• خانه
  • یادداشت
  • آزادی از دیدگاه امام‌علی(ع)
کد خبر : 94279
/ 07:47
حجت‌الاسلام‌ علی عجم

آزادی از دیدگاه امام‌علی(ع)

آزادی از دیدگاه امام‌علی(ع)

شهرآرا آنلاین - آزادی یکی از شعارهای اصلی انقلاب اسلامی بوده و مبانی آزادی در اندیشه دینی در سیره امام‌علی(ع) یکی از نکات حائزاهمیت است. سیره امام‌علی(ع) در مسئله آزادی ازآن‌جهت اهمیت دارد که نزدیک ۵ سال حاکمیت جامعه اسلامی را برعهده داشتند و در این چند سال با مسائل سیاسی بسیار مهمی روبه‌رو بودند. جریان مخالف: قاسطین، ناکثین و مارقین، مهم‌ترین مسئله دوران حاکمیت مولا بود. برخورد امام با مخالفان بر اساس آموزه‌های دینی و اخلاقی بود و مخالفان خود را از حق آزادی به‌ویژه آزادی بیان و انتخاب محروم نکردند، حقوق شهروندی آنان را به‌رسمیت می‌شناختند و آزادی اجتماعات آنان را تحمل می‌کردند. باوجود آن‌همه جریان مخالف، اما دغدغه مولا سلطه اموی و گرفتن آزادی از مردم بود. آن بزرگوار در خطبه‌ای که شرایط جامعه جاهلی را مطرح کرده بود، ازجمله به ویژگی جامعه جاهلی یعنی نبود آزادی بیان اشاره دارند و فرموده‌اند «بارض عالمها ملجم و جاهلها مکرم»، در جاهلیت دانشمندش لجام به دهان زده و جرئت سخن‌گفتن نداشت و نادان آن جامعه گرامی بود.

امام این ویژگی جاهلی را محکوم و برخلاف جامعه آزاد و آگاه دینی و اسلامی می‌دانند. چنین‌محیطی از نشانه‌های بارز جاهلیت و مخالف با بعثت پیامبری است که بنیان رسالتش بر خواندن، قلم، کتاب، بیان، عقلانیت و عنوان رسالتش مبارزه با جاهلیت است.

امام اصول آزادی، مردم‌سالاری و دموکراسی را در خطبه ٢١۶ بیان فرموده‌اند که به‌طورخلاصه به آن اشاره می‌شود:

١. حاکمیت باید روال تربیتی خود را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که مردم در آن آگاه، شجاع و باصراحت تربیت شوند؛

٢. تملق، چاپلوسی و مداحی مردم در ذیل و صاحبان قدرت را فاسد می‌کند؛

٣. چشم و دل مردم نباید از ترس حاکمان پر باشد؛ ۴. حاکمان نباید برای خود ساحت قدسی قائل شوند و به این بهانه جلوی اعتراض و انتقاد از خود را از مردم بگیرند؛ ۵. حاکمیت باید آزادی بیان، نقد و انتقاد را به‌ویژه نسبت به صاحبان قدرت و ثروت نهادینه کند؛ ۶. قدرت برای هیچ‌کس قداست و مصونیت ایجاد نمی‌کند، بلکه صاحبان قدرت بیشتر درمعرض هوای نفس و طمع شیاطین قرار دارند و بیشتر نیازمند نقد و نظرند؛ ٧. اقتدار نظام سیاسی در صیانت از حقوق و توجه به مطالبات مردم است. 

 

پژوهشگر دینی

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی