کد خبر : 95038
/ 07:39
وضعیت ایستگاه پایش چمن به روایت رئیس مرکز پایش آلاینده‌های زیست محیطی مشهد

خفگی در 171 روز

خفگی در 171 روز

 

شهرآرا آنلاین - انسیه شهرکی/ آلودگی هوا، این روزها مثل بختک، سایه سیاه و دود آلودش را بر روی شهر پهن کرده و حسابی هم عرض اندام می‌کند، ظاهرا آن‌قدر هم قدرتمند است که هیچ سازمانی توان مقابله جدی با آن را ندارد. ایستگاه پایش چمن در منطقه6 شهرداری از این بلای زمینی آسمانی شده مصون نمانده و طبق آمار و ارقام، سال گذشته نام منطقه6 و این ایستگاه جزو مناطق آلوده شهر بر سر زبان‌ها افتاد. گرچه در سال97 هم 68 روز به مرز هشدار رسید ودر سال 96 نیز103 روز خاکستری و نا سالم نفس شهروندان را تنگ کرد و همین موضوع بهانه‌ای شد تا زمانی که هوای نفس‌کشیدن نیست، سراغ سوژه آلودگی هوا رفت؛ هرچند نگرانی مردم را به‌دنبال داشته باشد. رضا اسماعیلی، رئیس مرکز پایش آلاینده‌های زیست محیطی مشهد، درباره ایستگاه چمن و وضعیت آلودگی هوای منطقه6 به پرسش‌های شهرآرامحله پاسخ می‌دهد.

 

*چه تجهیزاتی در مجموعه ایستگاه پایش چمن با چه هدفی مستقر است؟

ایستگاه‌های بخش کیفیت هوا در مشهد شامل دو قسمت است. قسمت اول مربوط به اداره کل حفاظت محیط زیست استان است که این شبکه با کمک بانک جهانی در سال 1384 نصب و راه‌اندازی شده است اما شهرداری مشهد نیز در سال93 با تأسیس مرکز پایش آلاینده‌های زیست‌محیطی مشهد با همکاری محیط زیست 10ایستگاه خریداری و در شهر مستقر کرده است و یک ایستگاه نیز در سال 1394 ازسوی سازمان هواشناسی کشور در حرم مطهر نصب و راه‌اندازی شده است. بنابراین در حال حاضر 23ایستگاه در مشهد مستقر است. هدف این شبکه پخش دقیق کیفیت هوا از تمامی نقاط شهر است و علاوه‌بر هوا پارامترهای هواشناسی،‌ UV  ، مقدار بارندگی نیز توسط این تجهیزات اندازه‌گیری می‌شود. همچنین تجهیزات دیگری امواج الکترومغناطیس، شدت صوت و به صورت موردی خروجی گازهای آلاینده‌های هوا از اگزوز خودروهای بنزینی و گازوئیلی را راه‌اندازی می‌کنند.

 

 *در ایستگاه چمن چه اقداماتی انجام می‌شود؟

مهم‌ترین کارکرد و وظیفه اصلی ایستگاه‌هایی همچون چمن سنجش و ثبت دقیق پارامترهای آلودگی هواست. این ایستگاه‌ها پنج آلاینده اصلی شامل ذرات معلق(2.5و10 PM ) منو اکسید کرین (CO)اکسیدهای نیتروژن(NXO)دی اکسیدگوگرد(SO2) و ازون(O3) را مطابق با استانداردهای جهانی و به روش‌های معتبر اندازه‌گیری می‌کنند.

 

*آیا ایستگاه سیار هم دارید؟

درحال حاضرخیر ولی برنامه خرید ایستگاه سیار سنجش کیفیت هوا را در سال آینده داریم. با این حال دستگاه‌های پرتابل سنجش ذرات معلق و گازها را در اختیار داریم و می‌توانیم به صورت موردی و برحسب نیاز آلاینده‌های هوا ار اندازه‌گیری کنیم.

 

*انواع آلودگی در شهر مشهد چیست؟ در منطقه6 شهرداری مشهد کدام نوع آلودگی بیشتر است؟

به دلیل رشد سریع شهر مشهد و به‌تبع آن افزایش حمل‌ونقل و سوخت‌های فسیلی آلاینده‌های مختلفی در شهر مشهد وجود دارد. مهم‌ترین آن‌ها ذرات معلق در هواست که عمدتا ناشی از سوخت‌های فسیلی است که از خودروها یا صنایع و نیروگاه‌ها منتشر می‌شود. قابل ذکر است منظور از ذرات معلق گردوغبار و ریزگردها نیست و این دو با هم تفاوت دارد. با این حال آلاینده‌های شهر مشهد عبارت‌اند از ذرات معلق، ازون، دی‌اکسیدکربن و نیتروژن در منطقه6 شهرداری. 

آلاینده‌ها برحسب مقادیر آن‌ها عبارت‌اند از Co،  PM10، NO2، 5/ PM2

131926.jpg

*آلودگی الکترومغناطیس ناشی از پارازیت، موضوعی اثبات شده است یا در منطقه6 هست؟

مرتبط با بحث آلودگی هوا نیست.

 

*دلیل اصلی آلودگی هوای مشهد و به‌ویژه منطقه6 شهرداری چیست؟

مهم‌ترین عوامل آلودگی هوای مشهد را می‌توان به‌طور خلاصه چنین فهرست کرد؛

1_افزایش جمعیت و توسعه فیزیکی شهر و (مصرف انرژی به‌ویژه سوخت‌های فسیلی)

2_بخش حمل و نقل(که غالبا فرسوده، یا غیراستاندارد و...) است.

3_موقعیت شهر مشهد و قرارگیری بین دو رشته کوه بینالود و هزارمسجد و تخلیه‌نشدن مناسب هوا.

4_شرایط اقلیمی و هواشناسی از جمله اینورژن(وارونگی دما) که طبق محاسبات انجام شده علمی به طور متوسط 322روز در سال اینورژن در مشهد اتفاق می‌افتد که عامل اصلی انباشت آلاینده‌های هواست.

5_موقعیت و محل قرارگیری منابع انتشار از جمله فرودگاه مشهد، نیروگاه‌های تولید برق، پایانه قطار و مسیر تردد آن، پایانه‌های اتوبوس بین‌شهری، معادن سنگ و شن، زمین‌های کشاورزی و... که غالبا در شرق و جنوب شرق مشهد است و در مسیر باد غالب هستند که باعث انتقال آلاینده بر روی شهر مشهد و این منطقه می‌شود.

 

*در آماری منطقه6 یکی از آلوده‌ترین منطقه‌های شهری اعلام شد. دلایل آن را بفرمایید و بیشترین حجم آلودگی هوا و آلاینده‌ها چه مواردی است و دقیقا چه محله‌هایی است و در حال حاضر آلوده‌ترین منطقه شهری کدام است و چرا؟

به طور کلی و در مدت تحقیق که در مدت 5سال انجام داده‌ام نشان می‌دهد بیشترین بار آلودگی هوای مشهد در یک‌سوم شرق و جنوب شرق مشهد است که مناطق3 ،4،5 و 6 را شامل می‌شود. به‌طور کلی دلایل آن تراکم جمعیت، حمل و نقل فرسوده، نزدیکی به منابع انتشار که گفته شد، تراکم فضای سبز شهری، زمینه‌های کشاورزی و حاشیه‌نشینی و... را می‌توان ذکر کرد. به‌طور کوتاه‌مدت نمی‌توان اظهارنظر کرد، بلکه آنچه قابل استناد و مهم است شرایط بلندمدت است که وضعیت آن تشریح شد.

 

*نحوه سنجش آلودگی هوا به لحاظ زمانی هر ساعت یا روزانه ماهانه یا سالانه است؟

نحوه، شیوه و مقیاس زمانی پخش آلاینده‌های هوا کاملا براساس ضوابط و استانداردهای جهانی است و در تمامی کشور یکسان است. سنجش در بازه زمانی 15دقیقه انجام می‌شود و بر اساس دستورالعمل ساعتی گزارش می‌شود.

131927.jpg

* وضعیت آلودگی هوا در منطقه6 تا اواخر امسال چگونه است؟

وضعیت کیفیت هوا در ایستگاه چمن که داخل منطقه قرار دارد به شرح زیر است. هوای پاک 37، هوای سالم یا قابل قبول210، ناسالم برای گروه‌های حساس

61 روز، ناسالم برای تمامی افراد7روز و مقادیر بالاتر هم خوشبختانه ثبت نشده است.

 

*با توجه به اینکه اکنون بیشتر گوشی‌ها وضعیت جوی (میزان دمای هوا ) را در خود دارند و نشان می‌دهند این امکان فراهم شده است که وضعیت آلودگی هوا نیز بر آن‌ها به‌طور خودکار ثبت و ضبط شود؟

اگر منظورتان اطلاع‌رسانی است بله در حال حاضر روش‌های مختلفی برای اطلاع‌رسانی کیفیت هوا انجام می‌شود. مهم‌ترین و دردسترس‌ترین آن سایت مرکز پایش آلاینده‌های زیست محیطی مشهد به نشانی EPMC.MASHHAD.IR   است که شهروندان می‌توانند حتی از گوشی‌های هوشمند تلفن همراه نیز به این سایت دسترسی داشته باشند. علاوه‌برآن تلویزیون‌های شهری، تابلوهای ترافیکی شهر(VMS)،  فرستادن پیامک برای مدیران و دست‌اندرکاران، فرستادن اخطاریه و وضعیت هشدار آلودگی هوا اما به‌طور مشخص در حال حاضر نسخه آزمایشی و ارتقایافته گوشی همراه APP  در حال بررسی است و در چند روز آینده نسخه نهایی و کامل آن در سایت مرکز پایش قرار داده خواهد شد.

 

* شهروندان منطقه6 چه‌کار می‌توانند بکنند تا از حجم آلودگی هوا بکاهند؟

همکاری شهروندان یکی از اصلی‌ترین راه‌های کنترل آلودگی هواست. شهروندان می‌توانند در روزهایی که کیفیت هوا مناسب نیست کمتر از خودروهای شخصی استفاده کنند. از آتش‌زدن زباله و هرچیز دیگری که باعث آلودگی می‌شود خودداری کنند، از ناوگان حمل و نقل عمومی استفاده کنند و...

 

* آیا در منطقه6 و در نقاط پرتردد تابلویی برای اینکه نشان دهد این محدوده آلوده است و رعایت کنید موجود است؟ اگر هست دقیق کجاست؟

در شهر مشهد 5تابلو یا بهتر است بگویم تلویزیون شهری مختص کیفیت هوا وجود دارد که متأسفانه در منطقه6 قرار ندارند. با این حال درصورت تأمین منابع مالی در نظر است که تعداد این تلویزیون‌های شهری اختصاصی افزایش یابد.

 

*اقدامات حوزه متبوع شما برای کاهش آلودگی هوا چیست؟ چه کسی باید فرهنگ‌سازی کند و برای اینکه مردم راحت نفس بکشند و از هوای سالم برخوردار باشند باید پا پیش بگذارد؟

کلیت اقدام مرکز پایش، رصد و مانیتورینگ، آلودگی هوا و دیگر آلاینده‌هاست. در بخش آلودگی هوا همچنین اندازه‌گیری و برخورد با خوردروهای آلاینده و دودزا، پایش منابع ثابت آلاینده هوا، فرهنگ‌سازی و آموزش در این زمینه، ارائه مشاوره و اطلاعات شخصی از اقداماتی است که ازسوی اداره محیط زیست شهرداری انجام می‌شود.

131928.jpg

*میزان روزهای پاک و سالم و ناسالم یا خطرناک را به تفکیک در منطقه6 بفرمایید در بازه زمانی 3ماه گذشته یا یک سال اخیر. ترجیحا با ذکر محله؟

در منطقه6 دو ایستگاه وجود دارد. ایستگاه چمن (بین چمن 19 و 21) و ایستگاه ساختمان واقع در شهرک شهید رجایی و باهنر.در جدول زیر به تفکیک آمار کیفیت هوا در سال گذشته در ایستگاه چمن آورده شده است.

 

* همکاری عملی و کاربردی دیگر نهادهای محلی یا رسمی در پیشبرد امورتان چگونه است؟ 

محیط زیست، شهرداری، دانشگاه علوم پزشکی، آموزش و پرورش و.... . فرایند این همکاری به چه شیوه‌ای است؟

خوشبختانه مشهد یکی از موفق‌ترین‌ها در زمینه همکاری بین‌بخشی در این زمینه(آلودگی هوا) است. در ابتدا ذکر شد که از سال93 مرکز پایش آلاینده‌های زیست محیطی با همکاری شهرداری و محیط زیست خراسان رضوی راه‌اندازی شده است که تا به امروز به بهترین وجه به وظایف خود عمل کرده است و تنها منبع موثق در زمینه پایش اطلاع‌رسانی و اعلام وضعیت کیفیت هوا همین مرکز(مرکز پایش) است. اما درمجموع 17سازمان و ارگان دست‌اندرکار و دخیل در کنترل و کاهش آلودگی هوا هستند و نظارت کلان برعهده استانداری و محیط زیست است.

 

* با توجه به اینکه ایستگاه چمن در بافت مسکونی قرار گرفته است اهالی محل برای اینکه از وضعیت سلامت هوای منطقه آگاه شوند مراجعه شخصی هم داشته‌اند؟

بله، بسیاری از شهروندان و کسانی که به دلیلی آلودگی هوا برایشان موضوعی حیاتی است به‌طور حضوری مراجعه می‌کنند و زمانی که از وضعیت، شرایط اطلاعات تخصصی این حوزه مطلع می‌شوند شگفت‌زده می‌شوند. با این حال تعداد زیادی از آن‌ها با تماس تلفنی سؤالات و اطلاعات لازم را کسب می‌کنند.

 

* درست است از بیان واقعیت آلودگی هوا به‌ویژه در وضعیت بسیار ناسالم یا خطرناک سانسور یا ملاحظه‌کاری می‌شود با این توجیه که ممکن است رعب و وحشت عمومی ایجاد کند؟

خیر. قویا این موضوع را رد می‌کنم چرا باید چنین اقدامی انجام شود؟! تلاش می‌کنیم شهروندان را آگاه کنیم و حساسیت برای  مردم ایجاد کنیم چراکه بهبود این شرایط صرفا با مطالبه مردم و شهروندان انجام خواهد شد. علاوه بر آن در حال حاضر کار اطلاع‌رسانی کیفیت هوا کاملا به‌طور آنلاین و سیستماتیک انجام می‌شود و اپراتور و کارشناسان در آن نقشی ندارند. صرفا در زمان بروز خطا و ثبت اعداد غیرمنطقی که به دلیل نقص فنی انجام می‌شود بعضا نیاز است که یک ایستگاه موقتا حذف شود و از کسانی که چنین ذهنیتی دارند دعوت می‌کنم از مرکز پایش آلاینده‌ها و فرایند رصد و اطلاع‌رسانی کیفیت هوا بازدید کنند.

 

*مهم‌ترین دغدغه رضا اسماعیلی چیست؟

مهم‌ترین دغدغه‌های من در این زمینه نبود‌اهمیت‌ و بهای لازم به آلودگی هوا در سطح مدیریتی(کشوری، منطقه‌ای و محلی)، نبود انسجام و پیوستگی در اقدامات و برنامه‌های مرتبط با بحث آلودگی هوا و نبود مطالبه‌گری شهروندان در این زمینه و اطلاعات و دانسته‌های کم درباره اثرات آلودگی هوا به‌ویژه در سلامتی انسان است.

131920.jpg

***

فراموش نکنیم آلودگی هوا مسئله‌ای چندوجهی است؛ یک وجه آن سازمان‌های متولی هستند که با توسعه حمل و نقل عمومی، مردم را به استفاده از این وسایل ترغیب کنند، درواقع سکان‌داران اصلی موضوع کنترل آلودگی هوا می‌توانند با تصمیم‌گیری‌های درست و نظارت بر اجرای مصوبات و هماهنگی بیشتر با متولیان هوای شهرمان را داشته باشند تا مردم راحت نفس بکشند.

سوی دیگر شهروندان هستند تا با کارهایی اگرچه به‌ظاهر ناچیز از کاشت انواع گونه‌های گیاهی در حیاط کوچک خانه یا پشت بام گرفته تا حذف تک‌سرنشینی از زندگی، سهمی در پاکیزگی هوای شهر داشته باشند. 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی