کد خبر : 94426
/ 08:07

با قرآن زندگی کنیم

وظیفه والدین ایجاد انس با قرآن در کودک است، نه آموزش حفظ و قرائت.

با قرآن زندگی کنیم

شهرآرا آنلاین - معصومه متین نژاد- چندروز پیش خیلی تصادفی با خانمی برخورد کردم که به دنبال مکانی برای آموزش قرآن به کودکانش می گشت. می خواست از بچه هایش عبدالباسط، شحات انور یا مصطفی اسماعیلی بسازد. چرایش را درست و حسابی نمی دانست؛ فقط دوست داشت. به قول خودش: «چه افتخاری از این بالاتر که هم در محضر قرآن باشی و هم با این روش، اسم و نشانی از خودت به جا بگذاری.»یاد موج قرآنی ای افتادم که اواخر دهه ۶٠ و دهه ٧٠ در کشورمان به راه افتاد. حتما به خاطر دارید. چه مادرها و پدرهایی که تا سال ها بعد دلشان می خواست یکی از آن جواد فروغی ها و محمدحسین طباطبایی ها را در خانه داشته باشند که کم وبیش هم موفق شدند و دهه ٨٠ و ٩٠ شد فصل شکوفایی کودکان قرآنی در کشورمان.اگر شما هم از همان دسته افراد هستید و آرزوی داشتن فرزندانی نخبه در زمینه قرآن دارید، برایتان توصیه های کارشناسی شده ای داریم که کمک می کند از پایه و به طور اصولی، بچه هایتان را با قرآن و مفاهیمش آشنا کنید و بیشتر از یک قاری یا حافظ، یک کودک قرآنی تربیت کنید.

 

از کجا شروع کنیم؟

درست است که بچه ها بسیار منعطف اند، ولی شما نمی توانید ذات یک نهال را با همه انعطافی که دارد، تغییر بدهید. ازاین رو لازم است قبل از اینکه دانه ای را در دل زمین بکارید، به فکر میوه ای باشید که می خواهید از آن درخت به ثمر برسانید. منظورمان قبل از بارداری و دوره جنینی است که نیاز به خودمراقبتی های خاصی دارد. اصولا در این دوران بیشتر از آنکه به فکر بچه باشید، باید به فکر خودسازی خودتان باشید. درباره این موضوع هم ده ها عنوان کتاب مختلف تألیف یا نگاشته شده است، مانند کتاب «تربیت فرزند از نظر اسلام» نوشته حسین مظاهری که می توانید مطالعه کنید.

از دوران بارداری است که تازه کار شما با فرزندتان آغاز می شود؛ چراکه روان شناسان معتقدند جنین با هر صدایى که انس بگیرد، پس از تولد و دوران کودکى هم به آن صدا پاسخ آشنایى مى دهد؛ بنابراین پایه آموزش های قرآنی تان را باید دقیقا از همین دوران بگذارید. کودک شما در طول این ٩ماه با شما و ناظر بر گفتار و کردارتان است؛ پس مراقب باشید که چه می کنید و چه می گویید. زمزمه و تلاوت قرآن، گوش دادن به آن، معنا و تفسیر کردنش، حضور در جمع های معنوی، خواندن قصه و داستان های قرآنی برای خودتان و مخاطب قراردادن جنینتان در طول روز با آموزه های قرآنی از جمله کارهایی است که می توانید در این دوره انجام بدهید.

 

آموزش های غیررسمی

عجله نکنید و خیلی زود وارد فاز آموزش نشوید. از زمانی که کودکتان متولد می شود تا سنی که او قدرت تشخیص پیدا می کند، تفاوت خوب و بد را می فهمد و علاقه و کشش خودش را به فراگیری موضوعی خاص نشان می دهد، وظیفه شما فقط آموزش غیررسمی و غیرمستقیم است. اگر شما در جایگاه پدر و مادر توانستید در این سال ها انس لازم را در جان کودکتان با قرآن ایجاد کنید، قدم اصلی را برداشته اید؛ بقیه راه را خود کودک خواهد رفت و شما فقط نقش راهنما را برای او خواهید داشت. یادتان باشد شما به هیچ وجه وظیفه آموزش حفظ و قرائت و امثال آن را به کودکتان ندارید.

آموزش ها را در دوره نوزادی و آغاز نوباوگی باید بر همان مبنای دوره جنینی پیش ببرید. درحقیقت این شما هستید که درحال آموزش هستید، نه فرزندتان و او فقط باید شما را دنبال کند. کودک شما درست مانند یک دوربین فیلم برداری، آنچه را می بیند و می شنود در ضمیر ناخودآگاهش ثبت و ضبط می کند. سعی کنید در تمام مدتی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با قرآن ارتباط دارید، آرام و مثبت و خوش خلق باشید تا کودکتان تفاوت این زمان ها با زمان های دیگری را که شما درحال کاری هستید، درک کند.

 

آموزش های نیمه رسمی

پس از دوران شیرخوارگى و هنگامى که کودک بازى کردن را آغاز می کند، آموزش های نیمه رسمی تازه شروع می شود. می گوییم نیمه رسمی، چون اصلا قصد آموزش مستقیم چیزی را به کودک نداریم، ولی چون کودک در سن فراگیری و علاقه مند به آموزش است، به طور غیررسمی سعی می کنیم داده هایی را به او بدهیم تا ذهنش برای فراگیری در سال های بعد آماده شود. توصیه می کنیم از روش هایی که حضرت زهرا(س) یا دیگر بزرگان دینمان برای آموزش به فرزندانشان استفاده می کردند، بهره ببرید. به طور مثال حضرت فاطمه(س) وقتى با کودکانشان بازى مى کردند، آن ها را بالاى سر مى بردند و اشعار توحیدى برایشان مى خواندند. شرح کامل این روش های تربیتی را می توانید در کتاب هایی که با موضوع فرهنگ فاطمی منتشر شده است، مطالعه کنید؛ مانند کتاب فرهنگ فاطمیه اثر مهدی نیلی پور.

آموزش قرآن با ایما و اشاره و حفظ آن، که جنبه سرگرمی برای بچه ها در این سن دارد، آموزش قرآن و مفاهیم آن از طریق نمایش و قصه گویى که بچه ها بسیار از آن لذت می برند، آموزش مفاهیمى چون «سلام کردن» و «احترام و محبت به پدر و مادر» هنگام بازى و خواندن آیات مربوط و استفاده از کتاب هاى نقاشی و رنگ آمیزى با استفاده از آیاتى که موضوع خاصى مانند گفت وگو در قرآن را بررسى مى کنند روش هایی آموزشی هستند که برای کودکان این سن و سال مناسب اند و شما می توانید هم خودتان در خانه آن ها را به کار بگیرید و هم از مهدهایی که کودکتان را برای آموزش به آنجا سپرده اید آن ها را بخواهید.

 

آموزش های رسمی

آنچه می گوییم نسخه واحدی برای همه بچه ها نیست، ولی به طور کلی سن آموزش های رسمی قرآن برای بچه ها هفت سالگی به بعد است. برای این منظور هم هرگز نباید آن ها را وادار به فراگیری کنید، بلکه باید آن ها را درمعرض این آموزش ها قرار بدهید تا خودشان تمایل و علاقه شان را به فراگیری نشان بدهند. دوستان و هم سالانی که در این راه قدم برداشته اند، کلاس ها و محافلی که ویژه کودکان این سن و سال برگزار می شود و رقابت های قرآنی که مشوق بچه ها برای فراگیری بیشتر هستند می تواند همان هُلی باشد که شما برای به راه انداختن فرزندتان به آن نیاز دارید. یادتان باشد که هدف از روخوانی، روان خوانی، حفظ، قرائت و... انس، تدبر و تأمل و درنهایت عمل به قرآن است, درغیر این صورت آنچه بچه ها یاد بگیرند جنبه صوری پیدا می کند و محفوظاتی می شود که حتی از یک نسل به نسل دیگری هم منتقل نخواهد شد.

 

نکاتی در زمان یادگیری

وقتی قرآن در فضای خانه طنین انداز و دائم تکرار شود، خواه یا ناخواه در ذهن بچه ها می ماند ولی باید مراقب باشید بچه ها خسته و کلافه نشوند. برای آموزش باید سراغ وقت هایی بروید که آن ها آرام اند.

حضور بچه ها در جلسات قرآن، نقش مهمی در علاقه آن ها به فراگیری قرآن دارد. این جلسات معمولا جدی هستند و از سر و صدای بچه ها جلوگیری می کنند. پس به دنبال جلسه ای ساده و خودمانی بگردید که در آن جایگاه ویژه ای برای بچه ها باز کرده اند.

یادگیری حتی یک آیه از قرآن هم باید با تشویق همراه باشد. این تشویق جنس های متفاوتی دارد، ولی هیچ وقت نگویید دیگر بی خیال تشویق! بچه ها دلگرمی لازم دارند و این وظیفه شماست تازمانی که آن ها به درک درستی از چرایی فراگیری شان نرسند، این دلگرمی را برایشان فراهم کنید.

سعی کنید دامنه فراگیری قرآن را برای بچه ها در فامیلتان گسترده  کنید و از این راه فرصت تشویقی هم برای فرزند خودتان ایجاد کنید. برای این منظور می توانید در جمع های فامیلی و دوستانه، از فرزندتان بخواهید سوره ای را که بلد است، بخواند یا سؤالات مفهومی کنید و او پاسخ بدهد.

بچه ها را همراه خودتان به نمایشگاه های قرآن ببرید یا به کلاس های خطاطی و نقاشی مرتبط با آیات قرآنی. همچنین آن ها را برای حضور در مسابقه های قرآنی تشویق کنید. حس رقابت باعث می شود انگیزه بیشتری برای یادگیری پیدا کنند..

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی