کد خبر : 95410
/ 07:23
گفت‌و‌گو با محبوبه پاکدل، کارتونیست مشهدی

می‌خواهم خودم را به مطبوعات نزدیک‌تر کنم

بارها از شاخص بودن کارتون مشهد در کشور صحبت شده‌ است. هنرمندان فعال این حوزه در یک دهه اخیر توانسته‌اند به‌تنهایی و با تلاش خودشان، افتخارات زیادی برای مشهد و ایران کسب کنند

می‌خواهم خودم را به مطبوعات نزدیک‌تر کنم

شهرآرا آنلاین - شکیبا افخمی‌راد| بارها از شاخص بودن کارتون مشهد در کشور صحبت شده‌ است. هنرمندان فعال این حوزه در یک دهه اخیر توانسته‌اند به‌تنهایی و با تلاش خودشان، افتخارات زیادی برای مشهد و ایران کسب کنند و حال دیگر نامشان هم‌رده کارتونیست‌های جهانی قرار می‌گیرد. درمیان اسامی هنرمندان خوش‌آتیه کارتونیست کشورمان، نام یک هنرمند زن از مشهد نیز شنیده می‌شود؛ محبوبه پاکدل با وجود آنکه سال١٣٩٠ در زمینه کارتون شروع به فعالیت کرد، خیلی زود توانست با ارائه آثار باکیفیتش و کسب جایزه از جشنواره‌های مختلف داخلی و خارجی، نامش را درکنار دیگر هنرمندان باسابقه این رشته بیاورد که از مهم‌ترین جوایز او می‌توان به کسب جایزه بزرگ و جایزه ویژه هجدهمین جشنواره جهانی پورتو کارتون پرتغال در فروردین١٣٩۵ اشاره کرد. 

این کارتونیست در اواخر دی امسال نیز هنرمند برگزیده ایرانی در دومین دوره جشنواره کارتون جامعه ایمن شناخته شد. 

او در این جشنواره بین‌المللی تنها کارتونیست مشهدی بود که تقدیر شد. محبوبه پاکدل هرچند که خیلی اهل مصاحبه نیست، فرصتی دراختیار ما قرار داد تا با او درباره فعالیت‌هایش و کارتون مشهد به گفت‌وگو بنشینیم.

 

﷯ شما هنر را با نقاشی شروع کردید، چه شد که نقاشی را ادامه ندادید و به‌سمت کارتون رفتید؟

نقاشی را از کودکی خیلی دوست داشتم اما هیچ‌وقت آن را جدی دنبال نکردم و بیشتر جنبه سرگرمی برایم داشت، تااینکه سال١٣٩٠ ازطریق پسرعمویم، علیرضا پاکدل، با بچه‌های حوزه هنری آشنا و عضو گروه کارتون شدم. در جلساتی که این گروه برگزار می‌کرد، کارتونیست‌ها کارهایشان را به نقد می‌گذاشتند و روش سوژ‌ه‌یابی‌شان را نشان می‌دادند. به این ترتیب من که نقاشی را دوست داشتم و ازطرفی سوژه‌یابی در کارتون برایم بار مفهومی و معنایی داشت، کارتون را به‌صورت تجربی آغاز کردم.

 

﷯ عده‌ای فکر می‌کنند محبوبه پاکدل به‌دلیل روابط خویشاوندی توانسته‌ است در کارتون دیده شود، این حرف به گوش خودتان هم رسیده‌ است؟

برای موفقیت در کارتون لازم است فرد تکنیک نقاشی و طراحی را بداند و اصول سوژه‌یابی را بلد باشد. در ابتدا علیرضا من را به گروه معرفی کرد، اما در ادامه مسیر، من با شرکت در تمام جلسات، خیلی سریع تکنیک‌ها را یاد گرفتم و با عقب‌نشینی نکردن، هر روز کارم را بهتر کردم. این صحبت‌هایی که می‌شود، بیشتر به این دلیل است که من به‌سرعت در کارتون رشد کردم و دیده شدم. به خاطر دارم در جشنواره اصفهان، داورها می‌خواستند از کار من تقدیر کنند اما احتمال داده بودند که علیرضا به من کمک کرده‌ باشد. درنهایت با چند نفر تماس می‌گیرند، نقاشی‌هایم را در اینستاگرام می‌بینند و متوجه می‌شوند که آثار، کار خودم بوده‌ است. درکل این شبهه به‌دلیل تفاوت سبک اجرایی‌مان، زود برطرف شد؛ چون علیرضا کارش دیجیتال و سبک من رئال بود و با دست کار می‌کردم.

 

﷯ آثار محبوبه پاکدل بیشتر در جشنواره‌ها دیده می‌شود و کمتر در مطبوعات به چاپ می‌رسد، آیا دلیل این موضوع، شیوه اجرایی شماست؟

مطبوعات به من می‌گویند کارم جشنواره‌ای و سنگین است و کار مطبوعاتی، نوعی طنز می‌خواهد که به تیپ کار من نمی‌خورد و بیشتر با سبک دیجیتال کار می‌شود اما قطعا خودم دوست دارم کارم در مطبوعات دیده شود، از این‌رو این روزها به‌سمت تصویرسازی رفته‌ام تا بتوانم خودم را به مطبوعات نزدیک‌تر کنم.

 

﷯ پیش‌تر در گفت‌‌وگویی که با هم کردیم، گلایه‌هایی داشتید درباره اینکه عده‌ای نمی‌گذارند کارهای برخی کارتونیست‌ها در مطبوعات دیده شود. آیا این موضوع را می‌توان دلیلی برای دیده نشدن آثار شما در مطبوعات دانست؟

من این حرف را به این دلیل گفتم که دیدم بعضی افراد با تیپ اجرای من، کارشان در مطبوعات چاپ می‌شود. فکر می‌کنم شاید برخی افرادی که مسئولیت گرفته‌اند، اجازه نمی‌دهند افراد دیگر وارد این حیطه شوند. درمجموع این موضوع به روزنامه‌ها برمی‌گردد که بخواهند نیروی جدید بگیرند و با سبک جدیدی کار کنند یا نه.

 

﷯ شما خودتان چرا این ارتباط‌های کاری را شکل ندادید؟ مثلا چرا خانم‌های کارتونیست با تشکیل گروهی، فعالیت بانوان را پررنگ‌تر نمی‌کنند؟ آن‌طور که مشخص است، روابط کاری درزمینه کاریکاتور و کارتون بین خانم‌ها شکل نگرفته است؟

روابط کاری که بین آقایان کارتونیست شکل گرفته است، به این دلیل است که هرکدام از آن‌ها مسئولیتی برعهده داشتند و به همین علت اطرافیانشان را نیز وارد کار کردند. من هم اگر مسئولیتی داشتم، کارتونیستی خانم را جذب می‌کردم. فکر می‌کنم ارتباط کاری نداشتن خانم‌ها با یکدیگر، به این علت است که خانم‌ها مسئولیتی ندارند که بتوانند یکدیگر را جذب کنند.

 

﷯ ما بانوان کارتونیستِ کمی داریم که تا مراحل بالا، کارتون را ادمه داده باشند و به‌نوعی نامشان مطرح باشد، شاید یکی از دلایل مسئولیت نداشتن خانم‌ها، همین حضور کم‌رنگ آن‌ها در سطوح بالا باشد؟ 

بله. تعداد خانم‌ها در مراحل بالا بسیار کمتر از آقایان است. خانم‌هایی بودند که کارشان را خوب پیش می‌بردند اما بعد، ازدواج کردند یا درگیر مشکلات زندگی شدند و کارشان را رها کردند. از طرف دیگر برخی از آن‌ها نیز انتظار دارند سریع نتیجه بگیرند و وقتی نمی‌توانند، زود خسته می‌شوند و کارتون را کنار می‌گذارند.

﷯ برگردیم به فعالیت شما در حوزه هنری، همان‌طور که گفتید، شما همچون خیلی از کارتونیست‌های مشهدی فعالیت‌تان را از گروه حوزه هنری شروع کردید، فکر می‌کنید فضای کار گروهی در کارتون تا چه میزان به رشد هنرمندان این رشته می‌تواند کمک کند؟

زمانی که ما گروهی کار می‌کردیم، اتفاقات خوب بسیاری رقم خورد. دورهم جمع می‌شدیم، سوژه‌یابی و نقد می‌کردیم، اما این هم‌فکری، خروجی کارها را شبیه به‌هم می‌کرد. درواقع چون درمورد یک المان صحبت می‌شد، تکنیک‌ها و سوژ‌ه‌ها شباهت بسیاری به‌هم پیدا می‌کرد. درنتیجه تمام کارها می‌سوخت و بچه‌ها در جشنواره‌ها نتیجه نمی‌گرفتند اما دقیقا از زمانی که هرکسی خودش کار کرد، همه دیده شدند.

 

﷯ اما وجود این گروه، مفید هم بوده‌ است. شما خودتان از همین‌جا کارتان را آغاز کردید و به‌صورت تجربی توانستیدبه‌عنوان یکی از کارتونیست‌های موفق‌ خانم شناخته شوید.

بله، من گروه را خیلی دوست داشتم و اگر گروهی نبود، در جایگاهی که امروز هستم، نبودم. این چنین گروهی با همان شور و هیجان و نقد کارها، قطعا برای کسانی که در ابتدای راه هستند، لازم است ولی این سال‌های آخر ما فقط دورهم جمع می‌شدیم و اگر فرد جدیدی اضافه می‌شد، دیگر آن شور و هیجان نبود.

 

﷯ به نظر می‌رسد خودتان را از باقی گروه جدا کرده‌اید؟

من خودم را جدا نکرده‌ام. واقعا مشغله کاری و فکری داشتم و درگیر مسائل دیگری شدم. همین عوامل باعث شد کمتر به حوزه هنری بروم. حوزه هنری هم بچه‌ها را آن‌چنان که باید، حمایت نکرد و این حمایت نشدن، انگیزه ما را کم‌رنگ کرد. این کوتاهی‌ها که به دلسرد شدن هنرمندان منجر می‌شود، بی‌شک در کم‌رنگ شدن فعالیت ما در گروه، بی‌تاثیر نبوده است.

 

﷯ اما فکر می‌کنم ازهم پاشیدن این گروه و نبود جایی برای نسل جدید، زنگ خطری برای کارتون مشهد که همیشه نامش در تمام جشنواره‌های ملی و بین‌المللی درخشیده است، باشد. 

بله، کاملا درست است. بعد از گروه ما، نسل جدیدی وارد کارتون نشده‌‌اند که بتوانند رشد کنند و نتیجه‌ بگیرند. علتش هم شاید نبود مکانی برای آموزش باشد. آموزش کارتون این روزها تنها به شکل خصوصی صورت می‌گیرد و یک مرکز مشخص در این زمینه فعالیت نمی‌کند. به نظر من اگر از هنرمندان باسابقه و فعال در حوزه کارتون حمایت شود، آن‌ها به حوزه آموزش نسل جدید ورود پیدا می‌کنند و بی‌تردید اتفاقات خوبی رقم خواهد خورد. 

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی