کد خبر : 96422
/ 07:20
گزارش میدانی شهرآرا از نقاط روستایی سیل‌زده خراسان‌رضوی

حمله آب به آبادی‌ها

سیل بخشی از شادی‌های نوروز‌٩٨ را با خود برد...

حمله آب به آبادی‌ها

شهرآرا آنلاین - ظهیری - شاهیان - سیل بخشی از شادی‌های نوروز‌٩٨ را با خود برد. همان روزهای نخستِ فصل بهار که مسافران و مجاوران را از قاب تلویزیون، غمگین و گریان دیدیم. طغیان آب‌های گِل‌آلود، جان گرفت. نفسِ دام‌ها را بند آورد و روح سرسبزی و بالندگی را از زمین‌های کشاورزی و باغات سِتاند. 

حالا پس از سیلابی شدن شهرهایی مثل آق‌قلا و شیراز و خرم‌آباد و لرستان و اهواز و هزاران میلیارد تومان خسارت وارد‌شده به این مناطق، به روستاهای سیل‌زده استان خراسان‌رضوی سر زده‌ایم. با اینکه آمار این روستاها به عدد ٢۵می‌رسد و حجم زیادی از لطمه‌های مالی و روحی را شامل می‌شود، نامشان در سایه غمِ بزرگِ سایر شهرهای سیل‌زده مانده است. 

 

سیل رزق و روزی امسال خانواده‌ام را برد

روستای دیزباد سفلی واقع در جاده مشهد-نیشابور، اولین منطقه‌ای است که پای درد و دل کشاورزان آن می‌نشینیم.

حاج‌‌ابراهیم سالاری، از اهالی این روستا است که سیل زحمت‌های او را به یک چشم‌بر‌هم‌زدن نابود کرده است.او می‌گوید: «سیل چندین هکتار از مزارع زعفران، گندم، جو و یونجه‌ام را که برای رزق و روزی امسال خانواده‌ام زیر کشت برده بودم، به یک لحظه برد.»

سیل در این منطقه به بیش‌از ٢۵٠‌هکتار از اراضی کشاورزی آسیب ‌زده و محصولات کشاورزی در ١٠٠هکتار به‌صورت کامل از بین رفته است. اراضی حاج‌ابراهیم هم جزو زمین‌هایی است که سیل محصولات آن را نابود کرده است.

هنوز سه روز از سال‌٩٨ نگذشته بود که طغیان آب از‌سوی رشته‌کوه‌های بینالود به‌سمت روستای دیزباد پایین سرازیر شد و مردم این روستا برای اینکه سیل، خانه و کاشانه‌شان را نابود نکند، مسیر آن را به‌سرعت تغییر دادند اما سیل مسیری دیگر پیدا کرد و زمین‌های کشاورزی را که حاصل چندین‌ماه زحمت اهالی روستا را در دل خود جای داده بود، هدف قرار داد.سیل زندگی حدود ٧٠‌خانواده روستای ١٢٠٠‌خانواری دیزباد پایین را تحت‌الشعاع خود قرار داده است. 

در روستا هنوز صحبت اکثر اهالی، سیل چند روز پیش است و البته نگاه مردم هم به جاده است تا نمایندگانی از‌سوی دستگاه‌های متولی برای ارائه خدمات و تعیین خسارت واردشده به اراضی و محصولات کشاورزی به این روستا بیایند.

 

سیل مسیر خاکی کشاورزان را مسدود کرده است

با علیرضا حشمتی که عضو شورای روستای دیزباد پایین است، از کوچه‌پس‌کوچه‌های روستا عبور و به‌سمت اراضی کشاورزی که سیل آن‌ها را نابود کرده است، حرکت می‌‌کنیم. هنوز از روستا چند‌متری فاصله نگرفته‌ایم که آثار سیل در این منطقه خود‌نمایی می‌کند؛ زمین‌هایی که گل و لای از هر طرف آن را احاطه کرده است و به‌راحتی نمی‌توان در‌میان این زمین‌‌ها قدم گذاشت. حتی مسیر برای حرکت خودرو‌ها سخت است.

 

چهره سوخته پیرمرد، دل سوخته پیرمرد

هنوز ١٠٠٠‌متر بیشتر از روستا دور نشده‌ایم که متوجه می‌شویم مسیر خاکی ماشین‌رو هم به‌دلیل خرابی جاده مسدود شده است. ادامه مسیر را باید پیاده طی کرد تا بتوان زمین‌های فرو‌رفته در گل را از نزدیک دید. در طول مسیر پیرمرد از دور به سمتمان می‌آید و پس‌از رسیدن به جمع ما می‌گوید که نمی‌شود به‌راحتی به‌سمت زمین‌های سیل‌زده برویم؛ زیرا هنوز گل و لای زمین‌ها خشک نشده و حرکت در‌میان آن سخت است. به‌هرحال باید مسیر را ادامه دهیم تا به زمین‌های این پیرمرد برسیم که نامش حاج‌ابراهیم سالاری است. چهره‌اش سوخته و دستانش پینه بسته است اما از صحبت‌هایش هر کسی متوجه می‌شود که دلش از چهره‌اش بیشتر سوخته؛ آخر در یک لحظه، نابودیِ زحمت‌هایِ چند‌ماهه‌اش را دیده است.حاج‌ابراهیم می‌گوید: امسال گندم، جو و یونجه کاشته بودم و از اینکه بارندگی خوب بود، بسیار خوشحال بودم، اما سیلی که چند روز پیش آمد، تمام زحماتم را از بین برد و تمام مزارعم که در مسیر سیل بود، امروز به تلی از گل تبدیل شده است؛ حتی مزارع زعفرانم که فکر می‌کردم امسال برداشت خوبی از آن داشته باشم، نابود شده است. امسال روی مزارع زعفرانم خیلی حساب کرده بودم. آخر، امسال سال فراوانی این محصول برایم بود، اما سیل تمام زمین‌ها را نابود کرده و کل پیازهای زعفران از خاک بیرون آمده است. تا دوباره این زمین، زمینی مناسب برای کشاورزی شود، کار سختی در پیش دارم.

 

خودنمایی گِل به‌جای گندم

گل و لای باقی‌مانده از سیل آن‌قدر زیاد است که اراضی کشاورزی منطقه را کاملا پوشانده و به هر طرف که سر می‌چرخانیم، به‌جای سرسبزی، زمین‌هایی پر از گل دیده می‌شود. گل و لای حاصل از سیل حدود ٣٠‌سانتی‌متر به ارتفاع زمین‌ها اضافه کرده است. حشمتی، از اهالی روستا و عضو شورای روستای دیزباد دراین‌باره می‌گوید: سیل روز سوم فروردین از سمت روستای دیزباد بالا (رشته‌کوه‌های بینالود) به‌سمت این روستا که جزو روستاهای پایین‌دست محسوب می‌شود، سرازیر شد و به حدود ٢۵٠هکتار از اراضی این روستا آسیب‌های جدی وارد کرد.

 

محصولات کشاورزی بیمه نبودند

به گفته حشمتی، برآورد ریالی خسارت‌های واردشده به اراضی کشاورزی این روستا را باید جهاد کشاورزی تخمین بزند اما درمجموع ١٠٠هکتار از اراضی به‌صورت کامل از بین رفته است. در این اراضی محصولاتی از قبیل جو، گندم، یونجه و زعفران زیر کشت بوده و به ١۵٠هکتار دیگر هم که محصولات مختلف کشاورزی در آن کاشته شده، خسارت‌‌هایی با درجه‌بندی‌های مختلف وارد شده است. متأسفانه کمتر از ١٠درصد محصول کشت‌شده در این اراضی کشاورزی، بیمه بوده‌ است و حال باید چشم امید روستاییان به کمک‌های دولتی باشد.او ادامه می‌دهد: اگر به کمک مردم روستا در روزی که سیل آمد، مسیر را تغییر نداده بودیم، سیل به خود روستا و خانه‌های مردم هم خسارت جدی وارد می‌کرد. در‌مجموع خسارت‌های سیل اخیر به زمین‌های کشاورزی، ٧٠‌خانوار این روستا را درگیر خود کرده است.

 

سیل به طولانی‌ترین روستا‌ی استان هم رحم نکرد

یکی دیگر از روستا‌های سیل‌زده استان، روستای پیوه‌ژن است. این روستا که یکی از مناطق گردشگری استان محسوب می‌شود و مناظر چشم‌نوازی در دل رشته‌کوه‌های بینالود دارد، طولانی‌ترین روستای استان نیز محسوب می‌شود. جاده این روستا دقیقا روبه‌روی توربین‌های بادی تولید برق در جاده مشهد به نیشابور واقع است و هر‌چه از جاده اصلی فاصله می‌گیریم و به روستا نزدیک می‌شویم، به زیبا‌یی‌های طبیعت هم اضافه می‌شود. درختان میوه پر از شکوفه‌های بهاری است و مناظر چشم‌نواز این روستا، حس خوبی به هر بیننده و رهگذری می‌دهد.

اما در دل این زیبایی‌ها، سیل روز دوم فروردین، خسارت‌هایی زیادی به قنات‌های این روستا وارد کرده است؛ به‌طوری‌که پنج‌قنات این روستا یا به‌صورت کامل مسدود شده یا بر‌اثر گل و لای حاصل از سیل اخیر حجم آب خروجی از این قنات‌ها بسیار کم شده است. این قنات‌ها اگر به‌سرعت لای‌روبی نشوند ممکن است در روزها و ماه‌های آینده برای روستاهای پایین‌دست، آسیب‌هایی جدی به‌دنبال داشته باشند.

 

جاده خراب و مسیری سخت برای رسیدن به دهانه قنات

برای رسیدن به دهانه خروجی یکی از قنات‌های روستای پیوه‌ژن باید با خودرو از میانه کوه‌ و رودخانه عبور کرد، اما سیل اخیر سبب شده بخشی از جاده خاکی این مسیر تخریب شود؛ بنابراین باید با پای پیاده مسیر را ادامه داد.

از محلی که خودروها دیگر نمی‌توانند عبور کنند تا دریچه ورودی اولین قنات روستا، ۵‌کیلومتری فاصله است. مسیر پیاده‌رو برای رسیدن به این قنات بسیار سخت است. باید از داخل باغ‌ها، از کنار کوه‌ها و حتی در مواقعی از میانه رودخانه پیاده حرکت کرد تا به اولین دریچه خروجی قنات روستا رسید.

پس‌از طی این مسیر سخت و البته زیبا، به دهانه اولین قنات روستا که نامش قنات مرغزار است، می‌رسیم. به گفته محمدحسن ریحانی، از اهالی روستای پیوه‌ژن، بر‌اثر وقوع سیل و نفوذ گل‌ولای به یکی از چاه‌های قنات، میزان آب خروجی این قنات نسبت‌به روزهای گذشته بسیار کم شده است. حتی یکی از قنات‌ها به نام قنات گرندر کاملا مسدود شده است و اگر برای لای‌روبی سریع آن اقدام نشود، این روستا و بسیاری از روستا‌های پایین‌دست که از آب‌ این قنات برای کشاورزی بهره‌ می‌برند، آسیب جدی خواهند دید.

روستای پیوه‌ژن با داشتن ٣۶٠‌خانوار و جمعیت نزدیک ١٠٠٠‌نفر، ٣٠‌کیلومتر وسعت دارد؛ به همین دلیل جزو سه‌روستای طولانی کشور محسوب می‌شود. ریحانی که به کمک دستگاه‌های متولی مانند جهاد کشاورزی و آبخیزداری امیدوار است، می‌گوید: این روستا به‌دلیل قرار‌گرفتن در دره‌ای میان رشته‌‌کوه‌های بینالود بسیار طولانی است. شغل اهالی این روستا باغداری و دامداری است، اما سیل سوم فروردین سبب شد به برخی از باغ‌های روستا خسارت‌های جدی وارد شود. متأسفانه جاده دسترسی به قنات‌های بالادست هم از بین رفته است و اهالی برای رسیدن به باغ‌های خود با مشکل مواجه‌اند.

 

سیل‌های قبلی تجربه‌ای برای مسئولان نشد

او گلایه‌های فراوانی از دستگاه‌های متولی به‌ویژه آبخیزداری دارد. می‌گوید: متأسفانه در سال‌های‌٩١ و ٩٣ هم سیل به این روستا آسیب زد. همان زمان درخواست کردیم که بندهایی در بالا‌دست روستا ساخته شود تا در زمان بروز سیل، مشکلی برای مردم پیش نیاید اما متأسفانه دستگاه‌هایی که باید این کار را انجام دهند، به درخواست ما اعتنایی نکردند. حال دوباره سیل به این روستا و قنات‌های بالادست زده و امروز بسیاری از مردم در روستای پیوه‌‌‌ژن با مشکل مواجه شده‌اند. در آینده‌ای نه‌چندان دور، مشکلات حاصل از این سیل در‌صورت برطرف‌نشدن و لای‌روبی‌نکردن قنات برای روستاهای پائین‌دست مانند اوراشک هم ایجاد خواهد شد.

 

سیل از چاه به قنات زد

کمی بالاتر از دهانه خروجی قنات مرغزار، یکی از چاه‌‌های مربوط به این قنات وجود دارد و سیل پس‌از گذشتن از بین کوه‌ها به داخل این چاه رخنه کرده است. همین موضوع سبب شده قنات را گل‌و‌لای فرابگیرد. دهانه چاه هم مسدود شده است. محمد‌، اولین فردی بوده که از سیل با‌خبر شده است. او می‌گوید: لحظه‌ای که سیل آمد، بالاتر از روستا مشغول به کار بودم و همان لحظه که سیل را دیدم، با تلفن خود به مردم روستا اطلاع دادم. اگر این اطلاع‌رسانی صورت نمی‌گرفت، خودروها و حتی آدم‌هایی که در مسیر سیل قرار داشتند، از بین می‌رفتند.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی