کد خبر : 95870
/ 06:57
گزارش شهرآرا از نارضايتی مردم درباره چرخه معيوب توليد و توزيع البسه در مشهد

روایت‌های چندگانه از بازار پوشاک

مگر این همه اختلاف قیمت ممکن است؟ مانتو را بالا و پایین کردم. خودش بود. مو نمی‌زد؛ برند همان برند، رنگ همان رنگ، جنس همان جنس. ابتدای خیابانِ‌... که به تخفیف‌هایش معروف است، مانتو را ١٩٠ تومان قیمت زده بودند و چند متر بالاتر، ٢٧٠ تومان.

روایت‌های چندگانه از بازار پوشاک

شهرآرا آنلاین - فرزانه شهامت

چند‌نما از یک واقعیت

نمای اول- «مگر این همه اختلاف قیمت ممکن است؟ مانتو را بالا و پایین کردم. خودش بود. مو نمی‌زد؛ برند همان برند، رنگ همان رنگ، جنس همان جنس. ابتدای خیابانِ‌... که به تخفیف‌هایش معروف است، مانتو را ١٩٠ تومان قیمت زده بودند و چند متر بالاتر، ٢٧٠ تومان. حوصله بحث کردن با فروشنده را نداشتم، فایده‌ای هم نداشت. قدم‌هایم را به سمت فروشگاه اول تند کردم که تا لباس را نفروخته است، صاحبش شوم.‌»

این‌ها را با خوش‌حالی فراوان تعریف می‌کند. درست مانند یک بَرنده که در آشفته بازار قیمت‌های پوشاک، توانسته است سرعت آب‌رفتن موجودی حسابش را کمی کُند کند. این روزها تجربه‌های مشابه را فراوان می‌شود شنید. کافی است کمی گوش تیز کنید.

نمای دوم- تازه از خرید برگشته است. با روی باز تجربه‌اش را به اشتراک می‌گذارد. روسری‌ نو را نشان می‌دهد، قواره بلند و نازک است، با طرح‌هایی متفاوت در چهار‌گوشه آن. «‌کلی چانه زدم تا فروشنده به ۵٠ هزار تومان راضی شد.» این جنس روسری را در روسری‌فروشی‌ها به وفور می‌توان پیدا کرد؛ با وجود این پارچه را لمس می‌کنیم تا در گمانمان مطمئن شویم. دلمان نمی‌آید به خریدار بگوییم قیمت این روسری چند خیابان آن‌طرف‌تر، ٢٠ هزار تومان است. با وجود گرانی همه‌گیر این ماه‌ها، شادی از همه‌چیز گران‌تر است. واقعیت را به این شهروند نمی‌گوییم و می‌گذاریم از خرید نوروزی خود شاد باشد.

نمای سوم- اتوبوس شلوغ‌تر از همیشه به نظر می‌رسد. مردم در تکاپوی استقبال از عید هستند. به نظر نمی‌رسد کسی حواسش به زمزمه‌های پیرزن باشد. گرفتار خرید پوشاک است، همان گروه کالایی که به گزارش ایرنا و با استناد به مرکز آمار ایران در بهمن نسبت به دی، با‌ «افزایش شدید قیمت» همراه بوده‌ است. رئیس سابق اتحادیه فروشندگان پوشاک مشهد تورم این بخش نسبت به ابتدای سال را چیزی حدود ۴٠ درصد بیان می‌کند.

پیرزن از نوه‌هایش می‌گوید، دخترانی ١١ و پنج‌ساله، با مادری بیمار و پدری معتاد. سواد ندارد. آدرس را تقریبی بیان می‌کند و برگه حاوی شماره تلفنش را نشان می‌دهد تا حرفش را باور کنیم. تمام آرزوی مادربزرگ شده است برآورده کردن آرزوی نوه‌هایش. بچه‌ها لباس نو می‌خواهند. آن‌ها و خیلی‌های دیگر، لباس و خیلی چیزهای دیگر را از فهرست خریدهای نوروزی‌شان حذف کرده‌اند.

 

﷯ بازرسی‌های زودهنگام

میان‌تیترِ «نمایِ... » را می‌شود همچنان ادامه داد، به تعداد تجربه‌های شهروندان از خرید پوشاک. مواردی را که به تورمان خورده است با رئیس بازرسی اتاق اصناف مشهد در میان می‌گذاریم. امیر دلداری نظارت‌ همکارانش را شایان دفاع می‌داند و می‌گوید: بازار رها شده نیست. اینکه ٢ کالای مشابه، تفاوت قیمت داشته باشند الزاما به معنای وقوع تخلف نیست. ممکن است یک فروشنده نخواهد سقف سود را دریافت کند، مغازه‌اش اجاره‌ای نباشد یا کارگر کمتری داشته باشد. باید موضوع را دقیق و موردی بررسی کرد.

او اضافه می‌کند: امسال و با توجه به شرایط اقتصادی تلاش کردیم هوای مردم را بیشتر داشته باشیم. بازرسی‌ها کاملا سخت‌گیرانه است. هرسال کارمان را از ١۵ اسفند شروع می‌کردیم و امسال ۴۵ روز زودتر، از ابتدای بهمن. بازرسان روزهای پرکاری را سپری می‌کنند، ٨ صبح تا ١۵:١۵ و ساعت ١٨ تا ٢٢.

با وجود این از مردم می‌خواهد برای استیفای حقشان، موارد تخلف را به ٣٠٠٠١٣۴١٢۴ پیامک کنند یا با شماره‌های ٣١٧٣٠١٢۴ و ٣١٧٣٠١۵۴ در میان بگذارند.

 

﷯ قضاوتِ چشم‌‌بسته

نظر کارشناس مسئول بازرسی سازمان صمت نیز جالب توجه است. مهدی مقدسی می‌گوید: دو‌گانگی قیمت‌ها در حد معمول تخلف نیست و بدون سند نمی‌شود گفت که تخلفی رخ داده است اما اختلاف قیمت در حد ۵٠ و ١٠٠ درصد را چشم‌بسته هم می‌شود قضاوت کرد. یا فروشنده‌ای که ارزان فروخته، دارد جنسش را به ضرر می‌فروشد -که این گزینه مردود است- یا دیگری تخلف گران‌فروشی دارد.

او با اشاره به انجام ٢١٧٠ بازرسی طی ۴۶ روز اخیر مختص پوشاک استان می‌گوید: ٢۴۵ پرونده به ارزش ٢ میلیارد ریال به تعزیرات حکومتی ارسال شده است. عمده تخلف‌ها هم عبارت‌اند از گران‌فروشی، درج نکردن قیمت، صادر نکردن فاکتور و قاچاق.

مقدسی مردد است برای گفتن گرهی که در کار بازرسان افتاده است. لحظاتی طول می‌کشد تا به تردیدهایش غلبه کند و بگوید: در بازرسی‌ها گاهی واحد صنفی در برابر مأمور قانون استنکاف و از ارائه فاکتور به بازرسان خودداری می‌کند. متأسفانه برابر قانون، جریمه این تخلف که جزو ٣ تخلف پرتکرار به شمار می‌آید، محدود است، چیزی کمتر از ١٠٠ هزار تومان. چاپ کنید و بنویسید که این مشکل برای بازرسان معضل شده است و مانع از کشف قیمت واقعی می‌شود.

مقدسی منکر تلاش‌های بازرسان اتحادیه‌ و اتاق اصناف نیست، با‌این‌حال تصریح می‌کند: انصافا بازرسی جای کار بیشتری دارد. انتظارات ما و مردم از بازرسی اتحادیه و اتاق اصناف تأمین نشده است. بدترین حالت ممکن برای خریدار این است که جنسی را بخرد و ببیند که ١٠٠ متر جلوتر همان جنس را به نصف قیمت می‌دهند.

می‌شود افق دید را کوتاه کرد، تولیدکننده و فروشنده پوشاک را برنده اوضاع کنونی دانست و پرونده گرانی و گران‌فروشی پوشاک را همین‌جا بست اما این تمام ماجرا نیست. چرخه تولید پوشاک وضعیتی نگران‌‌کننده دارد و سرنوشت آن بیش از همیشه وابسته به واژه‌ای پنج‌حرفی است: حمایت.

 

﷯ قاچاق در کمین

همه‌چیز بر وفق مراد تولید پوشاک داخلی به نظر می‌رسد. دولت، پارسال واردات پوشاک را برای اشخاص حقیقی ممنوع اعلام و تابستان امسال این ممنوعیت به اشخاص حقوقی و شرکت‌ها تسری پیدا کرد. بماند که درست دم عید ترخیص کالاهایی که قبلا ثبت سفارش شده بود از مناطق آزاد، آزاد اعلام شد.

نیمه پر لیوان، پُرتر به نظر می‌رسد وقتی کارشناس اقتصادی کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان از آغاز مرحله جدید طرح ساماندهی پوشاک برند در چند استان پر‌طرفدار این پوشاک مثل خراسان رضوی خبر می‌دهد.

سعید سبزه‌محمدی به سوابق طرح در یکی‌دو سال اخیر اشاره می‌کند که منجر به حذف تعدادی از فروشگاه‌های مدعی برند از سطح شهر شد. ١٣ فروشگاه باقی‌مانده که مدارکشان کامل بود موظف شدند ٢٠ درصد از وارداتشان را در داخل کشور تولید کنند. گام بعدی در تهران کلید خورده و از این هفته، دامنه‌اش به مشهد نیز کشیده شده است. بر مبنای این طرح با برندهایی که نتوانستند از مراحل یادشده موفق بیرون بیایند برخورد می‌شود. فروشگاه‌هایی هم که مدارکشان کامل بوده است، تا انتهای تیر موظف بودند برای جنس‌هایی که قبلا وارد کرده‌اند و به فروش نرفته است، شناسه بگیرند. در غیر این‌صورت کالایشان قاچاق به حساب می‌آید.

آیا این طرح و افزایش نرخ دلار، به معنای کاهش کشف منسوجات مظنون به قاچاق شده است؟

 

﷯ آمار چنین چیزی را نشان نمی‌دهد

داده‌های دبیرخانه کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز می‌گوید در ١٠ ماه پارسال، ٢ میلیون متر پارچه و ١۶١ هزار ثوب لباس مظنون به قاچاق کشف شده است. این شاخص‌ها در مدت مشابه امسال به ترتیب ۴۴٢ هزار متر و ۵۴٧ هزار ثوب بوده است، به بیان دیگر کاهش در پارچه و افزایش در پوشاک دوخته.

این نکته را هم مدنظر داشته باشید که امسال حتی در اوج نرخ دلار و رسیدن به سقف ١٩ هزار تومان، باز هم پوشاک جزو ٣ رتبه نخست در کشفیات مظنون به قاچاق در استان بوده است.

سبزه محمدی فرمول قاچاق را ساده می‌گوید: وقتی کالایی تقاضا دارد اما عرضه‌ داخلی‌اش به قدر کافی نیست، وارداتش ممنوع است یا تعرفه ورود آن بالاست، قاچاق مقرون‌به‌صرفه می‌شود، حتی اگر نرخ دلار بالا باشد.

از میان عبارت‌هایی که این کارشناس می‌گوید، یکی بیشتر جلب توجه می‌کند: «کمبود عرضه داخلی‌». به گفته رئیس سابق اتحادیه فروشندگان پوشاک مشهد فعلا به دلیل موجودی سابق انبارها، نیز کاهش خرید مردم، کمبود عرضه چندان محسوس نیست اما با ادامه روند کنونی و استمرار ممنوعیت واردات پوشاک، جلوی سیل قاچاق پوشاک را نمی‌شود گرفت.

 

﷯ سخت‌تر از همیشه

عصبانی است. می‌گوید از صبح درگیر مراجعه تولیدکننده‌های مختلف با حرف‌های یکسان بوده است. ماده اولیه‌شان تمام شده است و به فرض که پیدا کنند آن‌قدر گران است که از عهده خرید آن برنمی‌آیند.

از رئیس اتحادیه خیاطان مردانه و تولیدکنندگان پوشاک می‌پرسیم قیمت مواد اولیه پوشاک مثل پارچه، زیپ، دکمه، لایه، دوک، چسب و... نسبت به ابتدای سال چقدر افزایش قیمت داشته‌ است؟ عصبانی‌تر از قبل جواب می‌دهد: ١٠٠ درصد!

علی‌اکبر طاهری برای اینکه حرف‌هایش باورپذیر شود، چند مثال می‌زند: قیمت دوک نخ مشکی ابتدای سال ۴۵٠ تومان بود، چند‌هفته پیش به ١۵ هزار تومان رسید و حالا اگر پیدا شود باید ۴۵ هزار تومان بابتش پرداخت کنی. زیپ ۶.۵ تومان شده است ۶٠٠ تومان. پارچه متری ٩٠٠٠ تومان به ٨٠ هزار تومان رسیده است. اصلا بیایید برویم قفسه‌های خالی شرکت تعاونی‌مان را ببینیم.

صحبت‌های او به معنای کمبود مواد اولیه به دلیل افزایش تولید است؟ قاطعانه فرضیه‌مان را رد و اضافه می‌کند: همه با جیبشان درگیرند. تولیدی‌هایی را مثال می‌زنم که ۴٠ نفر کارگر داشته، ۴٠ کارگر شده است ٢٠ کارگر؛ چون حقوق، بیمه و دارایی را نمی‌توانند تقبل کنند. کارگاه را باز نگه داشته‌اند تا آبرویشان را حفظ کنند. تولیدی‌ها تحت فشارند، حتی آن‌ها که پارسال برای پوشاک مدارس قرارداد بسته بودند به دلیل افزایش قیمت‌ها همه‌شان کسری آوردند. نمی‌دانم کسی توانسته ارز برای واردات مواد اولیه بگیرد یا نه، اما ما با نرخ روز این مواد را خریدیم.

از شما چه پنهان، دلمان نمی‌خواهد گزارش نوروزی را تلخ به پایان ببریم. به امید شنیدن خبری خوش دوباره می‌پرسیم وضعیت بازار در آستانه نوروز بهتر از قبل شده است؟ پیرمرد پاسخ می‌دهد: خدا شاهد است که نه. ۵٠ سال است در اتاق اصناف هستم و از کسی واهمه ندارم. فریاد می‌زنیم اما صدایمان به جایی نمی‌رسد. مصاحبه می‌کنیم و می‌گوییم ملاحظه مردم را بکنید. فردا می‌گویند چرا این را گفتید، چرا آن را گفتید. بازار نابسامان است. کنترل ندارد. با جریمه هم کار درست نمی‌شود. مانده‌ایم چه‌کار کنیم. با کی درد‌دل کنیم؟ سر کی داد بکشیم؟ 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی