کد خبر : 96129
/ 09:32
محمد زین‌الدینی

تاریخ به روایت زنان

تاریخ به روایت زنان

شهرآرا آنلاین - تاریخ را فاتحان نوشته‌اند و اسطوره را غالبان ساخته‌اند. این همان سنتی است که "مارگارت اتوود" در رمان "پنلوپیاد" بدان هجوم می‌برد و تلاش می‌کند متممی باشد بر روایت مردانه از تاریخ اندیشه. متممی که جسورانه اسطوره‌های مردسالار یونان باستان را، که امروزه به عنوان مهد تمدن غربی از آن یاد می‌کنند، توبیخ کند و مجبور به توضیح و اودیسه، دومین اثر حماسی هومر، شاعر و حماسه‌سرای یونانی، را با روایتی زنانه به چالش بکشد. شیوه‌ای برگرفته از بن‌مایه‌های اندیشه‌ فمینیستی که تلاش می‌کند تمرکز خود را بر بیان نابرابری‌های جنسیتی و پیش‌برد حقوق، علایق و مسائل زنان قرار دهد. 

رمان پنلوپیاد بر بستر اسطوره‌ اودیسه بنا می‌شود که داستان مبارزه‌ها، خون‌ریزی‌ها و البته فریب‌کاری‌های اودوسئوس، شاهزاده‌ای از سرزمین ایتاکا‌ست در جریان جنگ تروا و در مسیر بازگشت به سرزمینش. جنگ تروا که یکی از بزرگ‌ترین جنگ‌های جهان اسطوره‌های یونان نام گرفته است، بر سر فرار هلن زیبا رو، اغواگر، هوس‌باز و البته همسر منلائوس، از بزرگان و برادر آگاممنون پادشاه سرزمین اسپارت، با پاریس شاهزاده‌ خوش‌سیما و جوان سرزمین تروا واقع می‌شود و با دسیسه‌ اسب چوبی اودوسئوس به پیروزی اسپارتیان و سقوط و غارت سرزمین تروا پایان می‌پذیرد. اما اودوسئوس در راه بازگشت به سرزمینش، 10سال در دریای اژه سرگردان می‌شود و مجبور به جنگ و گریز با هیولاها و همخوابگی با ایزدبانوان. در‌نهایت وقتی به سرزمینش می‌رسد، تمامی 120خواستگاری که قصد تصاحب همسرش وفادارش، پنلوپیاد، را داشته‌اند و 12ندیمه‌ وفادار او را می‌کشد تا از شرف و حیثیت خود دفاع کند.

اما نویسنده‌ با انگشت گذاشتن بر ناگفته‌ها و نپرداخته‌های داستان اودیسه، روایتی به زعم تامس جونز "مدرن، واقع‌بین، هوشمندانه، بامزه و از قید و بند اوهام رها" از 20سال انتظار شرافتمندانه پنلوپیاد برای بازگشت همسرش از جنگ، ارائه می‌دهد. روایتی که از زبان او و البته از جهانی برزخی به نام دهاس بیان می‌شود. 

در واقع خانم اتوود از زبان قهرمان داستانش که اکنون در جهان مردگان به سر می‌برد، گریزی فمینیستی دارد بر جهان اسطوره‌ها که با اشاره‌ها و تعبیرهای قرن بیست‌و‌یکمی‌اش، تلاش می‌کند سیر تاریخی مردسالاری و ظلم به جنس زن را در تاریخ اندیشه انسانی به چالش بکشد. همان‌گونه که در بخشی از کتاب، از زبان قاضی دادگاه درباره اودیسه می‌گوید "گرایشات غیراخلاقی را به رسمیت شناخته و بیش از حد رابطه‌ جنسی و خشونت دارد."

این برنده‌ جایزه ادبی من بوکر(2005) تلاش می‌کند پنلوپیاد را ایزدبانویی بسازد که در مقابل هلن عشوه‌گر و جنگ‌افروز به هم‌دلی با ندیمه‌ها، که نمادی از زبان بریده‌ توده زنان تاریخ هستند، به روایت دردهای جنس مغلوب می‌پردازد. که اگر برای ادبیات کارکرد همه‌فهم ساختن اندیشه‌های سترگ قائل باشیم، اتوود با طرح تصویری حواری‌گونه از 12ندیمه کشته شده به دست اودوسئوس و برگزاری دادگاهی نمادین که آن‌ها در آن فمن‌گونه به استیفای حق خود برمی‌خیزند و همچنین اشاراتی به بدیل‌های معاصر هلن که به ورزش ایروبیک می‌پردازند و لیپوساکشن می‌کنند، زبان بخش خاموش جامعه می‌شود و جهانی می‌آفریند بر مبنای اندیشه‌های فمینیستی به خصوص در کتاب "جنس دوم" اثر سیمون دوبووار و "منشا خانواده، مالکیت خصوصی و دولت" نوشته‌ فردریش انگلس. 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی