کد خبر : 95765
/ 07:00

منشور حقوق شهرنشینی در بوته نقد

نقاط قوت و ضعف پیش‌نویس این منشور در جلسه‌ای با حضور متخصصان حوزه شهری بررسی شد

منشور حقوق شهرنشینی در بوته نقد

شهرآرا آنلاین - منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی مشهد از جمله اقدامات مفید و مؤثری است که مدیریت شهری مشهد در تدوین آن پیش‌قدم شده است و روز گذشته بود که نشست نقد و بررسی پیش‌نویس آن با حضور استادان دانشگاه و متخصصان حوزه شهری برگزار شد. رئیس کمیسیون حقوقی شورای شهر مشهد در این نشست به کار بردن اصطلاح «انصاف» در متن این منشور را از نکات شایان توجه در آن دانست و گفت: هدف ما از نگارش، شهرنشینی موازنه‌محور و دیده‌ شدن همه افراد است.

به گزارش ایسنا، سید محسن حسینی‌ پویا در ادامه تأکید کرد که برای انسان‌محور شدن شهر، همه‌چیز باید بر مبنای قوانین باشد.

او با بیان اینکه صلاحیت شورای شهر غالبا در مسائل شهرداری است افزود: ضمانت اجرای موضوعات مختلف هم از مسیر بودجه شهرداری است؛ ضمن اینکه اگر شهرداری مصوبات مشخص‌شده را اجرا نکند، شورای شهر می‌تواند شهردار را استیضاح کند.

او در خصوص نهادهای دیگر شهری اظهار کرد: در اصل ١٠٣ قانون اساسی ذکر شده است که مصوبات شورای شهر در محدوده محلی و استانی برای تمام دستگاه‌ها لازم‌الاجراست اما این مجموعه به طور مستقیم نمی‌تواند اداره دارایی و آموزش و پرورش را ملزم کند. به همین دلیل، تصمیم داریم این کار را با ظرافت خاصی انجام دهیم.

‌طبق اعلام حسینی‌ پویا اولین نقطه قوت منشور این است که از موضوعات حقوق شهروندان جمع‌آوری کاملی دارد زیرا ‌تاکنون متن جامعی در اختیار نبوده است و گردآوری این موضوعات فرصت بسیار خوبی است.

حسینی‌ پویا جمع‌آوری اطلاعات در قالب منشور را نوعی مستندسازی دانست و گفت: این دلیل که قصد تبدیل ضمانت اجرا به قانون ملی را داریم، این مستندسازی را هم به این دلیل انجام دادیم زیرا ‌احتمال دادیم که مصوبات شورای شهر از لحاظ ضمانت اجرا مشکل داشته باشد.

طبق اعلام او، تفکیک مسئولیت‌ها و وظایف مدیریت شهری و ادارات محلی نقطه قوت دیگر این منشور است.

‌نقاط ضعف منشور موضوع دیگری بود که از سوی حسینی‌ پویا مطرح شد. او در این خصوص گفت که یکی از مشکلات این منشور این است که بندهای آن هم‌پوشانی دارد. همچنین عنصر مشهد در آن کم به چشم می‌خورد.

طبق اعلام حسینی‌ پویا، عدم تعادل بین تکالیف مدیریت شهری و وظایف مردم و ابهام در اصطلاحات «شهرنشینی» و «شهروندی» از دیگر نقاط ضعف پیش‌نویس منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی مشهد است.

 

توجه ویژه به زائر/ مجاور در منشور

دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی ایران نیز در این جلسه گفت که در تدوین حقوق شهرنشینی، به زائر، مجاور و مهاجر توجهی ویژه‌‌ شده‌ است.

محمد جلالی در ادامه اصلی‌ترین هدف این منشور را گفتمان‌سازی دانست و افزود: مشهد یکی از اولین شهرهایی است که این موضوع در آن مطرح می‌شود. برای همین، امیدواریم در شهرهای دیگر هم این طرح انجام گیرد.

او نتیجه کمیسیون حقوقی شورای شهر با حضور حسینی‌پویا را جمع‌آوری منشور حقوق شهرنشینی دانست و گفت که این طرح در پژوهشکده شورای شهر به تصویب رسیده و پژوهشکده ثامن برای اجرای تدوین حقوق شهرنشینی انتخاب شده است.

جلالی با تأکید بر اینکه هدف شورا فقط تدوین منشور و نگهداری آن در مرکز اسناد نبود افزود: از همان ابتدای تدوین، کاربردی‌سازی و عملیاتی‌ کردن از اهداف منشور بود. در واقع، برنامه داشتیم ‌منشور را بنویسیم و در نهایت، آن را وارد فاز عملی و اجرا کنیم.

جلالی افزود: در منشور به جنبه‌های مختلف در حوزه‌های مختلف علوم اجتماعی شهرسازی، علوم اقتصاد، علوم سیاسی و ‌حوزه‌های دیگر توجه داشتیم. در این زمینه هم از کارشناسان و متخصصان هر حوزه استفاده کردیم.

وی در ادامه گفت: نکته دیگر این است که ‌ابتدا می‌خواستیم این منشور با نمونه‌های دیگر تفاوت داشته باشد. به همین دلیل، زمانی که به دیگران گفتیم ‌می‌خواهیم برای مشهد‌ حقوق شهرنشینی وضع کنیم، تعجب کردند.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی افزود: پس از رونمایی از این منشور، فرایندی حقوقی وجود دارد که باید در شورای شهر مشهد طی شود تا پس از بررسی‌، به تصویب برسد و اعتبار حقوقی به آن تعلق بگیرد تا وارد مرحله اجرا شود.

جلالی با بیان اینکه «در حوزه‌های سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، نظارت و اجرای این منشور راهکارهایی تهیه کردیم که قرار است در تعامل با کارفرما در قالب مأموریت‌هایی اجرا شود» افزود: مسکونیت شهروندی در این زمینه اهمیت دارد. همچنین بحث تکالیف ضعیف است و توازن به صورت عامدانه رعایت نشده‌ است.

 

منشور، معجونی از حقوق گروه مشخصی از مردم

عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه فردوسی نیز در این نشست، با بیان اینکه اشکال عمده‌‌ این منشور ناتوانی در اجرای طرح‌های پیشنهادی و آرمان‌های خود است افزود: تلاش ما این است که به‌تدریج فرهنگ حق‌مداری را در جامعه نهادینه کنیم و این امر گام بزرگی است.

جعفر شفیعی در ادامه با اشاره به اینکه شورای شهر تهران در یک دهه گذشته منشور حقوق شهروندی داشته اما این منشور بسیار ابتدایی و کلی بوده است افزود: اولین نکته‌ای که باید به آن بپردازیم عنوان این منشور یعنی «شهرنشینی» است. باید بدانیم چه نسبت و رابطه‌ای میان «شهروندی» و «شهرنشینی» وجود دارد.

این استادیار با تأکید بر اینکه باید جایگاه منشور را در میان سلسله‌مراتب قواعد و قوانین بررسی کنیم گفت که به نظر می‌رسد این منشور به نوعی یک سیاست‌گذاری است تا مصوبه‌ای به عنوان مقررات که الزام‌آور باشد.

شفیعی با اشاره به اینکه ماهیت منشور باید معجونی باشد از حقوق گروه مشخصی از مردم، گفت ‌منشور شبیه نکته‌های اخلاقی است و ضمانت اجرایی ندارد و در واقع، ‌قصد دارد تجاربی را به مرحله آزمون بگذارد.

او افزود: نکته بعدی در خصوص منشور این است که در آن بسیار کلی‌گویی صورت گرفته است. این در حالی است که امور کلی ضمانت اجرا پیدا نمی‌کنند.

او در خصوص حمل‌و نقل عمومی نیز تأکید کرد که هزینه در این حوزه باید متناسب با مسافت طی‌شده پرداخت شود و تمام شهروندان نباید یک قیمت ‌بپردازند.

 

حل اختلاف در شهرداری بدون طی فرایند قضایی و اداری‌

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد نیز با تأکید بر اینکه حل اختلاف در شهرداری بدون طی فرایند قضایی و اداری باید اتفاق بیفتد، گفت: به اعتقاد من، این منشور ٢ خطر جدی دارد. یکی این است که مشهد از جنبه‌های مختلف، شهری خاص است. در مشهد یک کنسرت برگزار نمی‌شود و تمام دنیا متوجه آن می‌شوند. لذا این منشور ضمانتی برای اجرایی‌ شدن در این شهر ندارد.

عبدا... خدابخشی افزود: دوم اینکه تضمینی برای اجرایی‌ شدن آن در شورای محلی هم نیست. این ٢ خطر اجرای منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی را با مشکل همراه می‌کنند.

بالاتر رفتن شمول منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی از حیطه وظایف شهری، بزرگ نکردن مواردی مانند تصرف و تملک اراضی که از جهات مختلف مهم است و کلی بودن مبحث حق هم‌بستگی در حقوق و تکالیف شهرنشینی از ‌مواردی بودند که بخشی در نقد این منشور مطرح کرد.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی