کد خبر : 94669
/ 07:49
پرونده شهرآرا با محوریت بررسی مزایا و معایب دریافت عوارض از گردشگران خارجی

عوارض کسب «عوارض»

هفدهم دی ماه بود که تصویب یک مصوبه در صحن علنی شورای شهر مشهد مورد اعتراض معاون رپیس جمهور قرار گرفت.

عوارض کسب «عوارض»

شهرآرا آنلاین - شیما سیدی - عماد پورشهریاری | علی اصغر مونسان رپیس میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری کشور مراتب اعتراض خود را به اطلاع استانداری و فرمانداری مشهد رساند و خواستار ابطال این مصوبه شد. ۲۳ روز بعد از تصویب مصوبه یعنی درتاریخ دهم بهمن نیز به دستور فرماندار اجرای این مصوبه متوقف و صدور رای نهایی در خصوص اجرای آن به شورای حل اختلاف استانداری واگذار شد. این مصوبه مناقشه برانگیز که به دریافت عوارض از گردشگران خارجی که از خدمات حوزه سلامت استفاده می کنند اختصاص دارد یکی از راهکارهای قانونی شهرداری برای کسب درآمد پایدار برای گرداندن چرخ شهر است.در حالی که موضوع نحوه دریافت عوارض از گردشگران خارجی در دنیا نیز هنوز اختلاف نظرهای فراوانی را در پی دارد و مقالات متعددی پیرامونش منتشر می شود ، ما نیز تصمیم گرفتیم با نگاه موافق و مخالف خوب و بد اجرای آن را بررسی کنیم.

 

شهرهای گردشگری دنیا چگونه عوارض ناشی از حضور گردشگر را جبران می کنند؟

توسعه، توازن و کنترل با مالیات گردشگری

عماد پورشهریاری| دولت ها و شهرداری ها در بسیاری از خدمات شهری، یارانه ای را به شهروندان خود اختصاص می دهند. برای مثال بخشی از هزینه های حمل ونقل عمومی بر عهده کاربر و بخشی بر عهده دولت و شهرداری است. همچنین برای نگهداری و ساخت زیرساخت های مختلفی چون جاده ها و خیابان ها از بودجه عمومی استفاده می شود. البته بخش زیادی از این بودجه از محل مالیات و عوارض خود شهروندان آن شهر تأمین می شود؛ در واقع این هزینه را خود شهروندان شهر یا کشور پرداخت می کنند. اما درباره گردشگران خارجی که از امکانات یک شهر استفاده می کنند، چطور؟ هزینه بسیاری از خدمات برای شهروند و گردشگر یکسان است و بخشی از بودجه عمومی صرف گردشگری می شود که هزینه ای برای حضور خود به شهر پرداخت نکرده است. بزرگ ترین مقاصد گردشگری در جهان، بخشی از این بودجه را از طریق «مالیات گردشگری» تأمین می کنند.

 

تاریخ و تحول مالیات گردشگری

گردشگرانی که در ٢٠سال گذشته به اروپا سفر کرده باشند، پدیده مالیات گردشگری را تجربه کرده اند. البته هنوز افراد زیادی هستند که از این موضوع اطلاعی ندارند؛ حتی ممکن است گردشگران از پرداخت این مالیات اصلا مطلع هم نشوند؛ چرا که این مبلغ بر هزینه های معمول آن ها مانند اقامت در هتل اضافه می شود. پاریس از شهرهای پیشرویی است که سال ١٩٩۴ از گردشگران مالیات می گیرد. در آن زمان تنها تعداد محدودی از کشورها مانند اتریش، سوئیس، آلمان، یونان و هلند، مالیات گردشگری دریافت می کردند. این هزینه، محدود به کشورهای اروپایی نیست و شهرهای آمریکایی و آسیایی مانند دوبی نیز این مبلغ را به طور نهان یا آشکار از گردشگر دریافت می کنند.

بیشتر این مالیات به طور معمول به هزینه اقامت در هتل ها افزوده می شود، اما با تحول در شیوه های سفر و اقامت مانند اسکان اشتراکی یا خدمات B&B اخذ این مالیات در شهرهای مختلف نیز به روش های دیگری تغییر کرده است. در کشوری مانند نیوزلند، مالیات گردشگری در همان بدو ورود دریافت می شود و هر گردشگر باید ٣۵ دلار نیوزلند پرداخت کند؛ این در حالی است که در کشورهایی مانند کوبا یا مکزیک این مبلغ در زمان خروج گردشگر از کشور دریافت می شود. همچنین ممکن است این مبلغ در همان مرحله ویزا از فرد دریافت شود. دولت نیوزلند مدعی است این مالیات برای حفظ زیرساخت های مورداستفاده گردشگران و کمک به بقای محیط زیستی است که خود آن ها از آن استفاده می کنند.

 

چرا باید مالیات گردشگری پرداخت کنیم؟

بیش از هر چیزی باید بدانیم که پرداخت و دریافت این مالیات، که شیوه های مختلفی دارد، کاملا قانونی است. بسیاری از شهرها، دلیل دریافت این هزینه را ارائه بهتر خدمات و جبران مخارجی معرفی کرده اند که گردشگران به شهر تحمیل می کنند. برای مثال از سپتامبر ٢٠١٢ گردشگرانی که از شهر میلانِ ایتالیا بازدید می کنند باید مالیات بپردازند. این مبلغ را هتل ها برای هر شب اقامت دریافت می کنند. همچنین متل ها، مراکز گردشگری، اجاره منزل، کمپ های کوه نوردی، خوابگاه ها و هر نوع اقامتگاه دیگری می توانند این مبلغ را به نمایندگی از شهر دریافت کنند. مالیات گردشگری در برخی موارد تنها راه حفظ ظرفیت های گردشگری است. کشوری مانند یونان با ظرفیت های گردشگری متعدد سال هاست با بحران اقتصادی در جدال است و دولت مرکزی کمتر می تواند به توسعه توریسم پر و بال دهد. از سوی دیگر این بحران ها باعث شده شهرهای تاریخی و زیبای این کشور به مقاصد ارزان تر اروپایی تبدیل شوند. مالیات گردشگری کمک کرده است امکانات شهرهای این کشور برای گردشگرهای خارجی کیفیتی حداقلی داشته باشد.

 

از هتل تا کشتی کروز

در رُم مالیات گردشگری با توجه به مکان اسکان متفاوت است. اقامت در یک هتل سه ستاره برای هر نفر و به ازای هر شب ٢یورو خواهد بود. این مبلغ در هتل های چهار یا پنج ستاره ٣یورو است. در شهرهایی مانند برلین یا کلن مالیات گردشگری ۵ درصد هزینه هتل است، اما تجار و بازرگانان از پرداخت آن معاف هستند. در آمستردام این مبلغ ٧ درصد است.

در بسیاری از این شهرها، بندی درباره کودکان یا شرط سنی برای پرداخت مالیات وجود ندارد، اما در ایتالیا کودکان کمتر از ١۴ یا ١۶ سال از پرداخت مالیات معاف هستند. گردشگران دارای بیش از ١٧ سال سن که به کاتالونیا سفر می کنند، برای اقامت در هتل های لوکس یا کشتی های کروز روزانه ٢.٢۵ یورو مالیات می دهند و سقف پرداخت ٧ روز است. حضور در جزایر بالریکِ اسپانیا نیز شامل اخذ مالیات می شود و حتی کمپ زدن در آن برای هر شب، یک یورو مالیات خواهد داشت. البته در فصل های کم گردشگرتر تا ٧۵ درصد تخفیف به این مبلغ تعلق می گیرد یا در صورت اقامت بیش از ٨ روز، ۵٠ درصد از مبلغ نهایی کسر خواهد شد. بسیاری از شهرهای اروپایی، سقفی برای پرداخت مالیات گردشگری تعیین کرده اند؛ برای مثال برای اقامت بیش از ١٠ روز نیازی به پرداخت هزینه نیست.

 

درآمدها به کجا واریز می شود؟

تعیین میزان و شیوه دریافت مالیات در بسیاری از نقاط دنیا بر عهده شهرداری ها و شوراهای شهری است و درآمد حاصل از آن نیز در اختیار همین نهادها قرار می گیرد. البته در تعدادی از شهرهای جهان، این مالیات به حساب دولت واریز می شود. با این حال برای صرف این درآمدها روش های از پیش تعیین شده وجود دارد، اما به طور عمده این مبالغ برای پشتیبانی و توسعه خودِ صنعت گردشگری هزینه می شود. در واقع گردشگران با پرداخت این مبلغِ اندک، شرایط حضور خود در آن شهر را بهبود می بخشند. مالیات های گردشگری در ایالت کاتالونیا در اسپانیا به ١٢۶ میلیون یورو رسیده است که به طور مساوی بین مراکز شهری، انجمن های گردشگری و آژانس گردشگری کاتالان تقسیم می شود.

 

مالیات گردشگری برای کاهش تعداد گردشگران

یکی از اهداف مالیات گردشگری، حفظ تعادل در تعداد گردشگران است. در سال ٢٠١۶، ١٧ میلیون نفر از شهر آمستردام هلند بازدید کردند. این میزان در سال ٢٠١۵، ١٢ میلیون نفر بود و پیش بینی می شود این مبلغ به ٢٣ میلیون نفر برسد. این در حالی است که آمستردام فقط حدود ٨٠٠ هزار نفر جمعیت دارد. در سال ٢٠١۶ اعتراض هایی از سوی شهروندان این شهر انجام گرفت و شعارهایی مانند «آمستردام برای فروش نیست» مطرح شد. معترضان مدعی بودند گردشگران، چهره اصلی این شهر را تغییر داده اند. یکی از روش هایی که مدیریت شهری برای ایجاد تعادل در تعداد گردشگران درنظرگرفته مالیات بر گردشگری است. هر گردشگر باید ٧ درصد هزینه هتل یا محل اقامت خود را به عنوان مالیات پرداخت کند. علاوه بر این شرکت هایی که حمل ونقل دریایی و رودخانه ای دارند باید از هر گردشگر خود ٨یورو مالیات دریافت کنند. این مالیات به اهالی آمستردام یا سفرهایی که مبدأ یا مقصد این شهر را داشته باشند تعلق نمی گیرد و تنها افرادی که به صورت عبوری یا موقت در شهر توقف کنند، شامل مالیات می شوند. با همه این ها افزایش این مالیات در سال های اخیر تأثیری بر تعداد گردشگران نداشته است و شهروندان همچنان به تعداد زیاد گردشگرانی که به این شهر سفر می کنند، معترض هستند.

 

مصوبه شورای شهر مشهد برای دریافت عوارض گردشگری چه بود؟

شهرداری مشهد مکلف است مستند به بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورا های اسلامی کشور و انتخاب شهرداران و تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده برای یک بار در هر سال شمسی به دریافت ۱۰ یورو یا معادل آن بر مبنای نرخ پایان روز بازار ثانویه اعلامی از سوی بانک مرکزی از گردشگران غیرایرانی به عنوان عوارض گردشگری اقدام کند.برای توسعه زیرساخت ها و خدمات گردشگری شهر مشهد تا ۱۰ درصد عوارض وصول شده از گردشگران خارجی به مرجع وصول کننده (غیر از شهرداری) و تا ۱۰ درصد نیز به طرح های مشترک شهرداری و اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی اختصاص می یابد.شهرداری مشهد می تواند با عنایت به حضور گردشگران غیرایرانی در حوزه سلامت و درمان ۱۰ درصد از کل مبلغ دریافتی برای هزینه های درمان را (مازاد بر هزینه های درمانی گردشگر) از گردشگران خارجی که از خدمات بهداشتی و درمانی استفاده می کنند به عنوان عوارض برخورداری از خدمات درمانی در شهر مشهد دریافت کند.بر اساس این مصوبه تا ۱۰ درصد از عوارض وصولی به عنوان کارمزد به مراکز بهداشتی درمانی دریافت کننده عوارض مذکور اختصاص می یابد، همچنین اتباع غیرایرانی دارای کارت اقامت از پرداخت عوارض این مصوبه معاف هستند.

 

مخالفان چه می گویند؟ 

﷯  باتوجه به اینکه بیشترین آمار ورود گردشگران خارجی به مشهد از کشورهای همسایه چون افغانستان، پاکستان، عراق و... است که تمکن مالی چندانی ندارند، پرداخت ۱۰یورو عوارض به ازای هر نفر می تواند برای صنعت گردشگری مشهد، دافعه ایجاد کند.

﷯  دریافت مستقیم عوارض گردشگری جنبه روانی منفی دارد و ممکن از در انتخاب مقصد گردشگر اثرگذار باشد. عوارض گردشگری را می توان از روش های غیرمستقیمی چون اقامت، تغذیه، حمل و نقل و ... دریافت کرد.

﷯ در شرایطی که بازار گردشگری سلامت کشور ما به ثبات نرسیده و کشورهایی چون هند و ترکیه با ارائه تسهیلات مختلف چون حذف ویزا، در اختیار قرار دادن مترجم و استقبال فرودگاهی از گردشگران حوزه سلامت سعی در جذب بازار گردشگران سلامت منطقه و ثبت نام خود به عنوان کشور مبدأ گردشگری سلامت دارند، دریافت عوارض ممکن است حتی به حذف نام مشهد از فهرست کشورهای مقصد گردشگری سلامت بینجامد.

﷯  دریافت عوارض گردشگری در کشورهایی که نام خود را به عنوان یک مقصد گردشگری تثبیت کرده و به میزان مطلوب گردشگری خارجی در سال رسیده اند می تواند راهکار خوبی باشد، اما برای ایران و مشهد که هنوز در مرحله جذب گردشگر خارجی قرار دارند می تواند عامل دافعه شود.

 

موافقان چه می گویند؟

﷯ دریافت عوارض گردشگری، راهی پایدار و قانونی برای کسب درآمد شهرداری هاست که در بسیاری از شهرهای بزرگ گردشگری دنیا اعمال می شود.

﷯ در حالی که ما به عنوان شهروند، برای استفاده از خدمات شهر عوارض و مالیات می پردازیم، چرا گردشگر باید از پرداخت عوارض معاف شود؟

﷯ درحالی که دولت و میراث فرهنگی، مبانی مختلفی چون دریافت ویزا، عوارض فرودگاهی، تقریبا شش برابری کردن ورودی اماکن گردشگری برای خارجی ها و... دارد، دریافت عوارض توسط شهرداری را خلاف سیاست های کلی کشور مبنی بر جذب گردشگر معرفی می کند.

﷯ برخی آمارهای تأیید نشده حاکی از آن است که هتل های پنج ستاره مشهد در طول سال بیشتر از هتل های سه ستاره مسافر دارند و این نشان دهنده تمکن مالی نسبتا خوب گردشگرانی است که به مشهد می آیند.

﷯ قانون اجازه دریافت دوبرابری تعرفه سلامت از گردشگران خارجی را صادر کرده است. این سود اکنون فقط نصیب فعالان حوزه گردشگری سلامت می شود؛ می توان با ارائه تخفیف هایی ازسوی پزشکان و فعالان گردشگری سلامت، سود را میان تمامی ارگان های خدمات رسان در این عرصه تقسیم کرد.

 

پیشنهادها:

افزایش ماندگاری زائر و گردشگر خارجی در مشهد و جبران هزینه های ناشی از گردشگری

اعمال عوارض گردشگری بر هتل ها و اماکن اقامتی با افزایش هزینه نفر شب اقامت برای گردشگران خارجی

دریافت عوارض ورود به شهر برای گردشگران خارجی که کمتر از ١٠ روز در مشهد اقامت دارند

اختصاص سهمی از عوارض فرودگاهی و ویزا ازسوی دولت به شهرداری ها

  

۵۰۰ تا ۶۰۰

روزانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ روادید برای گردشگران خارجی در مشهد صادر می شود

١٠٠ درصد

صدور روادید نسبت به سال گذشته افزایشی صددرصدی داشته است

٣٠ پرواز

روزانه حداقل ۳۰ پرواز خارجی و داخلی حامل گردشگران خارجی عازم مشهد است

١ ماه

صدور روادید برای گردشگران خارجی یک ماهه است

١.۵ روز

میزان ماندگاری گردشگر در مشهد یک و نیم روز است

۱۰۰ دلار

به طور میانگین هر گردشگر با هتل و هزینه های جانبی می تواند روزانه ۱۰۰ دلار ارزآوری داشته باشد

٩٠ درصد

٩٠ درصد گردشگران خارجی ورودی به مشهد با خانواده سفر می کنند

٩۵ درصد

٩۵ درصد گردشگران خارجی مشهد، مسلمان هستند

 

نگاهی به شیوه ها و هزینه های مختلف دریافت مالیات گردشگری در دنیا

پرتغال

لیسبون : یک یورو برای هر گردشگر در زمان ورود یا خروج از لیسبون

یونان

آتن : از ٠.۵٠ تا ۴ یورو برای هر شب اقامت

اتریش

وین : ٣.٠٢ درصد برای هر شب

سالزبورگ : ٣.٠٢ درصد هزینه اقامت برای هر شب

آلمان

هامبورگ : .٠۵٠ تا ۴ یورو

برلین : ۵درصد هزینه اقامت برای هر شب

مونیخ : مالیات گردشگری دریافت نمی شود

فرانسه

پاریس: از ٠.٢٠ تا ١.۵٠ یورو (بدون هزینه برای کودکان کمتر از ١٣سال)

لیون : از ٠.٨٣ تا ١.۶۵ یورو (بدون هزینه برای کودکان کمتر از ١٣سال و تخفیف برای افراد کمتر از ١٨سال)

نیس : از ٠.١۵ تا ١.٠٧ یورو (بدون هزینه برای کودکان کمتر از ۴ سال و نیم بها برای کودکان کمتر از ١٠سال)

بلژیک

بروکسل : فرمول محاسبه پیچیده ای دارد و بر اساس تعداد اتاق ها و کیفیت هتل برای هر شب محاسبه می شود

خنت : ٢.۵٠ یورو برای هر شب اقامت

بروژ : ٢.٠٠ یورو برای هر شب اقامت

آنتورپ : ٢.٣٩ یورو برای هر شب اقامت

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی