند و جریمه‌هایی که در‌ازای شهرک صنعتی می‌شوند. گلایه‌های تقی‌زاده هم از این موضوع‌هاست. اما اعضای هیئت‌مدیره نیز ضمن پذیرفتن دغدغه‌های این زحمت‌کشان، تشریح می‌کنند تاکنون در شهرک چه خدماتی ارائه کرده‌اند. حاج‌قاسم ابراهیمی، عضو هیئت‌مدیره شهرک درباره امنیت شهرک می‌گوید: جمعیت فعلی شهرک برای کسب‌وکارشان سرمایه‌گذاری کردند و مالیات و عوارض می‌دهند. آن‌ها باید امنیت داشته باشند تا شب در منزل، آسوده خاطر استراحت کنند. پیشنهادی که ما ارائه کردیم، استفاده از شرکت‌های مراقبتی و حفاظتی است. البته یادآوری می‌کنم کاسبان اینجا درباره بی‌توجهی‌هایی که دیدند تا‌حدودی حق دارند گلایه‌مند باشند. اما چه می‌‌توان کرد؟ ما نماینده مجلس هم به این شهرک آوردیم. گفتیم اگر اینجا شهرک صنعتی است باید مثل بقیه شهرک‌ها اهالی از منافع و خدماتش بهره‌مند شوند و اگر شهرک صنعتی نیست، عنوانش را پاک کنید تا اسمش را شهرک صنفی اعلام کنیم. متأسفانه نماینده مجلس هم باتوجه‌به تعریفی که در قانون برای شهرک‌های صنعتی آمده، ایراد را وارد دانسته است.

 

آسفالت، گلایه همیشگی

سن‌و‌سالی از او گذشته است. در هیاهوی کسانی که در بنگاه کاری‌اش رفت‌وآمد دارند یک جمله می‌گوید: از مسئولان بپرسید جاده پایانه بار کی آسفالت می‌شود؟ به نشانه تأیید حرفش، سرمان را پایین می‌اندازیم‌ و از مغازه خارج می‌شویم.پوریان، دبیر اجرایی هیئت‌مدیره شهرک صنفی قدس پیشینه آسفالت شهرک قدس را که حالا ١٨سال از عمرش می‌گذرد، بازگو می‌کند: از سال١٣٧٩ زمین‌های شهرک توسط آستان قدس و مالکان واگذار شد. همان زمان در سندها درباره عمران شهرک نوشتند تأمین هزینه عمرانی ملک برعهده مستأجر است. این شهرک با ٢٠هکتار مساحت در نقشه‌ای که شهرداری و آستان قدس تهیه کرده بودند فقط بیابان بود. خیابان‌ها و پیاده‌رو‌ها مشخص اما اجرا نشده بود. آسفالت در شهرک، اول در خیابان کارگر و بعد از آنجا در خیابان‌های کارآفرین و پیشه و ٢۴خیابان فرعی اجرا شد. و با‌توجه‌به قیدی که در سندها آمده بود، زمانی که آسفالت شهرک را شروع کردند، ۵٠درصد هزینه‌های عمرانی را مستأجران ، ٢۵درصد شهرداری و ٢۵درصد را آستان قدس پرداختند.

 

ماجرای شترمرغ!

دبیر اجرایی هیئت‌مدیره از مزایای شهرک‌های صنعتی می‌گوید که تاکنون دست اهالی از آن خالی مانده است؛ «اگر اینجا شهرک صنعتی محسوب می‌شد، شاغلانش از مالیات و عوارض معاف می‌شدند و در‌عوض خودشان هزینه‌های جمع‌آوری زباله و آسفالت و انشعابات گاز و آب را پرداخت می‌کردند. اما حالا با ماجرای شترمرغ روبه‌رو هستند! بهای خدمت‌هایی را که می‌خواهند خودشان می‌پردازند و از مالیات و عوارض هم معاف نیستند.».

او ادامه می‌دهد: مثلا قطعات زمین در شهرک‌های صنعتی نباید کمتر از هزار‌مترمربع باشد، در‌حالی‌که در اینجا قطعه‌های ٣٠٠ و ۴۵٠متری هم داریم که مستأجرانشان شامل قوانین سد معبر هم می‌شوند. وقتی در گاراژی فقط دو کامیون را می‌توانند باز و تعمیر کنند محبور می‌شوند سه تا تریلی هم در حاشیه خیابان ٢٠متری پذیرش کنند. ایراد در ساختار شهرک است که قطعات ملک‌ها باید بزرگ‌تر باشد.در کنار این صحبت‌ها، به قوانین شهرک‌های صنعتی این را هم اضافه کنید که باید مثل شهرک صنعتی توس، ٢٠کیلومتر از شهر دور باشند، در‌صورتی‌که اینجا جزو شهرداری منطقه٧ است. به‌علاوه اینکه همان ابتدای شکل‌گیری، شرکت شهرک‌های صنعتی باید زمین را قطعه‌قطعه و واگذار کند که در اینجا این اتفاق نیفتاده است. این دو دلیل کافی است که شرکت شهرک‌های صنعتی اینجا را قبول نکند.

 

کمبود خط اتوبوس

کمبود اتوبوس واحد از نیازمندی‌های جدیِ هم شاغلان و هم مراجعان به شهرک است. راننده تریلی‌ای از این موضوع می‌نالد: «من ساعت ٢نصفه شب به شهر می‌رسم و باید بیایم تریلی‌ام را اینجا پارک کنم. شما بگویید؛ باید نصف شب، پسرم را از خواب بیدار کنم تا از آن سر شهر به این سر شهر بیاید و من را به خانه ببرد؟ من مشتری اسنپ شده‌ام، اما اگر یک اتوبوس برای ما بگذارند، عالی است.».

این مرد میان‌سال ادامه می‌دهد: یک خط ٧٠١ وارد شهرک می‌شود که به طرق می‌رود. صبح‌های زود و بعدازظهرها کمبود داریم.

 

نبود اورژانس و آتش‌نشانی

درکنار اهمیت موضوعات گفته‌شده، نبود تابلو مشخصات شهرک هم از مطالبات مردم این بخش از شهر است. اما کمبودهای شهرک صنفی قدس فقط به نبود سردر شهرک و نداشتن پلاک برای مغازه‌ها و اتوبوس ختم نمی‌شود. مردها در اینجا با ابزارآلات خاص و سنگین درارتباط هستند. ابراهیمی، عضو هیئت‌مدیره شهرک، توضیح می‌دهد: به‌دلیل جراحت‌هایی که در طول کار پیش می‌آید و دوربودن از مرکز شهر، حتی فوتی هم داشته‌ایم. به علاوه ایستگاه آتش‌نشانی از ضرورت‌های این شهرک است. دو هفته پیش در اینجا ملکی آتش گرفته بود. هفت دقیقه طول کشید تا آتش‌نشانی رسید. وقتی علت تأخیر را پرسیده بودند اعلام شده بود «فاصله ما تا شما همین اندازه است.».

 

معارض راه کندرو

وارد بولوار کارگر که می‌شویم، دیواری چشممان را می‌گیرد که اگرچه رنگش سبز است، خط قرمزی برای ادامه مسیر محسوب می‌شود. پوریان می‌گوید: در این بولوار حوادث رانندگی دلخراشی رخ داده است. تازگی هم شاهد سانحه‌ای بودیم که پس از آن، شرکت توزیع برق تعمیراتی روی دیوار انجام داده است. با هزار یاعلی مدد، در این محدوده چراغ خطر گذاشتند تا رانندگان را که با سرعت در بولوار تردد می‌کنند از مانعِ دیوار آگاه کنند.

او درباره معارضی که برای خط کندروی داخل شهرک است، توضیح می‌دهد: سه قطعه ملک در مسیری وجود دارد که برای عبور‌ومرور داخل شهرک ساخته شده است. یکی از آن‌ها زمین شرکت توزیع برق است که هم پست برق دارد و هم پارک آموزشی این شرکت است. زمانی‌که آستان قدس اینجا را قطعه‌بندی کرده بود، هدفش این بود که ملک‌ها را از دست مالکانی که در طرح توسعه شهرک هستند خارج کند و به‌ازایشان زمین بدهد؛ ازجمله زمین پست شرکت برق که در ابتدای بولوار کارگر است. درخواست ما این است که دیوار تخریب و راه بولوار باز شود. خوشبختانه در قسمتی که باید تخریب شود معارضی ندارد.پوریان بیشتر توضیح می‌دهد: این ملک برای شرکت برق است اما مثل زمین‌های دیگر آستانه‌ای که در طرح قرار گرفته‌اند باید آستان قدس به شرکت برق جواب‌گو باشد؛ زیرا قبلا این تعهد را داده است که ملک‌هایی را که در طرح قرار بگیرند، تعیین تکلیف می‌کند. مشابه این موضوع در ابتدای بولوار پیشه بود. به‌ازای ۴هزار مترمربع، آستان قدس ٣هزار متر در بلوک١٨ واگذار کرد و بخشی از مشکلات کندرو برطرف شده است.

 

بوستان و مسجد جامع شهرک

باوجود مسائل متعدد در شهرک، اعضای هیئت‌مدیره بیان می‌کنند خدمات ارزنده‌ای هم داشته‌اند؛ ازجمله مسجد جامع رسول‌اکرم(ص) که با پیگیری‌های مرحوم کفاش، به‌عنوان تنها مکان مذهبی شهرک، بنا شده و بوستان جنب آن که حدود ١۵٠میلیون‌تومان هزینه ساخت دربر‌داشته است.

ابراهیمی می‌گوید:همچنین آن اوایل، اهالی، آب را با تانکر می‌خریدند و مقدار مصرفی‌شان را هم با دبه از خانه‌هایشان می‌آوردند. پیگیری‌های زیادی شد، سنگ‌اندازی‌های زیادی هم شد، اما با اتحاد شهرکی‌ها، اکنون آب را از شرکت آبرسانی طرق می‌خریم.

 

کار و گلایه توأمان

﷯اینجا ساده‌ترین کارِ ممکن، فروش لوازم یدکی خودروهاست و مخفیانه‌ترین کار هم پُر‌کردن گالن‌ با گازوئیل. این کارها گلایه شهرک‌نشین‌هاست. دوباره جاده را خاک برداشته است. عبور تریلی‌ها و کامیون‌ها، غبار جو را از هم می‌پاشد و هر چند ثانیه، بدنه رنگی خودنمایی می‌کند. خودروها از میان خاکی که به هوا بلند شده است، 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی