کد خبر : 96122
/ 09:18

مدیریت بانوان کارآمدی را ارتقا می‌دهد

معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده از بانوان خراسان و مسائل پیش‌روی آن‌ها می‌گوید

مدیریت بانوان کارآمدی را ارتقا می‌دهد

شهرآرا آنلاین - حمیده وحیدی - معصومه ابتکار اصالتا خراسانی است پدرش تقی ابتکار مدرس دانشگاه بود و سال‌ها ریاست سازمان محیط زیست کشور را بر عهده داشت.فاطمه برزگر مادر ایشان نیز یکی از خیرین سرشناس کشور محسوب می شود که بنیاد خیریه زینب‌کبری(س) را مدیریت می کند.پس از انقلاب در دوره‌ای مدیر مسئول فصلنامه «فرزانه» بود. فصلنامه‌ای که در حوزه مطالعات و تحقیقات مسائل زنان منتشر می‌شد. با چنین پیشینه‌ای در دولت مرحوم هاشمی‌رفسنجانی، در دفتر امور زنان ریاست جمهوری مشغول به کار شد. با روی کارآمدن دولت اصلاحات، در 11مرداد 1376 به عنوان نخستین زن ایرانی در جمهوری اسلامی، وارد هیئت دولت شد و به مدت 8سال در دولت اصلاحات عهده‌دار ریاست سازمان حفاظت از محیط زیست بود. ریاست هشت‌ساله ابتکار بر سازمان محیط زیست، به نوعی دوران طلایی این سازمان و نمونه‌ موفقی از مدیریت زنان در سطوح عالی بود. با پایان کار دولت اصلاحات، به عنوان منتخب مردم تهران وارد شورای شهر تهران شد. با شروع به‌کار دولت اعتدال، ابتکار به سازمان حفاظت محیط زیست بازگشت. کارنامه درخشان او در دولت اصلاحات موجب شد تا گزینه بدون رقیب تصدی ریاست سازمان در دولت شیخ دیپلمات باشد.

 

مأموریت ابتکار در دولت اول روحانی، به‌نوعی بازگرداندن سامان به سازمان بود و با آغاز به‌کار دولت دوم روحانی، کرسی ریاست را به کلانتری واگذار کرد و به معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری منصوب شد. ابتکار در موقعیت جدید، با نگاهی جزئی‌نگر و کنشگرا، فعالان حوزه زنان را دنبال کرده و حضور «شهربانو» در فضای رسانه‌ای کشور را نیز رصد کرده است. بنابراین با درخواست مصاحبه، موافقت می‌کند. ما نیز مطابق زمان تعیین‌شده برای مصاحبه، صبح روز پنجشنبه چهارم بهمن‌ماه به دفتر معاونت زنان ریاست جمهوری در خیابان سپه رفتیم. معطل نشدیم چرا که درخواست مصاحبه حضوری از یک ماه قبل هماهنگ شده بود. با توجه به گستردگی مسائل جامعه زنان چه در استان خراسان و چه در سطح کشور، سؤالات زیادی داشتیم که بنا به زمان داده شده برای مصاحبه تلاش کردیم از برخی مطالبات بانوان خراسان رضوی حرفی به میان بیاوریم.

 

استان خراسان رضوی در شاخص‌های مشارکت اقتصادی، نرخ آموزش و سواد و مشارکت سیاسی زنان، بالاتر از میانگین کشوری‌ است که مجمع جهانی اقتصاد در سال 2018 اعلام کرده است. با این حال در استان کاستی‌هایی را شاهد هستیم مثلا با اینکه دولت تدبیر و امید بر تصدی 30درصدی زنان در پست‌های اداری اشاره کرده، این اتفاق در مشهد و شهرستان‌های استان رخ نداده است. مثلا ما مشاوران زن در مجموعه‌های دولتی شهرستان‌ها نداریم وغالبا این مسئولیت به صورت نیابتی به اشخاص داده شده است. چرا با یک مصوبه کشوری، برخورد بخشی و محلی می‌شود؟

سیاست حضور زنان در عرصه‌های مدیریتی، سیاست کلان کشور است که شورای عالی اداری درمورد آن تصمیم گرفته و آقای رئیس جمهور هم آن را ابلاغ کردند. مطابق این ابلاغیه، طی برنامه چهارساله از ابتدای دولت دوازدهم باید 30درصد از پست‌های مدیریتی کشور در اختیار زنان قرار بگیرید، البته بر اساس توانمندی و شایستگی. ما نمی‌خواهیم زنان به شکل ویترینی، تبلیغاتی و نمایشی حضور داشته باشند و بعد با مشکلات زیادی در عمل و اجرا مواجه شوند. کارآمدی نظام و دستگاه مدیریتی برای ما اصل است. اتفاقا فکر می‌کنیم که مدیریت بانوان می‌تواند کارآمدی را در بسیاری از عرصه‌ها به دلایل مختلف ارتقا دهد و همان‌طور که آقای رئیس جمهور اشاره کردند سلامت کاری زنان بیشتر است. ضمن اینکه همین حالا هم 41درصد از کارمندان دولت را بانوان تشکیل می‌دهند. در مورد خراسان رضوی هم ما تجربیات موفقی داریم. پارلمان زنان که در خراسان رضوی شکل گرفت یکی از نمونه‌های موفق حضور زنان است. من هم در بعضی از نشست‌های آنان شرکت کردم و امیدوارم ادامه پیدا کند. این قبیل اقدامات هم زمینه شناسایی زنان توانمند در سطح استان را فراهم می‌کند هم برای حضور بیشتر زنان در تصمیم‌گیری‌ها زمینه‌ساز می‌شود. علاوه بر این ما در خراسان رضوی در شوراهای روستا هم تعداد چشمگیری از زنان را داریم و این هم یکی از ویژگی‌های خوب استان خراسان است.

در سطح مدیریت دولتی و اداری باید به سمت انتصاب 30درصدی زنان حرکت کرد. ما کارنامه عملکرد یک ساله استان‌داران و وزرا را در ارتباط با انتصاب مدیران زن رصد کرده‌ایم و پیگیر این موضوع هستیم. طبق گزارش‌ها و بازدیدها این طرح مورد توجه و استقبال استان‌داران قرار گفته است. در دولت دوازدهم 60درصد رشد انتصابات زنان را داشته‌ایم. ان‌شاءا... برای خراسان هم این مصوبه محقق خواهد شد. ممکن است حساسیت‌هایی هم مورد نظر باشد اما وقتی یک سیاست کلان ملی داریم، این سیاست‌ها در چهارچوب ملاحظات و موازین شرعی صورت می‌گیرد و به لطف خدا تحقق پیدا می‌کند. در این میان قطعا مطالبه‌گری خانم‌ها هم بسیار مؤثر است. ما در بازدیدها این مطالبات را می‌بینیم و می‌شنویم. می‌توانیم از ظرفیت زنان به‌ویژه برای ارتقای سطح کارآمدی و حل‌وفصل مسائل در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی استفاده کنیم. حضور جدی‌تر زنان در عرصه مدیریت می‌تواند در سطح کشور راه‌گشا باشد و افق جدیدی ترسیم کند. مخصوصا اکنون که در مقطع چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی قرار گرفته‌ایم.

 

مشهد بافت جمعیتی ویژه‌ای دارد که متعاقب آن مسائل منحصر‌به‌فردی در این شهر به‌وجود آمده است. بیش از 40 درصد جمعیت مشهد حاشیه‌نشین هستند و در این باره بیشترین میزان حاشیه‌نشینی را در مشهد شاهد هستیم. بافت حاشیه شهر مشهد یک بافت جمعیتی ناهمگن است. اقوام و مذاهب متنوعی در حاشیه مشهد ساکن هستند. در این مناطق ما شاهد ازدواج زنان ایرانی با اتباع بیگانه و مهاجران قانونی و غیرقانونی هستیم. به تبع آن با تعداد زیادی کودکان فاقد شناسنامه و کارت ملی مواجه هستیم که برای آموزش و اشتغال و ازدواج دچار مشکل هستند و به نوعی زندگی نامریی دارند. بحث انتقال هویت از مادر به فرزند، سال‌هاست که حل‌نشده مانده است. با توجه به اینکه در کودک همسری همچنان رتبه اول را در کشور دارا هستیم. کمی نگرانی وجود دارد که این طرح به این‌گونه ازدواج‌ها دامن نخواهد زد؟

ما هم از ابتدا در جریان این نگرانی‌ها بودیم و این موضوع یک تیغ دولبه است. شدن و نشدنش ممکن است آسیب‌هایی را به همراه داشته باشد. در ارتباط با کودک همسری هم چند مسئله وجود دارد. یکی مسائل قانونی است. قانون باید به این موضوع یک نگاه واقع‌بینانه داشته باشد تا در چهارچوب موازین شرع اصلاح شود. بعدی، مشکلات اقتصادی است که گریبانگیر بعضی از جوامع می‌شود. بعد مسائل مهاجرت‌پذیری است که به خصوص برای استان‌های مرزی این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. همسایه‌های شرقی ما هم متأسفانه مشکلات زیادی دارند و باتوجه به مشکلات و سختی‌هایی که دارند، مهاجرفرست هستند و مردمانشان همچنان به ایران مهاجرت می‌کنند. اما خوشبختانه در‌این‌باره اتفاقات خوبی رخ داده است. در حوزه کنترل مرزها، نیروی انتظامی و دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی کارهای خیلی خوبی انجام داده‌اند. در حال حاضر تقریبا تمام اتباعی که وارد ایران می‌شوند می‌توانند هویتشان را ثبت کنند و این اقدام، امکانات زیادی به آن‌ها می‌دهد و حضورشان را قانونی می‌کند. اما مسئله اصلی، مسئله فرهنگ است. با وجود همه این مشکلات اگر سطح فرهنگی ساکنان این مناطق ارتقا پیدا کند مسئله فرق می‌کند. اگر ما حقوق انسانی فرزندان خود را بدانیم هرگز این اتفاق نخواهد افتاد.

 

در حال حاضر در استان خراسان رضوی 200سمن در حوزه زنان فعال هستند. با این حال همچنان خراسان بالاترین میزان ازدواج دختران زیر 15سال را دارد. پس باید بپرسیم که آیا فعالیت فرهنگی توانسته است تأثیرگذار باشد؟

ارتقای سطح آگاهی، توان‌افزایی، تاب‌آوری و... می‌تواند بسیار کمک کننده باشد. یکی از طرح‌هایی که معاونت زنان و خانواده از دوره همکار و خواهر عزیزم سرکار خانم شهیندخت ملاوردی شروع کرد، طرح ارتقای تاب‌آوری اجتماعی است که در خراسان رضوی هم با موفقیت در چندین شهرستان اجرا شد و هم اکنون نیز در مناطقی درحال اجراست. یکی از مسائلی که می‌تواند به رفع خیلی از آسیب‌ها از جمله کودک همسری کمک کند ارتقای سطح تاب‌آوری است. با ارتقای سطح تاب‌آوری، افراد با آسیب‌ها آشنا می‌شوند. آن وقت دیگر می‌دانند که چه عواملی می‌تواند برای آن‌ها آسیب‌های اجتماعی و فردی به دنبال داشته باشد. این مسئله کمک می‌کند که زنان آن خودباوری و توانایی برای رفع مشکل را فرا بگیرند. این طرح در خراسان رضوی پیاده شده و خوب اجرا شده است. ما امیدواریم که با همکاری تشکل‌ها و نهادهای مدنی استان این موضوع بهتر پیش برود. البته استان خراسان رضوی علاوه بر نهادهای حوزه زنان، نهادهای زیست محیطی بسیار خوبی هم دارد.

 

شما به ارتقای فرهنگ اشاره کردید. یکی از دغدغه‌های کنونی زنان این است که چرا فعالیت‌های فرهنگی در حوزه زنان تا این اندازه کمرنگ است؟

فرهنگ مقوله‌ای است که باید از دل جامعه و افراد بجوشد. چیزی نیست که بشود از بیرون و با فشار اعمال کرد. فقط تا حدودی می‌شود آن را حمایت و مدیریت کرد. فکر می‌کنم خود شما به نوعی دارید همین کار را انجام می‌دهید و این بسیار کار با‌ارزشی است. شوراها و شهرداری هم در این باره می‌توانند حامی ارزشمندی باشند. البته در این سال‌ها تحولات خوبی شکل گرفته است. در کل زنان مشهد در حوزه هنر و حوزه‌های فرهنگی بسیار فعال هستند. مخصوصا در صنایع دستی که دولت هم به طور خاص حمایت می‌کند. شما از صنایع دستی فوق‌العاده‌ای برخوردار هستید و این‌ها فضاهایی هستند که دولت بسیار حمایت می‌کند. ما فکر می‌کنیم فعالیت زنان در عرصه‌های هنری خیلی خوب نتیجه می‌دهد و امیدواریم همیشه فضا برای این‌گونه فعالیت‌ها باشد. گاهی اوقات تنگ‌نظری‌ها محدودیت ایجاد می‌کند. این محدودیت‌ها آسیبش خیلی بیشتر از منافع مدنظر افراد دغدغه‌مند است. گرچه هرچه جلوتر می‌رویم، امکان اعمال محدودیت‌ها کمتر می‌شود. افراد تصور می‌کنند با سنگ‌اندازی‌ها و محدودیت‌ها می‌توانند مانع گسترش یک فرهنگ و یک کار هنری خوب و یا یک حرکت امیدبخش و نشاط‌آور شوند. من فکر می‌کنم که بعضی‌ها کلا با هنر و نشاط مشکل دارند. اما هنر عرصه امید و نشاط است، امید افراد را به آینده افزایش می‌دهد و بسیار مؤثر است. 

 

یکی از اقدامات مهم و تعیین‌کننده دولت تدبیر و امید در حوزه زنان، تدوین لایحه تأمین امنیت زنان بوده‌ است که با بازخورد مثبت و استقبال فعالان حوزه زنان مواجه شد. لایحه‌ای که بسیاری از مطالبات زنان را پوشش می‌دهد. ما نیز در یکی از شماره‌های «شهربانو» به‌صورت مفصل به این لایحه و سرگذشت عجیب و غریب آن پرداخته‌ایم. مراحل رسیدگی و تصویب لایحه تأمین امنیت زنان خیلی طولانی شده است. همین مسئله جامعه مدنی زنان را نگران کرده است. به‌نظر می‌رسد بررسی این لایحه از روند طبیعی خود خارج شده است و شائبه برخورد سیاسی با لایحه وجود دارد. اما تصویب این لایحه به خصوص برای زنانی که مکرر در معرض آسیب و خشونت قرار می‌گیرند می‌تواند کمک‌کننده باشد. با این حال چشم‌اندازی امیدوارکننده از امکان تصویب لایحه به چشم نمی‌خورد. سرنوشت این لایحه چه خواهد شد؟

ما هم نگرانیم و پیگیری‌های مستمری انجام شده است. لحظه‌ای از پیگیری آن غافل نشدیم و تعجب هم کردیم که چرا بعد از این همه رایزنی اعلام می‌کنند، هنوز مشکل دارد. به ما گفتند که نشست شورای قضایی و شورای معاونان ریاست قوه قضاییه، آقای لاریجانی در آخرین مرحله است. این مسئله کمی ایجاد نگرانی کرد. جالب است که سخن‌گوی قوه قضاییه خودش هم در خبر اذعان کرد که بله ما به ضرورت این کار آگاهیم. به هر حال اهمیت این کار مورد توجه همه صاحب‌نظران قرار دارد و ما هم پیگیر هستیم و امیدواریم اگر اصلاحی نیاز است هرچه زودتر انجام شود. جامعه مدنی هم به این مسئله واکنش داشته و خیلی اوقات با ما مکاتبه داشته‌اند و اعتراضاتی را هم مطرح کرده‌اند.

 

در سال 97 اتفاقی که جامعه مدنی زنان را ناراحت کرد رفتن خانم ملاوردی از دولت بود. شهیندخت مولاوردی به قطع یقین از نقاط قوت کابینه تدبیر و امید بود و یکی از عجیب‌ترین مصادیق بازنشستگی. آیا نبود ایشان می‌تواند ضربه‌ای به پیشبرد اهداف جامعه مدنی زنان بزند؟

خیلی از این مسئله متأسف شدیم. به هرحال قانونی که مجلس گذاشته است برای ایجاد جوان‌گرایی و فرصت برای جوانان است و نکات مثبتی هم دارد. اما خب مواردی هم مثل خانم ملاوردی ظرفیت بسیار خوبی بودند اما در هرصورت تمکین قانون برای ایشان و برای دولت یک اصل بود. امیدواریم که همچنان شاهد فعالیت‌های ایشان در جامعه مدنی باشیم.

 

به طور میانگین و بر اساس آمار می‌توان گفت هر ایرانی هر 3سال یک بار به مشهد می‌آید و شهر مشهد از این نظر با دیگر شهرهای کشور متفاوت است. ما 8درصد جمعیت داریم اما اختصاص بودجه به استان 4درصد است. کسری بودجه اولین تأثیرش بر حوزه فرهنگی است و بهبود فضای فرهنگی حوزه زنان کند یا متوقف می‌شود. آیا در سال جدید دولت نگاه ویژه‌تری به خراسان و مشهد خواهد داشت؟

همان‌طور که اشاره کردید نگاه دولت هم به خراسان رضوی به عنوان یک استان زائرپذیر است که از طرفی درآمدهای خوبی هم دارد. خود این صنعت توریسم و گردش مالی و اقتصادی که ایجاد می‌کند، فرصت خیلی خوبی است. از این منظر، استان خراسان، یک استان برخوردار است. اما مسئله مشهد مهاجرپذیری است. هم اکنون در موضوع سکونتگاه‌های غیررسمی و بحث مهاجرت با شورای اجتماعی کشور به طور خاص کار می‌کنیم و فکر می‌کنیم که طرح تاب‌آوری و طرح‌های دیگری که داریم می‌تواند خیلی کمک‌کننده باشد. اتفاق خوب دیگری که ما در استان‌ها پیگیری کردیم و انجام دادیم و در خراسان رضوی خیلی خوب به انجام رسید، تدوین سند ارتقای وضعیت زنان و خانواده استان خراسان است. ما برای اولین بار اطلس وضعیت زنان را در دست داریم ومی‌دانیم که زنان و خانواده چه شرایطی در هر شهرستان دارند. بر اساس آمار سرشماری و پیمایش‌های دیگری که شکل گرفته است و بر اساس همین پیمایش‌ها این سند تدوین شده که در دستگاه‌های مختلف به برنامه و پروژه‌های مشخصی منتهی می‌شود. مثلا آموزش و پرورش باید چه کار کند که تعداد کودکان بازمانده از تحصیل کاهش پیدا کند؟ وزارت ورزش و جوانان چه کار باید بکند برای اینکه موضوع ورزش دختران بیشتر مورد توجه قرار بگیرد؟ وزارت کشور چه کار باید بکند برای اینکه فضاهای شهری بیشتر با نیازهای زنان و خانواده‌ها سازگار شود؟ همه این‌ها در آن سند تألیف شده و می‌تواند زمینه‌ای برای حرکت و تعامل در استان شود. قرار است این سند در شورای برنامه‌ریزی استان تصویب شود و برای سال‌98 دستور کار شورای برنامه‌ریزی استان باشد و این به نظرم یک اتفاق مهم است شاید خیلی از رویدادها در حوزه زنان تا امروز جنبه مناسبتی داشته است ولی الان بر یک حرکت و برنامه خواهد بود. این برنامه مبتنی بر شاخص‌های عدالت جنسیتی است. شاخص‌ها را ستاد ملی زن و خانواده تصویب کرده و ابلاغ شده است تا در دستور کار قرار بگیرد. در این برنامه همه زنان مدنظر هستند. زنان روستایی، زنان حاشیه‌، حتی زنان پرآسیب مثل زنان زندانی و... من در یکی از سفرهایم به مشهد از زندان مشهد بازدید کردم و با این زنان از نزدیک صحبت کردم و به دنبال آن گزارشی را برای آقای رئیس جمهور تهیه کردیم وسعی ما این است که به تمام موضوعات و ابعاد حوزه زنان نگاه کنیم تا شاهد ارتقای وضعیت زنان در سطح خراسان رضوی باشیم.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی