کد خبر : 96123
/ 09:22
یک روز با ریحانه شریعتی نخستین بانوی بخشدار خراسان رضوی

18 سال انتظار

دولت تدبیر و امید، با تأکید بر افزایش سهم زنان در عرصه‌های مدیریتی کشور، موفق به کسب اکثریت‌آرا شد...

18 سال انتظار

شهرآرا آنلاین - لیلا کوچک‌زاد -  روحانی با وجود انتصاب زنان در مقام معاونت ریاست جمهوری، از انتصاب وزیر زن بازماند. دولت اما عزم خود را برای افزایش تصدی زنان در پست‌های دولتی با انتخاب نخستین فرماندار زن ایران در استان سیستان و بلوچستان، به‌نمایش گذاشت. حمیرا ریگی، زنی از قوم بلوچ و اهل سنت، فرماندار شهر مرزی قصر قند می‌شود. به فاصله 10روز از انتصاب ریگی، دومین فرماندار زن هم در همین استان منصوب می‌شود و سومین و چهارمین فرماندار زن در شمال و جنوب کشور.  بعد هم نوبت به نخستین بخشداران زن می‌رسد. نخستین بخشدار زن ایران، از توابع استان فارس انتخاب می‌شود و بعد استان بوشهر، سیستان و بلوچستان، گیلان، مازندران و ... . در اوایل اسفند امسال نیز، نوبت به استان خراسان رضوی می‌رسد و نخستین بخشداران زن این خطه برای شهرستان خلیل‌آباد انتخاب می‌شود تا تعداد فرمانداران و بخشداران زن در ایران از انگشتان دو دست فراتر برود.

 

ریحانه شریعتی بانوی چهل‌ساله‌ پس از 18سال کار و فعالیت با رزومه‌ای پر و پیمان در روز ولادت حضرت فاطمه(س)، بخشدار زادگاه خودش شده است. شریعتی متولد دوم خرداد 1357 است و به قول خودش فرزند انقلاب. کارشناسی‌اش را در رشته علوم قضایی از دانشگاه بردسکن و ارشد بین‌الملل خود را از دانشگاه تربت حیدریه گرفته است. از سال 79 وارد فرمانداری بردسکن می‌شود و 10سال مشاور فرماندار است. از سال‌82 در دو دوره پیاپی، عضو شورای اسلامی شهر بردسکن می‌شود و در این سمت، عنوان جوان‌ترین عضو شورای اسلامی کشور را می‌گیرد. او پیش از انتصاب به عنوان بخشدار خلیل‌آباد، 7سال کارشناس حوزه سیاسی و امنیتی فرمانداری کاشمر بوده است. شریعتی به عنوان مؤسس مرکز نگهداری از دختران یتیم در شهرستان بردسکن به نام حضرت مریم، در سال‌های 84 و 85، در زمره زنان کارآفرین و نمونه کشور قرار گرفته‌است. حالا نگاه‌ خراسانی‌ها و به‌ویژه اهالی خلیل‌آباد، عملکرد او را رصد خواهد کرد. البته شریعتی با برنامه به میدان آمده و برای شروع کار بسیار آماده است.

 

استقبال از سوی جامعه روحانیت

شهرستان خلیل‌آباد در 240کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده است. شهرستانی بین کاشمر و بردسکن که در تقسیمات کشوری سال 82، از مرکزیت کاشمر جدا و به شهرستان تبدیل شد. این شهرستان و توابعش 53هزار نفر جمعیت دارد و مهم‌ترین شغل مردمانش کشاورزی، دامداری و صنایع دستی است.

نخستین روز کاری ریحانه شریعتی به دیدار با 12دهیار و 12رئیس شورای روستا می‌گذرد. در روز دوم به دیدار خانواده شهدا رفته و بسیار خوشحال است که در همین دو روز گذشته، با بازخوردهای خوب مردم به ویژه از سوی زنان رو به رو شده است. می‌گوید: در دیدار با خانوده شهدای روستاها، روحانیون از حضور من استقبال کردند که این همراهی آن‌ها برای من بسیار باارزش بود. در روز سوم کاری‌اش، بازدید میدانی دارد. ما نیز فرصت را غنیمت شمرده و با او همراه می‌شویم و به دو روستای ابراهیم‌آباد و دهنو از توابع خلیل‌آباد، می‌رویم و علاوه بر گفت‌وگو و آشنایی با شریعتی و برنامه‌هایش، از چند کارگاه که از سوی زنان اداره می‌شود، بازدید می‌کنیم.

شریعتی در صحبت‌هایش اشاره می‌کند که بسیاری از آقایانی که در این سال‌ها در کنار آن‌ها کار و فعالیت کرده است، بخشدار و فرماندار شده‌اند اما برای او به عنوان یک زن در 18سال خدمتش، این انتصاب اتفاق نیفتاده است. او در‌این‌باره می‌گوید: «با توجه به سابقه کاری و توانایی مدیریتی بارها اعلام آمادگی کردم که می‌توانم در کارهای بزرگ‌تر مؤثرتر باشم. معتقدم اگر نگاه جنسیتی را برداریم این انتصاب‌ها باید زودتر از این‌ها اتفاق می‌افتاد. به‌هرحال زنان، نیمی از سرمایه انسانی کشورمان هستند.»

133241.jpg

قضاوت‌های عجولانه

شریعتی چالش‌های زنان در عرصه مدیریتی را نگاه سنتی و کلیشه‌ای می‌داند که هنوز درباره زنان روا می‌دارند. او معتقد است فرهنگ سازمانی ما هنوز جایگاه زن را به رسمیت نشناخته است. «قضاوت‌های عجولانه، قبل از اینکه حتی یک زن شروع به کار بکند، سد راه ماست. این مسائل آزاردهنده است و البته امیدواریم این نگاه با عملکرد مطلوب ما زنان تغییر کند.»

او می‌گوید: «من در جلسه معارفه خودم گفتم ما زنان، فرماندار و استاندار تربیت کرده‌ایم. این را در پاسخ به بزرگواری گفتم که در آن جلسه به من گفت شما مسیر سختی را در پیش رو دارید. مربی اول اجتماع، زن است و ما با حفظ کرامت و شعائر اسلامی می‌توانیم در سمت‌های مدیریتی حضور پررنگ داشته باشیم.»

او می‌گوید که به عنوان یک زن، نه‌تنها در شهر خودش که در خراسان نیز مورد دیده‌بانی مردم است و این کارش را سخت‌تر می‌کند. گرچه باور دارد که نتیجه‌گرفتن از فعالیت‌هایش در این شرایط، حظش را زیباتر و زیادتر می‌کند. می‌گوید: اعتقاد دارم من قطره‌ای از اقیانوس وجود پاک زنان این خطه هستم.

 

زنان می‌توانند نگاه‌ها را تغییر دهند

خانم بخشدار از نجابت اخلاق مردم خلیل‌آباد می‌گوید. «به این منطقه دار‌المؤمنین می‌گویند و حتی به دلیل وجود امام‌زاده‌ها، معروف به نجف کوچک است. مردمان شریفی دارد که شغل اصلی آن‌ها دامداری، کشاورزی و صنایع دستی است. مشاغلی که با روح انسان‌ها در ارتباط است و همین موضوع نگاهشان را متفاوت و متمایز کرده است. روز بعد از جلسه معارفه، با دهیاران و رئیسان شوراهای روستاهایم، نشست گذاشتم و برای آن‌ها از تاریخ حضور و نقش زنان در ایران گفتم. دهیاران من تحصیل‌کرده و جوان و پای کار هستند. آن‌ها از حضور من ابراز خوشحالی می‌کنند. گرچه بعد از معارفه، یکی از دهیارانم به من گفت که به شدت با حضور من به عنوان بخشدار مخالف بوده ولی پس از این نشست، نگاهش تغییر کرد و گفت که شما در این جلسه خیلی قوی صحبت کردید و برنامه‌های کاری‌تان را اعلام کردید و من احساسم این بود که با مسئولی به تمام معنا رو به رو هستم و از آنجا که سریع عذاب وجدان می‌گیرم، همین اول عذرخواهی می‌کنم. حالا ایشان یکی از مشاوران امین‌ من شده است.»

این‌ها را که می‌گوید از او می‌پرسیم برنامه‌ای برای تغییر یا جابه‌جایی دهیارانش دارد که پاسخ می‌دهد: «به 12دهیارم تأکید کرده و اولتیماتوم داده‌ام که اگر کم‌کاری ببینیم آن‌ها را جابه‌جا می‌کنم و به جایشان دهیار خانم می‌گذارم.»

133243.jpg

در کارگاه شیرینی پزی روستای ابراهیم‌آباد، 12نوع کلوچه و شیرینی محلی پخت می‌شود.

 

تشکیل اتاق فکر با حضور پررنگ زنان

پیگیری مسائل اقتصادی در حوزه زنان مهم‌ترین دستور کار شریعتی است. او می‌گوید: «طرفداران اصلی من خانم‌ها هستند و در مسائل کاری‌ام به صورت ویژه آن‌ها را مد نظر قرار خواهم داد. بدین ترتیب از اولین کارهای من با توجه به دغدغه‌های آقای استاندار در حوزه اقتصادی، توجه به مسائل زنان است. استعداد و توانمندی زنان ما زیاد است. آن‌ها حق مشارکت در مسائل اقتصادی دارند. کشاورزی، دامداری و صنایع دستی، پایه‌های اساسی مشاغل مردمان خلیل‌آباد است که زنان ما نقش اساسی در انجامش دارند. ما در این خطه بهترین و حاصلخیزترین خاک را داریم اما آب کم است و به دلیل کاهش بارندگی و نزولات جوی، این مشاغل به مخاطره افتاده است و باید این موضوع را مدیریت کنیم و از طرفی به دنبال زمینه‌های دیگری برای رونق اقتصادی باشیم. در این باره، توجه ویژه‌ای به رونق صنایع دستی‌مان که زبانزد است، خواهیم داشت. شهر ما در مسیر مواصلاتی یزد، اصفهان قرار گرفته است و باید با ایجاد بازارچه دائمی از صنایع دستی بانوانمان از این فرصت بهره ببریم. ما برای انجام کارهایمان فقط منتظر دولت نمی‌مانیم. ما باید روحیه مشارکت مردمی را ترویج کنیم.» شریعتی ادامه می‌دهد: «اتاق فکری متشکل از بانوان، نخبگان، جوانان و دانشگاهیان، برنامه‌های راهبردی بخشداری را پیگیری می‌کنند. جلسات اتاق فکر هر پنجشنبه در روستاهایمان برگزار خواهد شد.»

 

برای کار کردن عجله دارم

وقتی درباره آینده سیاسی‌اش می‌پرسیم، می‌گوید: «آینده سیاسی من به نگاه حاکمیت و اهالی سیاست بستگی دارد. من کمر همت بسته‌ام و حاضرم در حوزه‌های بالاتر نیز خدمت کنم و برایم مهم نیست بخشدار باشم یا فرماندار. من برای کارکردن عجله دارم و می‌خواهم با عملکرد خود، راه را برای حضور زنان دیگر باز کنم. اگر امروز شریعتی توانست به عنوان بخشدار کار کند پس خانم‌های دیگر هم می‌توانند. البته این‌ها با حفظ شایسته‌سالاری اتفاق خواهد افتاد.»

133242.jpg

ریحانه شریعتی، نخستین بخشدار زن در استان خراسان رضوی است.

 

اژدهای خفته در زمین

پس از گفت‌وگو در فرمانداری، راهی روستای ابراهیم‌آباد برای بازدید از 2واحد فعال با حضور زنان می‌شویم. دهیار این روستا نیز ما را همراهی می‌کند. روستاهای خلیل‌آباد در فاصله بسیار کمی از مرکز این شهرستان واقع شده‌اند. به ورودی روستا که می‌رسیم، شریعتی با هیجان می‌گوید که «کلی برای نوروز کار داریم. باید ورودی روستاها را برای عید آماده کنیم. 3روز قبل از عید باید از همه روستاها بازدید کنم.» بعد هم از دهیارش درباره وضعیت تسطیح خیابان‌های ابراهیم‌آباد می‌پرسد.

خانم بخشدار از گسل‌های منطقه که آن‌ها را اژدهای خفته تعبیر می‌کند، می‌گوید و بیان می‌کند که با توجه به خطر وجود گسل‌ها و زلزله، مقاوم‌سازی بافت روستاها در دستور کارشان است و به تسهیلات نیاز دارند. به گفته او در این مقاوم‌سازی، بافت اصیل معماری روستا حفظ خواهد شد.

 

تسهیلات می‌دهیم به شرطی که خانم‌ها را به کار بگیرید

به کارگاه شیرینی‌پزی در میانه روستا می‌رسیم. بوی خوش کلوچه‌های زنجبیلی، در کنار بوی خوش بافت کاهگلی، مشاممان را پر می‌کند. در این کارگاه، 12نوع شیرینی و کلوچه درست می‌‌شود و بیشتر نیروهای آن، زنان سرپرست خانوار هستند. خانم‌ها از حقوق پایینشان گله دارند و از اینکه همسرانشان بیکار هستند و با این حقوق‌ها، فقط خانم‌ها سر کار می‌روند. از مشکلات کارگاه می‌گویند و خواستار تسهیلات هستند. در این کارگاه، تعداد بانوان از سال گذشته از30 نفر به 8 نفر رسیده است که دلیل آن را افزایش هزینه‌ها می‌دانند.

شریعتی می‌گوید: «می‌توانیم تسهیلات بانکی برای واحد شما فراهم کنیم اما به شرطی که خانم‌های سرپرست خانوار دعوت به‌کار شوند. اینجا نیروهای خلاق و جوان زیاد داریم و اگر به یک نفر تسهیلات بدهیم بقیه را راه می‌اندازد.»

133244.jpg

نان تنوری و سنتی روستای ابراهیم ‌آباد به تهران هم ارسال می‌شود.

 

بوی خوش هیزم

پس از کارگاه شیرینی‌پزی، نوبت به نانوایی تنوری و سنتی روستای ابراهیم‌آباد می‌رسد. بهترین نان‌های ایران در این منطقه پخته می‌شود. نان سبوس‌دار و خوش خوراکی که تا چند روز هم بیرون یخچال بیات نمی‌شود. دود سیاهی از نانوایی گلی و ساده روستا به بیرون بلند شده است و خانم‌های نانوا در حال آماده‌سازی تنور و در اصطلاح سفیدکردن آن برای پختن زواله‌های نان هستند.

بخشدار جوان خلیل‌‌آباد، نان بزرگی را در دستش می‌گیرد و با اشتیاق بو می‌کند و می‌گوید که گندمش مال منطقه خودمان است. روش پختمان هم با هیزم و در تنور است و نان‌هایمان بوی خوش هیزم می‌دهد. این نان را به تهران هم ارسال می‌کنیم.» او از گسترش این شغل و صنعتی کردن آن با حفظ روش پختش حرف می‌زند. این واحد هم از مشکلات آرد گله دارند و شریعتی قول پیگیری می‌دهد.

مسیر بعدی ما روستای دهنو است. قرار است در این روستا هم از یک واحد فعال صنایع دستی که به دست بانوان اداره می‌شود بازدید کنیم. او می‌گوید: «10نوع بلایای طبیعی، کشاورزی و دامداری‌مان را به مخاطره انداخته است و اگر این موضوع را مدیریت نکنیم، معیشت مردم به خطر می‌افتد. ما باید برای مقابله با این بلایا و کاهش آسیب‌پذیری، برنامه مدونی داشته باشیم.»

 

فرزند ترشیز

در مسیر دهنو، از شریعتی می‌خواهیم کمی از خودش و محل تولدش بگوید. شریعتی خودش را فرزند ترشیز کهن می‌داند. خطه‌ای که با 2500سال قدمت، شامل کاشمر بردسکن و خلیل‌آباد است. «در روستای کاسف از توابع شهرستان بردسکن به دنیا آمدم. کاسف از کسوف می‌آید یعنی جایی که خورشید زودتر طلوع و دیرتر غروب می‌کند. در خانوده‌ای کشاورز به دنیا آمدم و دختری بودم که همپای پدرم کار می‌کردم. پدرم آسیابان هم داشت و حتی در آسیاب گندم هم کمکش می‌کردم و این موضوع باعث افتخار من بود. خانواده‌ام مانند خیلی از خانواده‌های دختردار روستایی، برای تحصیل من محدودیت‌های خاصی داشتند. اما من همیشه اهداف بزرگی داشتم و راهم را ادامه دادم.»

سال 79 ازدواج می‌کند. با مردی که به گفته او مشوق اصلی و مشاوری قوی برای او می‌شود. لبخندی می‌زند و می‌گوید: همسرم همیشه به من می‌گوید ریحان، جایگاه تو بالاتر از این چیزهاست و هیچ فرقی با مسئولان رده بالاتر نداری. حاصل زندگی آن‌ها 2فرزند است که آن‌ها هم از آب و گل درآمده‌اند.

133245.jpg

فرت بافی از صنایع دستی خلیل آباد است که به تازگی احیا شده است.

 

احیای فرت‌بافی

به روستای دهنو می‌رسیم. روستایی بزرگ با جمعیت 5هزار نفری. از کوچه پس‌کوچه‌های بسیار دهنو می‌گذریم و شریعتی می‌گوید: «‌به باریکی کوچه‌ها نگاه نکنید که این از ذات روستاست و قصد نداریم بافت سنتی را تغییر دهیم. درِ خانه‌ها که باز شود می‌بینید که همه حیاط بزرگ و دلباز دارند.»

مقصد ما کارگاه کوچک فرت‌بافی خانواده اعتمادی است. مادری مهربان به همراه چند دختر خود، فرت‌بافی را که بافت دستمال و حوله‌های‌ نخی است، در شهرستان خلیل‌آباد احیا کرده‌اند. آن‌ها به زنان روستایی هم آموزش می‌دهند.

خانم بخشدار از بازار فروششان می‌پرسد و آن‌ها بیشتر از دوستان و آشنایانشان به عنوان خریدار نام می‌برند و البته می‌گویند که به واسطه، کارهایشان را در نمایشگاه‌های شهرهای بزرگ هم نمایش می‌دهند. 

بلبلی، مدیر میراث فرهنگی خلیل‌آباد هم می‌آید و در همان اولین صحبت‌هایش رو به خانم بخشدار می‌گوید که به حمایت شما در بحث صنایع دستی نیاز داریم. «کارگاه‌های فعال صنایع دستی شهرستان، گلیم‌بافی، چاپ روی پارچه و کارگاه تولید سفال است. ماهانه 20 تن سفال به گناباد صادر می‌شود و برای لالجین همدان هم از اینجا خاک می‌برند. خاک خلیل‌آباد به دلیل حالت چسبندگی بهترین خاک برای سفالگری است.

از طرفی سال آینده کلاس‌های صنایع دستی با رونق بیشتری برگزار خواهد شد» خانم بخشدار وعده می‌دهد که در جذب تسهیلات کمک خواهیم کرد. «سفیران فرهنگی و مذهبی یک جامعه هنرهای دستی آن جامعه هستند. این هنرها آیین و گذشته و تاریخ ما را نشان می‌دهند.»

شریعتی از دستگاه‌های فرت‌بافی خاطره دارد و از بچگی دوست داشته آن‌ها را بچرخاند. پس کنار یکی از دستگاه‌ها می‌نشیند و دختر خانواده اعتمادی برای چرخاندن چرخ هدایتش می‌کند. 

133246.jpg

خاک خلیل آباد به علت چسبندگی بالا بهترین خاک سفال گری  در ایران است.

 

خوشه انگورهای 5کیلویی

برای گرفتن عکسی مناسب و خاص از بخشدار جوان به یکی از خانه‌باغ‌های خشک‌کردن انگور در روستای دهنو می‌رویم. به این خانه‌ها لانه زنبوری هم می‌گویند و به نوعی، نماد این دیار هستند. هر تاکستانی، یک یا دوتا از این خانه‌های گلی مشبک و زیبا دارد و قرار است در ورودی شهر به طور نمادین، لانه زنبوری ساخته و جانمایی شود.

خانم بخشدار بهترین موسم سفر به کاشمر را شهریور ماه می‌داند. زمانی که به قول آن‌ها انگورها را باز می‌کنند. در آن فصل، اینجا خوشه انگورهایی خواهید دید که یک خوشه آن، یک سبد را پر می‌کند. خوشه انگورهای 5کیلویی! عکس‌ها را می‌گیریم. به پایان همراهی با بخشدار خلیل‌آباد رسیده‌ایم اما هنوز دغدغه‌هایش درباره زنان تمامی ندارد. «زنان ما انگورهای تاکستان را جمع می‌کنند. در خانه باغ‌ها به بندشان می‌آویزند و خشکشان می‌کنند. بعد هم با سرپنجه‌های هنرمندانه‌شان، کشمش‌ها را جمع می‌کنند. آبغوره، سرکه، شیره انگور هم هنر دست آن‌هاست. محصولات آن‌ها نیاز به کارگاه‌های فرآوری دارد تا به زحمتشان ارزش افزوده تعلق بگیرد. حیف است پول زحمتشان را فلان تاجر از جایی دیگر ببرد.» این را که می‌گوید نگاهش دور جاده خاکی روستا را می‌کاود. جایی که آسمان بزرگ دهنو، خانه‌های گلی را در بر گرفته است. 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی